Վելիկայա Կրուչա (գյուղ, Պրիյատինի շրջան)
| Գյուղ | |||
|---|---|---|---|
| Վելիկայա Կրուչա | |||
| ուկրաիներեն՝ Велика Круча | |||
| Երկիր |  Ուկրաինա | ||
| Մարզ | Պոլտավայի մարզ | ||
| Շրջան | Պրիյատինի շրջան | ||
| Համայնք | Պրիյատինի շրջան և Lubny Raion? | ||
| Հիմնադրված է | 17-րդ դար թ. | ||
| Մակերես | 3209[1] կմ² | ||
| ԲԾՄ | 113 մետր | ||
| Կլիմայի տեսակ | բարեխառն-մայրցամաքային | ||
| Խոսվող լեզուներ | Ուկրաիներեն | ||
| Բնակչություն | 1 886[2] մարդ (2001) | ||
| Խտություն | 587,72 մարդ/կմ² | ||
| Ժամային գոտի | UTC+2, ամառը UTC+3 | ||
| Հեռախոսային կոդ | 5358 | ||
| Փոստային դասիչ | 37052 | ||
| Ավտոմոբիլային կոդ | BI / 17 | ||
| ՈՒՎՏԿՕԴ | 5323881001 | ||
| |||
Վելիկայա Կրուչա (ուկրաիներեն՝ Велика Круча), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պրիյատինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկայա Կրուչա գյուղում բնակվում էր 1 886 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3209[1] կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 587,72 մարդ/կմ²։
Տեղագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Վելիկա Կրուչա գյուղը գտնվում է Ուդայ գետի աջ ափին։ Վերև հոսանքն ուղղությամբ՝ 3 կմ հեռավորության վրա գտնվում է Պիրյատին քաղաքը, իսկ ներքև՝ 1 կմ հեռավորության վրա՝ Պովստին գյուղը։ Գետի հակառակ ափին տեղակայված է Դեյմանովկա գյուղը։ Գետը այս հատվածում օձաձև է, առաջացնում է լիմաններ, հին գետանցքեր և ճահճոտ լճակներ։ Գյուղով անցնում է Կաղապար:Տեղեկատու-Ուկրաինա ավտոմայրուղին։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Վելիկա Կրուչա գյուղը գտնվում է Ուդայ գետի բարձր ափին (կրուչա), Պիրյատինի մոտ՝ Մ-03 Կիև–Պոլտավա մայրուղու վրա։ Հայտնի է 17-րդ դարից, երբ այս վայրում արքայազն Յարոսլավ Վիշնևեցկին կարգադրեց կառուցել ամբարտակ և ջրաղաց[3]։
- Հովհաննես Աստվածաբանի եկեղեցին հիշատակվում է 1758 թվականից[4]։
- Գյուղը նշված է 1816 թվականի Ռուսաստանի կայսրության և հարակից օտարերկրյա տիրապետությունների մանրամասն քարտեզում որպես Կրուչա[5]։
Հայտնի մարդիկ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Նիկոլայ Բոգոլյուբով — մաթեմատիկոս, տեսական ֆիզիկոս, ոչ գծային համակարգերի և տեսական ֆիզիկայի գիտական դպրոցների հիմնադիր։ 1919–1921 թթ. սովորել է Վելիկա Կրուչայի յոթամյա դպրոցում՝ միակ ուսումնական հաստատությունը, որը նա ավարտել է։ 2009 թվականին գյուղի կենտրոնում կանգնեցվել է նրա հուշարձանը։
Բուգայ Ալեքսանդր Իվանովիչ — ուկրաինացի երկրաչափ, գրականագետ։
Գոլովնյա Անդրեյ Միխայլովիչ (ծն. 2003) — Ուկրաինայի զինված ուժերի կրտսեր սերժանտ, ռուս-ուկրաինական պատերազմի մասնակից, Ուկրաինայի հերոս (2024)։ Ծնունդով՝ գյուղից։
Ջոխար Դուդաև — չեչեն զինվորական, պետական և քաղաքական գործիչ, 1990-ականների չեչենական ազատագրական շարժման առաջնորդ, Չեչենական Իչքերիայի Հանրապետության առաջին նախագահ։ Բնակվել է Վելիկա Կրուչա գյուղում՝ տեղական ավիաբազայում ծառայության ընթացքում՝ մինչև Պոլտավայի ավիացիոն դիվիզիայի հրամանատար դառնալը։
Եֆիմով Ալեքսանդր Վլադիմիրովիչ — ուկրաինացի կոմպոզիտոր, հեռուստահաղորդավար։
Նարեժնի Սերգեյ Ստանիսլավովիչ (1974–2023) — Ուկրաինայի զինված ուժերի զինվոր, ռուս-ուկրաինական պատերազմի մասնակից, Ուկրաինայի հերոս (2024, հետմահու)։
Ստորոժենկո Նիկոլայ Վլադիմիրովիչ — պատմաբան, հրապարակախոս, մանկավարժ, հասարակական գործիչ։
Տարանեց Ստանիսլավ Ալեքսեևիչ (1979–2014) — Ուկրաինայի զինված ուժերի կապիտան, ռուս-ուկրաինական պատերազմի մասնակից[6]։
Տնտեսություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- «Վելիկա Կրուչա»՝ հանգստի համալիր (հյուրանոց, ռեստորան)։
- «Վելիկա Կրուչա» ԲԲԸ (որսորդական տնտեսություն)[7]։
- Լուբնիի շրջանային սպառողական ընկերությունների միության հացաբուլկեղենի կոմբինատ։
Սոցիալական ոլորտի օբյեկտներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Դպրոց (նախկինում)։
- Դպրոց։
- Մանկապարտեզ։
- Չորսաստղանի հյուրանոց։
- Մշակույթի տուն։
- Ամբուլատորիա։
- Թանգարան։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 Համայնքի հիմնական տվյալները Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
- ↑ ««2012 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ Ուկրաինայի բնակչության քանակական տեղեկություններ» ժողովածու, պատրաստված է Ուկրաինայի վիճակագրության պետական կոմիտեի կողմից». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ նոյեմբերի 29-ին. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 3-ին. (ուկր.)
- ↑ «Վելիկա Կրուչա - պատմություն, լուսանկարներ, կարծիքներ». www.doroga.ua. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ ապրիլի 24-ին. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 24-ին.
- ↑ «Ուկրաինայի պետական արխիվներում պահպանվող մատյանների համախմբված ցուցակ, հատոր 4, էջեր 542 և 603–604» (PDF). Ուկրաինական արխիվային գործի և փաստաթղթագիտության գիտահետազոտական ինստիտուտ (ուկրաիներեն). Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2021 թ․ ապրիլի 10-ին. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 24-ին.
- ↑ «Ռուսաստանի կայսրության և հարակից օտարերկրյա տիրապետությունների մանրամասն քարտեզ. Հարյուր թերթանոց քարտեզ». ЭтоМесто.ру. Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ ապրիլի 24-ին. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 24-ին.
- ↑ «Տարանեց Ստանիսլավ Ալեքսեևիչ — Զոհվածների հիշատակի գիրք». memorybook.org.ua. Վերցված է 2024 թ․ հուլիսի 4-ին.
- ↑ «Որսորդական տնտեսություններ – Պոլտավայի մարզ». Որսորդություն և ձկնորսություն Ուկրաինայում (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ հունիսի 25-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 24-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
- 2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
- Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
| ||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||