Վարդան Մուսախանյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վարդան Մուսախանյան
Վարդան Մուսախանյան.png
Ծնվել է հունիսի 18, 1919(1919-06-18)
Ծննդավայր Երևան, Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն
Մահացել է սեպտեմբերի 29, 2001(2001-09-29) (82 տարեկանում)
Մահվան վայր Երևան, Հայաստան
Կրթություն ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետ
Գիտական աստիճան իրավաբանական գիտությունների թեկնածու
Մասնագիտություն իրավաբան
Պարգևներ և
մրցանակներ
Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր իրավաբան

Վարդան Արամի Մուսախանյան (հունիսի 18, 1919(1919-06-18), Երևան, Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն - սեպտեմբերի 29, 2001(2001-09-29), Երևան, Հայաստան), Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր իրավաբան, իրավաբանական գիտությունների թեկնածու։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վարդան Մուսախանյանը ծնվել է 1919 թվականի հունիսի 18-ին Երևան քաղաքում։ Ավարտելով միջնակարգ դպրոցը՝ 1939 թվականին մեկնել է խորհրդային բանակ։ 1941- 1942 թվականներին մասնակցել է Հայրենական Մեծ պատերազմին և ծանր վիրավորվելուց հետո զորացրվել է: 1942 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանության ֆակուլտետը, որն ավարտել է 1946 թվականին։

Մասնագիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Որպես ժողովրդական քննիչ երկու տարի աշխատել է Երևանում։ 1948 թվականին ընդունվել է ասպիրանտուրա պետության և իրավունքի տեսության ու պատմության ամբիոնում։ 1956 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական դիսերտացիա «Հայկական ՍՍՀ իշխանության տեղական մարմինները» թեմայով։

Վարդան Մուսախանյանը մանկավարժական աշխատանքի է անցել համամիութենական իրավաբանական հեռակա ինստիտուտի Երևանի մասնաճյուղում, նախ՝ որպես դասախոս, ապա՝ մասնաճյուղի տնօրեն։ Մասնաճյուղը համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի հեռակա բաժնին միանալուց հետո Վարդան Մուսախանյանը գիտամանկավարժական աշխատանքը շարունակում է մայր բուհում։

Սկսած 1949 թվականից նա իրավաբանական ֆակուլտետի պետության և իրավունքի տեսության և պատմության ամբիոնի դոցենտ էր, կարդում էր ինքնուրույն դասընթացներ՝ «Պետության և իրավունքի տեսություն», «Պետության և տեսության իրավունքի պրոբլեմները»։

1979 թվականից ղեկավարել է խորհրդային իրավունքի նորաստեղծ միջբուհական ամբիոնի աշխատանքները։ Ամբիոնն այդ տարիներին ձեռնամուխ էր եղել իր առջև դրած խնդիրների՝ «Սովետական իրավունք» դասընթացը կարդացող դասախոսների աշխատանքների կոորդինացման, մեթոդական ցուցանիշների մշտական իրագործմանը։

Վարդան Մուսախանյանը 1954-1956 թվականներին վարել է երեկոյան և հեռակա ուսուցման գծով համալսարանի պրոռեկտորի պաշտոնը, իսկ 1970-1974 թվականներին եղել է իրավաբանական ֆակուլտետի դեկանը։ Բազմիցս եղել է իրավաբանական  ֆակուլտետի սկզբնական կուսակցական  կազմակերպության բյուրոյի  անդամ, ընտրվել է  բյուրոյի քարտուղար, ՀԿԿ  Երևանի  Սպանդարյանի շրջկոմի  պլենումի և  բյուրոյի անդամ, ՀԿԿ  Երևանի  քաղաքային կոմիտեի պլենումի  անդամ, ՀԿԿ  XXIII   համագումարի  պատգամավոր: 1963--64 թթ. եղել է ԵՊՀ -ի կուսակցական կոմիտեի առաջին քարտուղարը:

