Վանկուվերի հանրային գրադարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Vancouver Public Library
(Վանկուվերի հանրային գրադարան)
Vpl1.jpg
Գրադարանի կենտրոնական մասնաճյուղ (Լայբրարի-Սքուեր,Վանկուվեր)
Երկիր Canadian Red Ensign 1868-1921.svg Կանադա
Տեսակ գրադարան
Հիմնվել է 1869
Տեղադրություն Բրիտանական Կոլումբիա
Կոորդինատներ: 49°16′46.920000099994″ հս․ լ. 123°6′57.600000099999″ ամ. ե. / 49.27970000002777340° հս․. լ. 123.11600000002778188° ավ. ե. / 49.27970000002777340; 123.11600000002778188
Մասնաճյուղեր 22
Հավաքածուներ
Չափ 2.6 մլն [1]
Հասանելիություն և օգտագործում
Շրջանառություն 9.5 մլն [1]
Պոտենցիալ անդամներ 427 975 [1]
Այլ տվյալներ
Բյուջե 43 559 151 $ (2012)[2]
Անձնակազմ 578 000 (2006)
Կայք vpl.ca
Vancouver Public Library Վիքիպահեստում

Վանկուվերի հանրային գրադարան (անգլ.՝ Vancouver Public Library, VPL) Վանկուվեր քաղաքի գրադարանային համակարգ, Կանադա: 2013 թվականին գրադարանում գրանցվել է ավելի քան 6.9 միլիոն այցելություն՝ ներառելով շուրջ 9,5 միլիոն նյութեր՝ գրքեր, սկավառակներ, ամսագրեր, էլեկտրոնային գրքեր և նման իրեր: Գրադարանից օգտվողները սպասարկվում են 22 տարբեր հասցեներով և նաև առցանց: Գրադարանն ունի մոտ 428.000 ակտիվ ընթերցողներ՝[1] դառնալով երրորդ ամենամեծ հանրային գրադարանը Կանադայում:

Ծառայություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Տեղեկատվական որոնման ծառայության
  • Տեղեկատվական համայնք
  • Համացանցի հասանելիությունը
  • Ընթերցողի խորհրդատվական ծառայություն
  • Երեխաների, երիտասարդների և մեծերի համար ծրագիր
  • Առաքում այն ընթերցողների համար, ովքեր չեն կարողանում տնից դուրս գալ
  • Միջգրադարանային գրքերի պատվեր
  • Անվճար ներբեռնման համար էլեկտրոնային գրքեր և աուդիոգրքեր

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քարնեգի գրադարան

1869 թվականի հունվարին Հասթինգս Միլի կառավարիչ Ջ. Ա. Ռեյմուրը բացեց «Նյու Լոնդոնյան մեխանիկայի ինստիտուտ»-ը, ներառելուվ հանդիպումների սենյակ և գրադարան՝ գործարանի աշխատակիցների համար: 1869 թվականի մարտին այն անվանվեց Հասթինգսի գրական ինստիտուտ՝ ի պատիվ ադմիրալ Ջորջ Ֆովլեր Հասթինգսի: Այս կառույցի փաստաթղթերը չի պահպանվել, բայց հայտնի է, որ անդամակցությունն ըստ բաժանորդագրության էր: Ինստիտուտը շարունակեց գործել մինչև 1886 թվականի ապրիլի 6-ը, երբ Գրենվիլ շրջանը մտավ Վանկուվերի կազմի մեջ: 1886 թվականի հունիսի 13-ի Վանկուվերի մեծ հրդեհից հետո, չգործող Հասթինգի գրական ինստիտուտի 400 գրքեր փոխանցվեցին Վանկուվերի նոր հիմնադրված ընթերցասրահին: Սրահը բացվել է 1887 թվականի դեկտեմբերին Վեսթ-Քորդովա 144 փողոցում՝ «Thomas Dunn and Company» սարքավորումների խանութի վերևում: Երբեմն այն կոչում են նաև Վանկուվերի ազատ գրադարան:

