Վալերիան Գունիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վալերիան Գունիա
վրաց.՝ ვალერიან გუნია
Gunia photo.jpg
Ծնվել էհունվարի 21, 1862(1862-01-21)
ԾննդավայրԷկի, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էհուլիսի 31, 1938(1938-07-31) (76 տարեկանում)
Մահվան վայրԹբիլիսի, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
Ազգությունվրացի
ԿրթությունՄոսկվայի Պետրովսկի գյուղատնտեսական ակադեմիա
Մասնագիտությունլեզվաբան, դերասան, լիբրետիստ, կինոռեժիսոր և դրամատուրգ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ և Վրաստանի վաստակավոր արտիստ[1]
Valerian Gunia Վիքիպահեստում

Վալերիան (Վալիկո) Լևանի Գունիա (վրաց.՝ ვალერიან [ვალიკო] გუნია, հունվարի 21, 1862(1862-01-21), Էկի, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 31, 1938(1938-07-31), Թբիլիսի, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ), վրացի դերասան, դրամատուրգ, ռեժիսոր, թատերական գործիչ, քննադատ, թարգմանիչ։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1933)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վալերիան Գունիան ծնվել է 1862 թվականին Էկի գյուղում, ազնվականի ընտանիքում։ Սովորել է Մոսկվայի Պոտրովս-Ռազումովսկի գյուղատնտեսական ակադեմիայում։ Վերադառնալով Վրաստան՝ ելույթներ է ունեցել սիրողական ու պրոֆեսիոնալ ներկայացումներում, կազմակերպել է ներկայացումներ, աշխատել որպես լրագրող ու հրատարակիչ։ Վալերիան Գունիան թարգմանել է ռուս ու արևմտաեվրոպացի հեղինակների (Նիկոլայ Գոգոլ,Ալեքսանդր Օստրովսկի, Վիլյամ Շեքսպիր, Մոլիեր, Վիկտոր Հյուգո, Հենրիկ Իբսեն, Գերհարդ Հաուպտման) պիեսներ և գրել Վրաստանի թատրոնի պատմությունը[2]: 1913 թվականից Գունիան նաև նկարահանվել է վրացական մի շարք ֆիլմերում[3]:

Վրաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո մասնակցել է թատերական գործերի կազմակերպմանը։

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Ապօրինածինը» (պիես, 1882)
  • «Քույր ու եղբայր» (դրամա)
  • «Երկու հերոս» (դրամա)
  • «Զորաշարժեր» (կատակերգություն)
  • Գոգնիաշվիլիի «Քրիստոնյաներ» օպերայի լիբրետոն
  • Զաքարիա Փալիաշվիլիի «Դաիսի» օպերայի լիբրետոն, 1923
  • Դիմիտրի Առաքիշվիլիի «Դինարա» օպերայի լիբրետոն, 1924

Օպերաների լիբրետոների վրացերեն թարգմանություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դերերը թատրոնում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիլմագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1913 — Կովկասի նվաճումը
  • 1921 — Արսեն Ջորջիաշվիլի — գեներալ
  • 1922 — Սուրամի բերդ — գեներալ
  • 1926 — Խանումա — Վարախիձե
  • 1927 — Ամոկ
  • 1927 — Լեռների օրենքը

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Театральная энциклопедия. Гл. ред. П. А. Марков. М.: Советская энциклопедия.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.nplg.gov.ge/bios/en/2332/
  2. Gutsche George J. (1989)։ The Modern encyclopedia of Russian and Soviet literatures, Volume 9։ Academic International Press։ էջեր 164–165։ ISBN 0875690386 
  3. «Valerian Gunia»։ Georgian National Filmography։ Վերցված է փետրվարի 10, 2013