Վալենտինա Դմիտրիևա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վալենտինա Դմիտրիևա
Valentina I Dmitryeva.jpg
Ծնվել էապրիլի 28 (մայիսի 10), 1859
ԾննդավայրԲալաշովսկի ուեզդ, Սարատովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էփետրվարի 18, 1947(1947-02-18) (87 տարեկանում)
Մահվան վայրՍոչի, Կրասնոդարի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունգրող, մանկագիր, արձակագիր, հեղափոխական և բժիշկ
Valentina Dmitryeva Վիքիպահեստում

Վալենտինա Իովովնա Դմիտրիևա (ռուս.՝ Валентина Иововна Дмитриева, ամուսնությամբ` Երշովա, ապրիլի 28 (մայիսի 10), 1859, Բալաշովսկի ուեզդ, Սարատովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 18, 1947(1947-02-18), Սոչի, Կրասնոդարի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս հեղափոխական, գրող: Հեղափոխական շարժման մեջ է եղել 1870-ական թվականների վերջերից, Պետերբուրգում ընդգրկված էր «Ժողովրդի կամք»-ի հետ կապված խմբի մեջ: Հետագայում եղել է էսեռների կուսակցության անդամ: Տպագրվել է «Եվրոպայի տեղեկատու», «Ռուսական միտք», «Ռուսական հարստություն», «Գործ» ամսագրերում: 1917 թվականից հետո համագործակցել է խորհրդային մամուլի հետ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վալենտինա Դմիտրիևան ծնվել է 1859 թվականի ապրիլի 28–ին (մայիսի 10) Սարատովի նահանգի Բալաշովսկի ուեզդի Վորոնինո գյուղում, ճորտատիրական կալվածքի կառավարիչի ընտանիքում: 1873 թվականին ընդունվել է Տամբովի կանանց գիմնազիայի 4-րդ դասարան, որը ավարտել է 1877 թվականին: Գիմնազիան ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել Բալաշովսկի ուեզդի Պեսչանկա գյուղում որպես ուսուցչուհի: 1878 թվականին ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի բժշկական դասընթացներ, որն ավարտել է 1886 թվականին:

1880 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 26-ը Դմիտրիևային պահել են Պետրոպավլովյան ամրոցում, որից հետո տեղափոխելեն III բաժին, 1880 թվականի ապրիլի 4-ից մինչև 14-ը նրան պահել են նախնական կալանքի տանը, իսկ ազատվելուց հետո գտնվել է ոստիկանության հատուկ հսկողության ներքո: Արդարադատության և Ներքին գործերի նախարարների համաձայնությամբ Դմիտրիևայի գործը կարճվել է (1880 թվականի օգոստոս), բայց նա գտնվել է ոստիկանության գաղտնի վերահսկողության ներքո: Ազատ արձակվելուց հետո մեկնել է գյուղ, նախ` Տամբովի, ապա` Սարատովի նահանգ:

Վալենտինա Դմիտրիևան 1890-ական թվականներին

1891 թվականի վերջում ամուսնու` Վլադիմիր Արկադևիչ Երշովին ձերբակալելուց և ազատ արձակելուց հետո նրա հետ միասին բնակություն են հաստատել Վորոնեժում: 1892-1893 թվականներին աշխատել է Նիժնեդեվիցկում (Վորոնեժի նահանգ), 1894 թվականին աշխատել է Զադոնսկում որպես համաճարակային բժիշկ:

1901 թվականի ամռանը մեկնել է արտասահման Վորոնեժի նահանգապետի կողմից տրված անձնագրով, նրա վերադարձի նկատմամբ անհրաժեշտ հսկողություն է սահմանվել ոստիկանության կողմից: Արտասահմանում նա հարաբերություններ է հաստատել սոցիալ-հեղափոխականների հետ, համագործակցել «Հեղափոխական Ռուսաստան»-ի հետ և գրել հեղափոխական պատմվածքներ: Այնուհետև վերադարձել է Վորոնեժ:

1902 թվականի մարտի 31-ի գիշերը Դմիտրիևան խուզարկության է ենթարկվել և «Հյուսիսային Միության» գործով ներգրավվել հետաքննության մեջ, այս գործը կարճվել է առանց նրա համար հետևանքների: 1907 թվականից, Վորոնեժում Ժողովրդական համալսարանի բացումից հետո, Վալենտինա Իովովնան այնտեղ զբաղվել է կրթական աշխատանքներով: Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո նա մասսայական ելույթներ է ունեցել Վորոնեժի նահանգի քաղաքներում և գյուղերում` գյուղացիներին, բանվորներին և զինվորներին բացատրելով կատարված հեղաշրջման հետևանքները:

