Վայոց ձորի թեմ

Վայոց ձորի թեմ
Երկիր	Հայաստան
Մարզ	Վայոց ձորի մարզ
Վարչկենտրոն	Եղեգնաձոր
Առաջնորդ	Տեր Մակար եպիսկոպոս Հակոբյան (համատեղությամբ տեղապահ)

Վայոց ձորի թեմ, Հայ առաքելական եկեղեցու նորագույն թեմերից մեկը, որն ընդգրկում է Հայաստանի Վայոց ձորի մարզը։ Թեմական կենտրոնը գտնվում է Եղեգնաձոր քաղաքում։ Եպիսկոպոսի նստավայրը Եղեգնաձորի 12-րդ դարի Սուրբ Աստվածածին տաճարն է։ Թեմը ստեղծվել է 2010 թվականին, երբ այն անջատվեց Սյունյաց թեմից։ Առաջնորդարանի շենքը գտնվում է Եղագնձոր քաղաքի Գրիգոր Նարեկացի փողոցում։

Կառուցվածք

Թեմի առաջնորդն Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանն է։ Նա ծառայության մեջ է թեմի ձևավորման օրվանից՝ 2010 թվականի դեկտեմբերից։ Փոխանորդը Զարեհ վարդապետ Կաբաղյանն է, իսկ մնացած 5 քահանաները սպասարկում են Վայոց ձորի մարզի 17 հոգևոր կառույցներում։

Թեմն ունի հետևյալ բաժինները.

• Վարչություն
• Մեդիա
• Քրիստոնեական դաստիարակության կենտրոն
• Երիտասարդաց միություն
• Ստեղծագործական խումբ

Ակտիվ եկեղեցիներ

Ստորև ներկայացված են Վայոց ձորի թեմի ենթակայության տակ գործող եկեղեցիների (10), վանքերի (5) և մատուռների (2) ցանկը՝ դրանց գտնվելու վայրը և օծման տարեթվերը.

Եկեղեցիներ

• Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, 12-րդ դար
• Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Արենի, 1321 թ
• Զորաց Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի, Եղեգիս, 14-րդ դար
• Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Խաչիկ, 1681 թ
• Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Մարտիրոս, 1866 թ
• Սուրբ Հակոբ եկեղեցի, Վերնաշեն, 19-րդ դ
• Սուրբ Տրդատ եկեղեցի, Վայք, 2000 թ
• Սուրբ Աննա եկեղեցի, Մալիշկա, 2000 թ
• Սուրբ Մարիամ եկեղեցի, Աղավնաձոր, 2001 թ
• Սուրբ Գայանե եկեղեցի, Ջերմուկ, 2007թ
• Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցի, Ռինդ, 2021թ

• 
  Սուրբ Աստվածածին Մայր տաճար, Եղեգնաձոր
• 
  Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Արենի
• 
  Զորաց Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի, Եղեգիս
• 
  Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Խաչիկ
• 
  Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Մարտիրոս
• 
  Սուրբ Հակոբ եկեղեցի, Վերնաշեն
• 
  Սուրբ Տրդատ եկեղեցի, Վայք
• 
  Սուրբ Աննա եկեղեցի, Մալիշկա
• 
  Սուրբ Մարիամ եկեղեցի, Աղավնաձոր
• 
  Սուրբ Գայանե եկեղեցի, Ջերմուկ

Վանքեր

• Նորավանք, Արենիի մոտ, 1205 թ
• Վերնաշենի մոտ գտնվող Սպիտակավոր վանք, 1321 թ
• Արկազ Սուրբ Խաչ վանք Վերնաշենի մոտ, 1872 թ

• 
  Նորավանք, Արենիի մոտ, 1205 թ
• 
  Սպիտակավոր վանք, Վերնաշենի մոտ, 1321 թ
• 
  Արկազ Սուրբ Խաչ վանք, Վերնաշենի մոտ, 1872 թ

Մատուռներ

• Սուրբ Մարիամ մատուռ, Մարտիրոս, 2004 թ
• Սուրբ Գայանե մատուռ, Կեչուտ, 2007 թ
• Սուրբ Եղիշե մատուռ, Գնդեվազ, 2013թ

Չգործող/ավերված եկեղեցիներ և վանքեր

• Արատեսի վանք, Արատեսի մոտ, VII դ
• Վերնաշենի մոտ գտնվող Թանահատի վանք, 8-13-րդ դդ
• Քարեվանք, Եղեգիսի մոտ, 9-10-րդ դդ
• Շատիվանք, Շատինի մոտ, 929 թ
• Գնդեվանքը, Գնդեվազի մոտ, 936 թ
• Ցաղաց քար վանք, Արտաբույնքի մոտ, 10-րդ դար
• Հերմոնի վանք, Եղեգիսի մոտ, 10-րդ դ
• Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Եղեգիս, 10-րդ դար
• Խաչիկի մոտ Խոտակերաց վանք, 10-րդ դ
• Հերհերի Սուրբ Սիոն անապատ, Հերհերի մոտ, 10-13-րդ դդ
• Սալլիի մոտ գտնվող Սուրբ Մամաս վանք, 12-13-րդ դդ
• Սուրբ Նշան եկեղեցի, Եղեգիս, 13-րդ դ
• Մարտիրոսավանք, Մարտիրոս, 1286 թ
• Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Գնդեվազ, 1686 թ
• Սուրբ Հրեշտակապետաց եկեղեցի, Հորբատեղ, 1692 թ

• 
  Արատեսի վանք, Արատեսի մոտ, VII դ
• 
  Թանահատի վանք, Վերնաշենի մոտ, 8-13-րդ դդ
• 
  Քարևանքի ավերակներ, Եղեգիսի մոտ, 9-10-րդ դդ
• 
  Շատիվանք, Շատինի մոտ, 929 թ
• 
  Գնդեվանք, Գնդեվազի մոտ, 936 թ
• 
  Ցաղաց քար վանք, Արտաբույնքի մոտ, 10-րդ դ
• 
  Հերմոնի վանք, Եղեգիսի մոտ, 10-րդ դ
• 
  Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Եղեգիս, 10-րդ դար
• 
  Խոտակերաց վանք, Խաչիկի, 10-րդ դ
• 
  Սուրբ Սիոն վանք, Հերհերի մոտ, 10-13-րդ դդ
• 
  Սուրբ Մամաս վանք, Սալլիի մոտ, 12-13-րդ դդ
• 
  Սուրբ Նշան եկեղեցի, Եղեգիս, 13-րդ դ
• 
  Մարտիրոսավանք, Մարտիրոս, 1286 թ
• 
  Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Գնդեվազ, 1686 թ
• 
  Սբ Հրեշտակապետաց եկեղեցի, Հորբատեղ, 1692 թ

Առաջնորդներ

• Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյան (10 դեկտեմբերի 2010 - 2026)
• Մակար եպիսկոպոս Հակոբյան (2026թ. մարտի 16-ից)

Արտաքին հղումներ

• Վայոց ձորի մարզի եկեղեցիներ