1890-ականների վերջին YMCA (արևմտյան Հասթինգի շրջան) շենքի դահլիճը շատ փոքր էր նոր այցելուների համար: Այդ ժամանակ էլ ամերիկյան արդյունաբերող և բարերար Էնդրյու Կարնեգին գումար նվիրաբերեց շատ քաղաքների՝ գրադարանների կառուցման համար: 1901 թականին Վանկուվերի իշխանությունները նրան խնդրեցին հատկացնել գումար՝ քաղաքում նոր գրադարան կառուցելու համար: Քարնեգին համաձայնել էր նվիրաբերել 50.000 դոլար այն պայմանով, որ քաղաքը կտրամադրի անվճար տարածք և նա գրադարանին կհատկացնի տարեկան 5000 դոլար: Վանկուվերի արևելքի եւ արևմուտքի միջև անմիջապես ծագեց վեճ, թե որտեղ տեղադրել նոր շենքը: Հանրաքվեի արդյունքում ընտրվեց Հասթինգս-սթրիթի և Վեսթմինստեր-սթրիթի (այժմ Մեյն-սթրիթ) հողամասը՝ առաջին քաղաքապետարանի հարևանությամբ:

1902 թվականի մարտի 29-ին մասոնական միաբանության մեծ ժողովարանի անդամները գրավեցին շենքի անկյունաքարը, որի տակ դրեցին մասոնական փաստաթղթերը, միավորման մասին քաղաքային ակտի պատճենը, տարբեր պաշտոնյաների ցուցակները, ինչպես նաև նամականիշերի և մետաղադրամների նմուշներ, որոնք գտնվում էին շրջանառության մեջ:

Շենքը կառուցվել է Վերածննդի դարաշրջանի ռոմանական ոճով՝ Վանկուվերի ճարտարապետ Ջորջ Գրանտի նախագծով: Այն զարդարված էր իոնային սյուներով, գմբեթաձև և Ֆրանսիական մանսարդե տանիքով: Հիմքի համար գրանիտը Ինդիան-Արմ-ից էր, իսկ պատի հաստության ավազաքարը 10 դյում էր՝ Գաբրիոլա կղզուց: Էլեգանտ, պարուրաձև, մարմարե աստիճաններն արտադրված էր Վիկտորիայի Albion Iron Works գործարանում, որի ստեղծման համար ծախսվել է 2 279 000 դոլար և 4485 կգ երկաթ ու պողպատ:

Մեծ, բազմաֆունկցիոնալ վիտրաժային պատուհանի ներքևում գտնվող 3 փոքր պատուհանները պատրաստված էին Տորոնտոյի Ն. Տ՚ Լեոնի արհեստանոցում: Վիտրաժների վրա պատկերված էին Միլթոնը, Շեքսպիրը, Սփենսերը, Բյորնսը, Սքոթը և Մուրը: Ներքևի 3 պատուհանները հանվեցին 1958 թվականին, երբ գրադարանի շենքը վերածվեց թանգարանի և երկար ժամանակ պահվեցին պահեստներում: 1985 թվականին վերադարձվեցին շենքին: Գրադարանի առաստաղները և պատերը պատրաստված էին ամուր փայտերից, հատակը՝ կաղնուց: Ութ բուխարիները տաքացնում էին սենյակները: Գրադարանում կային հատուկ սենյակներ կանանց և երեխաների համար, շախմատի սենյակ, թերթերի ընթերցասրահ, պատկերասրահ, դասախոսության դահլիճ, իսկ երրորդ հարկում գտնվում էր գեղարվեստական, պատմական և գիտական ասոցացիան (այժմ Վանկուվերի թանգարան): Գրադարանը բացվել է 1903 թվականի նոյեմբերին[3]: Այսօր այս շենքը հիմնականում օգտագործվում է որպես արևելյան Դաունթաունի բնակիչների համայնքային կենտրոն: Գրադարանը գտնվում էր Հասթինգ-սթրիթ-ի և Մեյն-սթրիթ-ի շենքում մինչև 1957 թվականը, երբ բացվեց նոր շենք Բարարդ-սթրիթ 750-ում:

Տեղափոխությունը տեղի է ունեցել հոկտեմբերին, իսկ 1957 թվականի նոյեմբերի 1-ին նոր շենքը հանդիսավոր բացվեց: Շենքում գրադարանը գործեց մինչև 1995 թվականի ապրիլի 22-ը, որից հետո տեղափոխվեց Լայբրարի-Սքուեր (Վեսթ-Ջորջիա-սթրիթ, 350): Այս շենքը գտնվում էր Դաունթաունում և արժեր 106,8 միլիոն կանադական դոլար: Այն բացվեց 1995 թվականի մայիսի 26-ին՝ դառնալով գրադարանի կենտրոնական մասնաճյուղը:

Կենտրոնական մասնաճյուղ և Լայբրարի-Սքուեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

