Վթար Այկայի ալյումինի գործարանում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թունավոր նյութերի արտահոսքի արբանյակային լուսանկար

Վթար Այկայի ալյումինի գործարանում, էկոլոգիական աղետ, որ տեղի է ունեցել 2010 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Ajkai Timfoldgyar Zrt գործարանում[1][2], որ զբաղվում էր ալյումինի արտադրությամբ։ Գործարանը տեղակայված է արևմտյան Հունգարիայում՝ Այկա քաղաքի մոտ՝ Բուդապեշտից 160 կմ հեռավորության վրա։ Գործարանում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով ավերվել է ամբարտակը, որ փակում էր թունավոր մնացորդների հավաքման ջրամբարը։ Արդյունքում տեղի է ունենում շուրջ 1,1 միլիոն խոր. մետր ընդհանուր ծավալով թունավոր նյութ՝ կարմիր շլամ։ Թունավոր ջուրը ողողում է երեք մարզեր՝ Վեսպրեմ, Վաշ և Դյեր Մոշոն Շոպրոն։ Հունգարական կառավարության կողմից հայտարարվում է արտակարգ դրություն[3]: Նոյեմբերի 5-ի տվյալներով՝ աղետի զոհ են դարձել 10 մարդ[4], իսկ աղետից տուժել է ընդհանուր առմամբ 150 մարդ[5][6][7][8][9]:

Ժամանակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այկա քաղաքի մոտ գտնվող Ajkai Timfoldgyar Zrt ալյումինի գործարանում 2010 թվականի հոկտեմբերի 4-ին՝ տեղական ժամանակով 12:25 տեղի է ունեցել ամբարտակի ձեղքվածք։ Ամբարտակի ավերման հետևանքով տեղի է ունեցել շուրջ 700 հազար խորանարդ մետր ծավալով թունավոր նյութի արտահոսք։

Հոկտեմբերի 7-ին Հունգարիայի ջրային ռեսուրսների վերահսկման ծառայության կատարած անալիզը ցույց է տվել, որ Դանուբ գետում ալկալիի պարունակությունը գերազանցում է թույլատրելի սահմանը, ինչը վտանգ է ներկայացնում գետի ողջ էկոհամակարգի համար[10]:

Հոկտեմբերի 9-ին հունգարական կառավարությունը սկսեց բնակչության տարհանումը Կոլոնտար քաղաքից, քանի որ նոր արտահոսքի վտանգ կար։ Մասնագետները զգուշացնում էին, որ ջրամբարը, որտեղից տեղի է ունեցել արտահոսքը, կարող է շարունակել քանդվել։

Հոկտեմբերի 11-ին Հունգարիայի Շրջակա միջավայրի պահպանության հանձնաժողովի նախագահ Զոլտան Իլլեշը հայտարարել է, որ թունաքիմիկատների նոր արտահոսքն անխուսափելի է[11]:

Հոկտեմբերի 12-ին երկրի կառավարությունը որոշում ընդունեց պետականացնել MAL Zrt ընկերությունը, որին պատկանում էր գործարանը[12][13]: Որոշվեց նաև բոլոր տուժածներին վճարել փոխհատուցում[14]:

Հոկտեմբերի 14-ին Հունգարիայի դատարանը չկարողացավ մեղադրանք առաջադրել գործարանի տնօրեն Զոլտան Բակոնիին, ով կալանքի տակ էր վերցվել 14 այլ աշխատակիցների հետ[15]: 2016 թվականի հունվարին նրանք բոլորն արդարացվել են[16]:

2010 թվականի հոկտեմբերի 16-ին գործարանը վերսկսել է աշխատանքը։ Տարհանված բնակչությունը սկսել է վերադառնալ տուն[17]:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Hungary threatened by 'ecological catastrophe' as toxic sludge escapes factory, Telegraph (UK), 5 October 2010, http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/hungary/8043969/Hungary-threatened-by-ecological-catastrophe-as-toxic-sludge-escapes-factory.html 
  2. Red sludge floods towns in Hungary, Associated Press, 4 October 2010, http://www.msnbc.msn.com/id/39503888/ns/world_news-europe/ 
  3. «Тема: Химическая авария в Венгрии»։ Вести.ру։ 6 октября 2010։ Վերցված է 2010-10-07 
  4. Умер десятый пострадавший при разливе шлама в Венгрии
  5. (հունգարերեն) Red mud spill in Veszprém County, www.index.hu, 5 October 2010, http://index.hu/belfold/2010/10/04/iszapomles_veszprem_megyeben/ 
  6. «Hungary declares a state of emergency after sludge disaster», The Guardian, 5 October 2010, http://www.guardian.co.uk/world/2010/oct/05/hungary-sludge-disaster-state-of-emergency .
  7. Deadly sludge escape kills three in western Hungary, BBC News, 5 October 2010, http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11475361 .
  8. Nyolc halott: megtalálták az utolsó eltűnt holttestét is Devecseren Hirado.hu, 2010. október 11. 15:34
  9. Власти Венгрии опасаются повторного разлива ядохимикатов — Аргументы и Факты
  10. «Красный шлам», разлившийся после аварии в Венгрии, достиг Дуная
  11. Венгрия: повторный прорыв красного шлама неизбежен — Статья на РБК-Украина
  12. Парламент Венгрии проголосовал за национализацию компании MAL Zrt | Опасная зона | Экология
  13. Company producing catastrophe nationalized in Hungary, actmeadia
  14. Полиция задержала директора венгерской MAL Zrt | Экономический фактор | Экология
  15. Новости Украины proUA.com — Суд Венгрии не смог выдвинуть обвинения главе компании, с завода которой вытекли токсичные отходы
  16. AFP (2016-01-29)։ «Outrage as plant bosses acquitted over fatal toxic spill in Hungary»։ The Guardian։ Վերցված է 2016-01-28 
  17. В Венгрии заработал завод, где произошла экологическая катастрофа :: Общество :: Top.rbc.ru

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]