Գործունեությունը Երևանի պետական համալսարանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1954 թվականի հունվարի 15-ից նշանակվել է իրավաբանական ֆակուլտետի հեռակա բաժնի վարիչ ։
  • 1955 թվականի հուլիսի 11-ից կես դրույքով նշանակվել է հեռակա բաժնի պրոռեկտոր։
  • 1956 թվականի հուլիսի 1-ից նշանակվել է Երևանի Վ․ Մ․ Մոլոտովի անվան պետական համալսարանի հեռակա իրավատնտեսագիտական ֆակուլտետի դեկանի պաշտոնակատար։
  • 1956 թվականի սեպտեմբերի 1-ի կես դրույքից անցել է լրիվ դույքից։
  • 1959 թվականի դեկտեմբերի 19-իվ նշանակվել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի պետության և իրավունքի պատմության ու տեսության ամբիոնի դոցենտի պաշտոնում։
  • 1971 թվականի ապրիլի 12-ից մինչև ընտրությունների անցկացումը նշանակվել է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի դեկանի պաշտոնակատար։
  • 1971 թվականի դեկտեմբերի 16-ի նիստում տեղի ունեցած դեկանի ընտրության արդյունքների հիման վրա 1971 թվականի դեկտեմբերի 17-ից Վարդան Մուսախանյանը նշանակվել է իրավաբանական ֆակուլտետի դեկան։
  • 1974 թվականի դեկտեմբերի 28-ից ազատվել է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի դեկանի պարտականությունների կատարումից՝ ժամկետը լրանալու կապակցությամբ։
  • 1979 թվականի ապրիլի 25-ի նիստում անցկացված մրցույթի արդյունքների հիման վրա Վարդան Մուսախանյանը 1979 թվականի ապրիլի 26-ից հաստատվել է նույն ֆակուլտետի սովետական իրավունքի ամբիոնի վարիչի պաշտոնում։
  • 1984 թվականի հոկտեմբերի 24-ից ազատվել է սովետական իրավունքի ամբիոնի վարիչի պաշտոնից։
  • 1984 թվականի հոկտեմբերի 24-ի նիստում անցկացված մրցույթի արդյունքների հիման վրա Վարդան Մուսախանյանը 1984 թվականի հոկտեմբերի 24-ից հաստատվել է իրավաբանական ֆակուլտետի պետության և իրավունքի տեսության և պատմության ամբիոնի դոցենտի պաշտոնում։
  • 1998 թվականի հունվարի 3-ից ազատվել է աշխատանքից համաձայն իր դիմումի։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վարդան Մուսախանյանի գրչին են պատկանում մոտ 20 գիտական աշխատանքներ, այդ թվում ուսումնական ձեռնարկներ, հոդվածներ։ Հայկական սովետական հանրագիտարանում տպագրվել են նրա շուրջ երկու տասնյակ հոդվածները՝ նվիրված պետության և իրավունքի հարցերին։ Հանրապետությունում համընդհանուր ճանաչում ունեն Մուսախանյանի «Սոցիալիստական պետության ձևերը», «Իրավունքը, իրավագիտակցությունը և բարոյականությունը սոցիալիստական հասարակարգում»[1], «Սովետական իրավունքի էությունը», «Համաժողովրդական պետության ամրապնդումը ՍՍՀՄ 1977 թ․ Սահմանադրությամբ» և մյուս գրքերը[2]։

  • «Իրավունքը, իրավագիտակցությունը և բարոյականությունը սոցիալիստական հասարակարգում» (1964)[1]
  • «ՀՍՍՀ իշխանության տեղական օրգանները 1920-1937 թվականներին» (1969)[3]
  • «Համաժողովրդական պետությունը և նրա սահմանադրական վավերացումը» (1980)[4]
  • «Սեմինար պարապմունքների պլան պետության և իրավունքի տեսություն առարկայից» (1984)[5]
  • «Սոցիալիստական իրավունքի հասկացողությունն ու հիմնական սկզբունքները : Ուսումնական ձեռնարկ» (1962)[6]
  • «Սոցիալիստական պետության ձևերը : Դասախոսություն» (1979)[7]
  • «Սոցիալիստական պետության պետական ձևերը : Դասախոս. իրավաբան. ֆակ-ի ուսանող. համար» (1957)[8]
  • «Սոցիալիստական պետություն : (Ծագումը, էությունը, զարգացման փուլերը, ձևերը, ֆունկցիաները, մեխանիզմը)» (1986)[9]

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի նախագահության հրամանագրով Վարդան  Մուսախանյանը պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի  II աստիճանի շքանշանով» ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի նախագահության հրամանագրով Վարդան  Մուսախանյանը պարգևատրվել է «Աշխատանքի վետերան» մեդալով : Վարդան Մուսախանյանը առաջիններից էր, որ արժանացավ հանրապետության վաստակավոր իրավաբանի կոչմանը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Մուսախանյան Վարդան Արամի (1964)։ Իրավունքը, իրավագիտակցությունը և բարոյականությունը սոցիալիստական հասարակարգում։ Երևան: Միտք 
  2. Ղարախանյան Գեղամ (հունվարի, 2001 թ․)։ «Վաստակավոր իրավաբանը»։ «Օրենք և իրականություն» 
  3. Մուսախանյան Վարդան Արամի (1969)։ Օսիպյան Սուրեն Արտաշեսի, ed.։ ՀՍՍՀ իշխանության տեղական օրգանները 1920-1937 թվականներին։ Երևանի պետական համալսարան։ Երևան: ԵՊՀ 
  4. Մուսախանյան Վարդան Արամի (1980)։ Գուլքանյան Ռ, ed.։ Համաժողովրդական պետությունը և նրա սահմանադրական վավերացումը։ Երևանի պետական համալսարան։ Երևան: ԵՊՀ հրատ 
  5. Մուսախանյան Վարդան Արամի, Երևանի պետական համալսարան, eds. (1984)։ Սեմինար պարապմունքների պլան պետության և իրավունքի տեսություն առարկայից։ Երևան: Ա. հ 
  6. Մուսախանյան Վարդան Արամի (1962)։ Սոցիալիստական իրավունքի հասկացողությունն ու հիմնական սկզբունքները: ՈՒսումնական ձեռնարկ։ Կոմունիստական ինտերնացիոնալիզմի հարցեր։ Երևանի պետական համալսարան։ Երևան: ԵՊՀ հրատ 
  7. Մուսախանյան Վարդան Արամի (1979)։ Սոցիալիստական պետության ձևերը: Դասախոսություն։ Երևանի պետական համալսարան։ Երևան: Երևանի համալսարանի հրատարակչություն 
  8. Մուսախանյան Վարդան Արամի (1957)։ Սոցիալիստական պետության պետական ձևերը: Դասախոս. իրավաբան. ֆակ-ի ուսանող. համար։ Երևանի պետական համալսարան։ Երևան: Երևանի համալս. հրատ 
  9. Մուսախանյան Վարդան Արամի (1986)։ Սոցիալիստական պետություն: Ծագումը, էությունը, զարգացման փուլերը, ձևերը, ֆունկցիաները, մեխանիզմը։ Երևան: ԵՊՀ հրատ