նախկին գրադարանը Բերարդ-սթրիթում
Կենտրոնական բաժնի նախասրահը

Լայբրարի-Սքուեր՝ համալիր Վանկուվերի դաունթաունում, որը ներառում է Վանկուվերի գրադարանի կենտրոնական մասնաճյուղը, դաշնային կառավարության աշտարակը և մի շարք հաստատություններ: Արտաքուստ այն հիշեցնում է հռոմեական Կոլիզեումը: Համալիրի կենտրոնում գտնվում է ինը հարկանի ուղղանկյուն կառույց, որտեղ տեղակայված են գրապահոցներ և գրադարանային ծառայություններ: Նրան շրջապատում է սյունաշարով կոր պատ, որտեղ գտնվում են ընթերցասրահները, որոնք գլխավոր մասնաշենքին միացված են կամուրջներով ու գտնվում են ապակե տանիքի տակ:

Նույն տանիքը ծածկված է համալիրի արևելյան կողմում գտնվող ընդարձակ դահլիճով, որը գտնվում է գրադարանի և մյուս կոր պատի միջև: Այն ծառայում է որպես նախասրահ: Այսօր շենքի 8-րդ և 9-րդ հարկերում գտնվում է Բրիտանական Կոլումբիա նահանգի կառավարությունը: Նախատեսվում էր, որ 2015 թվականին այն կտեղափոխվի այլ վայր՝ ազատելով գրադարանի վերին հարկերը:

Լայբրարի-Սքուերի շինարարությունը դարձավ ամենամասշտաբային նաախագիծը Վանկուվերի պատմության մեջ: Համալիր կառուցելու որոշումը կայացվել է 1990 թվականի նոյեմբերին՝ հանրաքվեի միջոցով: Քաղաքում անցկացվել էր ճարտաարապետական աշխատանքների մրցույթ, որտեղ հաղթեց առավել ռադիկալ տարբերակը, որն առաջարկվել էր Մոշե Սաֆդիի և «DA Architects» ընկերության կողմից: Ըստ դաշնային կառավարության հետ պայմանավորվածության, նախագծում ներառվում էր 21 հարկանի աշտարակ՝ գրասենյաակներով, որը նրանք վարձակալել էին երկար ժամկետով, իսկ դրա փոխարեն կառավարությունը շինարարության համար տրամադրեց տարածք և փող: Համալիրը կառուցվել է 1993-1995 թվականներին: Մինչ օրս աշտարակը օգտագործվում է դաշնային կառավարության կողմից: Բացի գրադարանի կենտրոնական գրասենյակից և դաշնային աշտարակից, համալիրն իր մեջ ներառում է մի շարք խանութներ, ռեստորաններ, ինչպես նաև ստորգետնյա ավտոկայան: Գրադարանի տանիքում գտնվում է այգի, որը նախագծված է կանադական դիզայներ Քորնելի Օբերլենդերի կողմից՝ կանադական դիզայնով (անհասանելի է հաճախման համար):

Վիճակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրադարանի շենք (ներառյալ խանութները, մանկական հատվածը և կայանատեղին).

  • 9 հարկ
  • մակերես — 37 հազար մ²
  • 1,3 մլն գիրք, պարբերականներ և նման նյութեր, որոնք կարող են շենքի ներսում տեղափոխվել ուղղահայաց և հորիզոնական կոնվեյերների օգնությամբ
  • 51 կմ կաբել
  • ավելի քան 1200 նստատեղ
  • ավելի քան 700 ավտոկանգառներ և կայանատեղիներ հեծանիվների համար
  • մոտավոր արժեքը — 107 միլիոն կանադական դոլար

Դաշնային աշտարակ.

  • մոտավոր արժեքը — 50 մլն կանադական դոլար

Այլ բաժին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրասենյակի մուտքը Քենսինգթոնում

Գրադարանի առաջին հիմնական մասնաճյուղը բացվել է 1927 թվականին Կիտսիլանոյում (4-րդ Վեսթ-Ավենյու, 2375): 1943 թվականին բացվեց ևս 1 բաժին՝ Կերիիսդեյլեում (42-րդ ավենյու և Ուեսթ-զբոսայգի): Դրանից հետո ավելի հաճախ բացվեցին նոր մասնաճյուղերը, վերջինը բացվեց 2011 թվականին՝ ստանալով գրադարանի հիմնադրամի տնօրենների խորհրդի նախագահի՝ Թելի Սալմանի անունը[4]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]