Վեդի (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Վեդի (այլ կիրառումներ)
Վեդի
«Վեդի գետի ավազան».jpg
Վեդի գետի ավազանը Դաշտաքար գյուղից
Բնութագիր
Երկարություն 58 կմ
Ջրի ծախս 2,3 մ3
Ջրահոսք
Ակունք Գեղամա լեռնաշղթա
 · Բարձրություն 2700 մ
Գետաբերան Արաքս
 · Գետաբերանի տեղակայում Արաքս
Տեղակայում
Երկիր Հայաստան Հայաստան
Երկրամաս Արարատի մարզ

Վեդին գետ է ՀՀ Արարատի մարզում՝ Արաքսի ձախակողմյան վտակներից։ Սկիզբ է առնում Գեղամա լեռնաշղթայի ծայր հարավում ընկած Մանկունք լեռնագագաթի հարավարևելյան լանջերի՝ մոտ 2700 մ բարձրություններից։ Հոսքի ընդհանուր ուղղությունը հարավարևմտյան է։ Վերին հոսանքում գետն ունի լեռնային բնույթ։ Ստորին հոսանքում անցնում է Արարատյան հարթավայրով ու թափվում Արաքսը Եղեգնավան գյուղից մոտ 2 կմ հարավ՝ ծովի մակարդակից մոտ 810 մ բարձրության վրա։ Ակունքի մոտավոր աշխարհագրական կոորդինատներն են հս.լ. 40°00՛30՛՛ արլ.ե.45°04՛44՛՛, գետաբերանինը՝ հս.լ.39°49՛21՛՛ արլ.ե. 44°37՛15՛՛։ Վեդիի երկարությունը 58 կմ է, ջրահավաք ավազանի մակերեսը 633 կմ², որի մի մասը մտնում է Խոսրովի անտառ արգելոցի մեջ։ Խոշոր վտակներից են Մանկունքը (կամ Մանկուկ, Քյուսուզչայ), Սպիտակաջուր (Աղսու), Խոսրովը, Շաղափը ու Կոտուցը (Կետուզչայ) (վտակները ներկայացված են ըստ Վեդիի մեջ թափվելու հերթականության)։ Ջրի միջին տարեկան ծախսը մոտ 2,3 մ³/վրկ է, հոսքը՝ մոտ 72 միլիոն մ³։ Սնումը հիմնականում հալոցքային (47%), ստորերկրյա (42%) ու անձրևային է։ Հորդանում է մարտից մինչև հունիս, որի ընթացքում ձևավորվում է տարեկան հոսքի 70%-ը։ Ջուրը օգտագործվում է գյուղատնտեսական նպատակներով։ Սակավաջուր տարիներին ու ոռոգման շրջանում գետը հաճախ Արաքսին չի հասնում։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հայաստանի սովետական հանրագիտարահ Երևան 1985 XI հատորէջ 357
  • Հայաստանի բնաշխարհ Հ.Մ.Այվազյան Երևան 2006 էջ 171