Վորոնեժում տիրող ծանր պայմաններից ելնելով` 1919 թվականին նա տեղափոխվել է Սոչի, որտեղ խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո սկզբում աշխատել է Վիճակագրական բյուրոյում, այնուհետև` մշակութային կրթական բնագավառում:

1923 թվականից զբաղվել է հուշագրություններով: Բնակվել է Սոչիում, դասախոսություններ է կարդացել, աշխատել է գեղարվեստա-ագիտացիոն բաժնում որպես հրահանգիչ, հաճախել շինարարների ակումբին կից ստեղծված գրական խմբակի պարապմունքներին:

1933 թվականին ծանոթացել է Նիկոլայ Օստրովսկու հետ, և գրական խմբակի պարապմունքները հաճախ անցկացվել են երիտասարդ գրողի բնակարանում: 1935 թվականին «Ինչպես էր կոփվում պողպատը» վեպի հեղինակի խնդրանքով Դմիտրիևան աշխատել է «Պավել Կորչագին» պիեսի վրա (բեմականացումը նախատեսվում էր մոսկովյան Բանվորական երիտասարդության թատրոնի համար): Աշխատանքը չավարտվեց, քանի որ Բանվորական երիտասարդության թատրոնի ղեկավարությունը նախընտրեց այլ հեղինակի:

Պատերազմի տարիներին Դմիտրիևան, հաշվի չառնելով տարեց հասակը, շեֆական աշխատանքներ է կատարել հոսպիտալներում, ապրել է միայնակ և համեստ: Նա իր տունը կտակել է Գրողների միությանը[1]:

Մահացել է 1947 թվականի փետրվարի 18-ին (այլ տվյալներով` 1948 թվականին):

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դմիտրիևան սկսել է տպագրվել 1877 թվականից: Առավել մեծ արժեք են ներկայացնում նրա հուշագրային ակնարկային ստեղծագործությունները` «Գյուղերով: Բժշկի գրառումներից» (1896), «Կամավորը» (1889), «Ինքնակենսագրություն» (1901 թվականին ընդլայնված տեսքով դրանք լույս տեսան 1930 թվականին «Այդպես է եղել» անվանումով), ինչպես նաև ոչ ծավալուն պատմվածքներ և վիպակներ, որոնցում Դմիտրիևան նկարագրում է գյուղական սովորույթները: Իր գրական գործունեության ընթացքում նա հանդիպել է Մաքսիմ Գորկու, Լեոնիդ Անդրեևի, Վիկենտի Վերեսաևի և այլ հայտնի գրողների հետ: Նրա գործերը տպագրվել են «Ռուսական միտք», «Եվրոպայի տեղեկատու » և «Ռուսական հարստություն» ամսագրերում[2]:

Գրողի ստեղծագործությունները թարգմանվել են անգլերեն և հրատարակվել Մեծ Բրիտանիայում ու ԱՄՆ-ում: Ժամանակակիցները Դմիտրիևային անվանում էին «գաղափարական բալլետրիստ», որը կարողացել է իր ստեղծագործություններում արտահայտել 19-րդ դարի վերջի և 20 դարի սկզբի Ռուսաստանի հասարակական կյանքի առավել էական և բնորոշ իրադարձությունները[3]:

Դմիտրիևան գրել է նաև երեխաների համար, մեծ ժողովրդականություն է վայելում նրա «Փոքրիկը և Բզեզը» (1896) պատմվածքը, որը հրատարակվել է շուրջ քսան անգամ:

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Սոչիում Դմիտրիևայի անունով փողոց կա: Այդ փողոցում գտնվող մեկ հարկանի տանը գրողն ապրել է մինչև իր կյանքի վերջը[1]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Валентина Иововна Дмитриева: «Так было…» Արխիվացված է Օգոստոս 7, 2012 Wayback Machine-ի միջոցով:
  2. Dictionary of Russian Women Writers։ Greenwood Publishing Group։ 1994։ էջեր 151–154։ ISBN 0-313-26265-9 
  3. Русские детские писатели XX века. — С. 160.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]