Վանդոմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Վանդոմ
ֆր.՝ Vendôme[1]
ֆր.՝ Vendôme-Régénéré[2]
Զինանշան
Blason Comtes de Vendôme.svg

Vendôme view 2.jpg
ԵրկիրՖրանսիա Ֆրանսիա
Մակերես23,89 կմ²
ԲԾՄ82 մետր
Բնակչություն16 569 մարդ (հունվարի 1, 2017)[3]
Ժամային գոտիUTC+1 և UTC+2
Փոստային ինդեքսներ41100[4]
Պաշտոնական կայքvendome.eu
ԵրկիրՖրանսիա
##Վանդոմ (Ֆրանսիա)
Red pog.png

Վանդոմ (/vɒ̃ˈdm/, ֆրանսերեն:  ( )), Ֆրանսիայի Լուար և Շեր գավառների ենթապրեֆեկտուրա: Այն նաև գավառի երրորդ ամենամեծ համայնքն է 16,716 բնակիչներով (2015):

Այն Լուար գետի ափին գտնվող գլխավոր քաղաքներից մեկն է: Գետը Վանդոմը բաժանվում է բազմաթիվ թաղամասերի: Քաղաքն ունի հարուստ միջնադարյան պատմություն և բազմաթիվ պատմական հուշարձաններ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուրբ Երրորդության աբբայությունը դիմացից
Վանդոմում գտնվող ամրոցի ավերակները

Վանդոմը (լատ.՝ Vindocinum), ըստ երևույթին, եղել է գալիական ամրոց, որը հետագայում փոխարինվել է ֆեոդալական ամրոցով, որի շուրջ էլ առաջացել է ժամանակակից քաղաքը: Քրիստոնեությունը ներմուծվել է սուրբ Բյենորեի կողմից 5-րդ դարում, և մոտավորապես 1030 թվականին հիմնադրվել է Երրորդության աբբայությունը (որտեղ պահպանվում է Հիսուսի կողմից Լազարոսի գերեզմանի վրա թափված արցունքներից մեկը): Երբ սկսել են իշխել Կապետ դինաստիայի թագավորները, Վանդոմը դարձել է Բուչարդին պատկանող գլխավոր քաղաքը, որը մահացել էր Սեն-Մոր-դե-Ֆոսե վանքում 1007 թվականին[5]:

Ամուսնության բերումով իշխանությունն անցել է Նեվերսի, Պրուլիի և Մոնտուարի տոհմերին: ՎանդոմԻ և Քասթրեի կոմս Բուչարդ VI-ը որպես ժառանգորդ թողել է իր քրոջը՝ Քեթրինին, որը Մարշի կոմս Ջոն Բուրբոնի կինն էր: Վանդոմի կոմսությունը բարձրացվել է դքսության աստիճանի Չառլզ դե Բուրբոնի համար, որի որդի Անտուան դե Բոուրդոնը՝ Նավարայի թագավորը, Հենրի IV-ի հայրն էր, որը Վանդոմի դքսությունը 1598 թվականին տվել է իր ապօրինի որդուն՝ Սեզար դե Վանդոմին: Վանդոմի դուքս Սեզարը մասնակցել է Ֆրանսիայում Կարդինալ Ռիշելյեի և Ջուլիո Մազարինիի իշխանության օրոք տեղի ունեցած անկարգություններին: Նա Լյուդովիկ դե Վանդոմի հայրն էր, որն ամուսնացել էր Մազարինիի զարմուհու հետ: Լուի Արև արքան այս տոհմի վերջին տղամարդ ժառանգն էր[5]: Բրիտանիայի արքա Նոմինոեն մահացել է Վանդոմում 851 թվականին՝ Մեն և Անժու գավառները նվաճելուց հետո:

Ժան-Բատիստ Դոնասյեն դե Ռոշամբոն, որը Հյուսիսային Ամերիկայում անկախության պատերազմում առաջնորդում էր ֆրանսիական 6000-անոց զորաջոկատը, ծնվել է Վանդոմում:

Փարիզի Վանդոմի հրապարակում է գտնվում Վանդոմ հյուրանոցը, որը Սեզար դե Վանդոմին և վերջինիս սիրուհի Գաբրիել դ՛Էստրեին պատկանող առանձնատուն է եղել։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վանդոմը գտնվում է Բլոիս քաղաքից 22 մղոն (35 կիլոմետր) դեպի հյուսիս-արևմուտք և Փարիզից գնացքով 40 րոպե ճանապարհորդելու հեռավորության վրա։ Քաղաքը գտնվում է Լուար գետի ափին, որն այստեղ բաժանվում է քաղաքը հատող բազմաթիվ վտակների:

Կառավարում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վանդոմը Լուար և Շեր դեպարտամենտի Վանդոմ գավառի մայրաքաղաքն է։ Ունի առաջին ատյանի դատարան[փա՞ստ]։

Population[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատմական բնակչություն
ՏարեթիվԲնակ․±%
17936226—    
18067128+14.5%
18216997−1.8%
18317771+11.1%
18419470+21.9%
18519325−1.5%
18619356+0.3%
18729259−1.0%
18819420+1.7%
18919538+1.3%
19019459−0.8%
19119707+2.6%
19219035−6.9%
19319047+0.1%
194610 315+14.0%
195410 811+4.8%
196213 556+25.4%
196816 157+19.2%
197517 952+11.1%
198217 593−2.0%
199017 525−0.4%
199917 707+1.0%
200617 029−3.8%
201516 716−1.8%

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարավային մասում գտնվում է մի բարձունք, որի վրա կանգնած են Վանդոմի կոմսերի ամրոցի ավերակները: Սուրբ Երրորդության եկեղեցին ունի գոթական ոճով զարդարված ճակատամաս: Եկեղեցու շուրջը գտնվում են տարբեր ժամանակաշրջանների վանական շինություններ: Լա Մադլենի եկեղեցին (15-րդ դար) պսակվված է քարե ոլորանախշով[5], իսկ Սեն Մարտինի աշտարակը (16-րդ դար) ներկայացնում է այդ անվամբ ավերված եկեղեցին:

Այլ հուշարձաններից են՝ հին դարպասը, Պորտ Սեն Ժորժը, որը բաղկացած է երկու մեծ սրածայր աշտարակներից, Սեն-Ժակի հնագույն հիվանդանոցը, որը հետագայում դարձել է քոլեջ, այնուհետև տղաների լիցեյ, իսկ այժմ զբաղեցնում են քաղաքի կառավարման գրասենյակները։ Պահպանվել է գեղեցիկ գոթական մատուռը: Շրջակայքում գտնվող պարտեզի l'Orangerie կոչվող մի հինավուրց շենքում տեղակայված է զբոսաշրջության գրասենյակը։ Քաղաքն ունի հայտնի հնագիտական և գիտական կազմակերպություն և ավելի քան երեք հարյուր ձեռագրով գրադարան ու թանգարան, հիմնականում հնագիտական, որի դիմաց կանգնած է բանաստեղծ Պիեռ դե Ռոնսարի արձանը: Այստեեղ է գտնվում նաև Վանդոմում 1725 թվականին ծնված մարշալ Ռոշամբոյի արձանը։ Պահպանվել են նաև 15-րդ և 16-րդ դարերի որոշ հետաքրքիր կառույցներ։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Communes of the Loir-et-Cher department
  • List of counts and dukes of Vendôme
  • Oratory of Jesus

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://www.insee.fr/fr/information/3363419
  2. http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=39274
  3. Populations légales 2017INSEE, 2019.
  4. Base officielle des codes postauxLa Poste, 2018.
  5. 5,0 5,1 5,2  One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domainChisholm Hugh, ed. (1911)։ «Vendôme»։ Encyclopædia Britannica 27 (11th ed.)։ Cambridge University Press։ էջ 982