Վելլո Վարե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վելլո Վարե
ապրիլի 4, 1923(1923-04-04) - հոկտեմբերի 19, 2007(2007-10-19) (84 տարեկանում)
ԾննդավայրՅարվամաա, Էստոնիայի Հանրապետություն
Մահվան վայրՏալլին, Էստոնիայի Հանրապետություն
ԳերեզմանՏալլին
ՔաղաքացիությունԽՍՀՄ
Մարտեր/
պատերազմներ
Հայրենական մեծ պատերազմ
Պարգևներ«ԽՍՀՄ զինված ուժերի վետերան» մեդալ, Կարմիր Աստղի շքանշան, Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան, «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ և «Մարտական ծառայությունների» մեդալ

Վելլո Իոսիֆովիչ Վարե (ապրիլի 4, 1923(1923-04-04), Յարվամաա, Էստոնիայի Հանրապետություն - հոկտեմբերի 19, 2007(2007-10-19), Տալլին, Էստոնիայի Հանրապետություն), էստոնացի հրապարակախոս, խորհրդային ռազմական տեսաբան, ռազմական գիտությունների դոկտոր (1970), գեներալ-մայոր (1977)։ Էստոնացի քաղաքական գործիչ Ռայվո Վարեի հայրն է։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վելլո Իոսիֆովիչ Վարեն ծնվել է 1923 թվականի ապրիլի 4-ին, Էստոնիայի Կյադվա գյուղում (Կյարուսկի շրջան, Յարվամաա)[1]։ Այստեղ էլ ստացել է նախնական կրթությունը։

Էստոնիայի ԽՍՀՄ կազմի մեջ մտնելու ժամանակից՝ 1940 թվականից անդամագրվել է ՀԼԿԵՄ-ին։

Զինվորական ծառայությունը սկսել է 1941 թվականի հուլիսից, ժողովրդական աշխարհազորի կազմում։ Տալլինի մարտերում ծանր վիրավորվել է։

Ապաքինվելուց հետո ուղարկվել է Տյումենի ռազմական ուսումնարան, որը ավարտելուց հետո կռվել է որպես սպա Բրյանսկի ճակատում։ Մասնակցել է Կուրսկի ճակատամարտին, որտեղ ստացել է միջին կարգի վնասվածք։ Ապաքինվել է հոսպիտալում, 1943 թվականից 1945 թվականը Էստոնական հրաձգային կորպուսի համար զբաղվել կադրերի պատրաստմանբ։

Պատերազմից հետո կարճ ժամանակով ծառայել է Լենինգրադի ռազմական օկրուգում, որից հետո ընդունվել Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան։ 1950 թվականին ավարտելով ակադեմիան ոսկե մեդալով, նա տարբեր օկրուգներում եղել է հրամանատարական պաշտոններում, ապա 20 տարի աշխատել է այդ ակադեմիայում։ 1960 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական աշխատանքը, 1970 թվականին դոկտորական ատենախոսություններ։ Հաջողված դասավանդման համար ակադեմիայում պարգևատրվել է երկու մրցանակներով։

1976 թվականին Էստոնական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետությունում նշանակվել է քաղաքացիական պաշտպանության շտաբի պետ։ 1977 թվականին Վ. Ի. Վարեին շնորհվել է գեներալ-մայորի պաշտոնը։ Այդ պաշտոնում եղել է մինչև 1988 թվականը։ Միաժամանակ, 1987 թվականին Չեռնոբիլի զորքերի խմբավորումում աշխատել է շտաբի պետ։

1989 թվականից 1991 թվականը ընտրվել է ԽՍՀՄ ժողովրդական պատգամավոր։ 1991 թվականից 1999 թվականը աշխատել է Էստոնիայի խորհրդական արտաքին գործերի նախարար։

Վ. Ի. Վարեն Էստոնիայում հայտնի է նաև որպես լեզվաբան (դեռ 1960-ական թվականներից)։ Նա կազմել և հրատարակել է մի քանի բառարաններ (էստոներեն-ռուսերեն, էստոներեն-անգլերեն և այլն)։

Մահացել է 2007 թվականի հոկտեմբերի 19-ին, Տալլինում, որտեղ և թաղված է։

Հրապարակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • (koostaja ja toimetaja)։ Heino Ernits, Enn Veskimägi. Vene-eesti sõjanduse sõnaraamat, Tallinn: Դեպքում 1986.
  • (toimetaja koos Enn Veskimäe ja Mari Hiiemäega)։ Yrjö Honkanen, Raimo Raag, Ülo Treikelder, Enn Veskimägi. Väike eesti-inglise-prantsuse-rootsi-saksa-soome-vene sõjanduse sõnastik, Tallinn: Eesti Entsüklopeediakirjastus 2001.
  • Jälgi tallatud radadelt: ühe elu kroonika, Tallinn 2003 (2 köidet), ISBN 9985789881 , ISBN 9985789946
  • Sõjamehe elu talletus arvukatesse päevikutesse. — Järva Teataja, 22. oktoober 2005 (intervjuu Kaarel Aluojale)

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ühises rivis ühise vaenlase vastu, Tallinn, Eesti Raamat 1969.
  • Virkko Lepassalu. Valusalt valge.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]