Jump to content

Վալենտային էլեկտրոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Չորս կովալենտային կապ։ Ածխածինն ունի չորս վալենտային էլեկտրոն և այստեղ ցուցաբերում է չորս վալենտականություն։ Ջրածնի յուրաքանչյուր ատոմ ունի մեկ վալենտային էլեկտրոն և միավալենտ է։

Քիմիայում և ֆիզիկայում վալենտային էլեկտրոններն ատոմի արտաքին թաղանթում գտնվող էլեկտրոններն են, որոնք կարող են մասնակցել քիմիական կապի առաջացմանը, եթե արտաքին թաղանթը լրացված չէ։ Կովալենտային կապի(փոխանակային մեխանիզմի) դեպքում ձևավորվում է ընդհանուր էլեկտրոնային զույգ, որի համար կապի մեջ մտնող ատոմներից յուրաքանչյուրը տրամադրում է մեկական վալենտային էլեկտրոն։

Վալենտային էլեկտրոնների առկայությունը կարող է որոշել տարրի քիմիական հատկությունները, օրինակ՝ դրա վալենտականությունը՝ այսինքն՝ թե արդյոք այն կարող է կապ առաջացնել այլ տարրերի հետ, և եթե այո, ապա որքան հեշտությամբ և քանի՞ տարրի հետ։ Այսպիսով, տվյալ տարրի ռեակցիոնունակությունը մեծապես կախված է դրա էլեկտրոնային կառուցվածքից։ Գլխավոր ենթախմբի տարրի դեպքում վալենտային էլեկտրոնը կարող է գտնվել միայն արտաքին էլեկտրոնային թաղանթում, մինչդեռ անցումային մետաղի դեպքում վալենտային էլեկտրոնը կարող է գտնվել նաև ներքին թաղանթում։

Ատոմը, որն ունի փակ վալենտային էլեկտրոնների թաղանթ (համապատասխանում է ազնիվ գազերին), հակված է քիմիապես իներտ լինելու։ Ատոմները, որոնք ունեն փակ թաղանթից մեկ կամ երկու վալենտային էլեկտրոն ավելի, բարձր ռեակտիվ են՝ դրական իոն առաջացնելու համար ավելորդ վալենտային էլեկտրոնները հեռացնելու համար անհրաժեշտ համեմատաբար ցածր էներգիայի պատճառով։ Ատոմը, որն ունի փակ թաղանթից մեկ կամ երկու էլեկտրոն պակաս, ռեակտիվ է, քանի որ կամ ձեռք է բերում բացակայող վալենտային էլեկտրոնները և առաջացնում բացասական իոն, կամ կիսում է վալենտային էլեկտրոնները և առաջացնում կովալենտային կապ։

Ինչպես ներքին շերտի էլեկտրոնը, այնպես էլ վալենտային էլեկտրոնն օժտված է ֆոտոնի տեսքով էներգիա կլանելու կամ արձակելու ունակությամբ։ Էներգիայի կլանումը կարող է հանգեցնել էլեկտրոնի տեղափոխմանը (ցատկին) դեպի արտաքին էներգիական շերտ. այս երևույթը կոչվում է ատոմի գրգռում։ Էլեկտրոնը կարող է նաև պոկվել իր ատոմի էլեկտրոնային թաղանթից, ինչը հանգեցնում է իոնացման և դրական իոնի առաջացման։ Երբ էլեկտրոնը կորցնում է էներգիա (ինչի հետևանքով ֆոտոն է արձակվում), այն կարող է տեղափոխվել դեպի ներքին՝ ոչ լրիվ լրացված էներգիական շերտ։

Ընդհանուր ակնարկ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլեկտրոնային կառուցվածք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գլխավոր ենթախմբի տարրերի դեպքում վալենտային էլեկտրոններ են համարվում այն ​​էլեկտրոնները, որոնք գտնվում են ամենաբարձր գլխավոր քվանտային թվով (n) բնութագրվող էլեկտրոնային թաղանթում[1]։ Հետևաբար, տարրի վալենտային էլեկտրոնների քանակը պարզ կերպով կախված է նրա էլեկտրոնային կոնֆիգուրացիայից։ Օրինակ՝ ֆոսֆորի (P) էլեկտրոնային կոնֆիգուրացիան է՝ 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p³․ այստեղ առկա է 5 վալենտային էլեկտրոն (3s² 3p³), ինչը համապատասխանում է P-ի առավելագույն՝ 5 վալենտականությանը (օրինակ՝ PF₅ մոլեկուլում)։ Այս կոնֆիգուրացիան սովորաբար գրառվում է կրճատ՝ [Ne] 3s² 3p³ տեսքով, որտեղ [Ne]-ը նշանակում է ներքին թաղանթների էլեկտրոնները, որոնց կոնֆիգուրացիան նույնական է ազնիվ գազ նեոնի կոնֆիգուրացիային։

Այնուամենայնիվ, անցումային տարրերն ունեն (n−1)d էներգետիկ մակարդակներ, որոնց էներգիան շատ մոտ է n մակարդակի էներգիային։[1] Ուստի, ի տարբերություն գլխավոր ենթախմբի տարրերի, անցումային մետաղի վալենտային էլեկտրոն է համարվում ազնիվ գազի էլեկտրոնային կառուցվածքին համապատասխանող միջուկից (կորից) դուրս գտնվող էլեկտրոնը։[2] Այսպիսով, ընդհանուր առմամբ, անցումային մետաղների d-էլեկտրոնները դրսևորում են վալենտային էլեկտրոններին բնորոշ հատկություններ, թեև դրանք չեն գտնվում ամենաարտաքին էլեկտրոնային շերտում։ Օրինակ՝ մանգանի (Mn) էլեկտրոնային կառուցվածքն է՝ 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d⁵. այն կրճատ գրվում է որպես [Ar] 4s² 3d⁵, որտեղ [Ar]-ը նշանակում է ազնիվ գազ արգոնի էլեկտրոնային կառուցվածքին համապատասխանող միջուկ։ Այս ատոմում 3d-էլեկտրոնն ունի 4s-էլեկտրոնի էներգիային մոտ էներգիա, որը զգալիորեն գերազանցում է 3s կամ 3p էլեկտրոնների էներգիան։ Գործնականում արգոնանման միջուկից դուրս առկա են յոթ վալենտային էլեկտրոններ (4s² 3d⁵). սա համահունչ է այն քիմիական փաստին, որ մանգանը կարող է ցուցաբերել մինչև +7 օքսիդացման աստիճան (օրինակ՝ պերմանգանատ իոնում՝ MnO−4)։ (Սակայն հարկ է նշել, որ վալենտային էլեկտրոնների նման քանակի առկայությունը դեռ չի նշանակում, որ կգոյություն ունենա համապատասխան օքսիդացման աստիճանը։ Օրինակ՝ ֆտորի համար +7 օքսիդացման աստիճան հայտնի չէ, և թեև վալենտային էլեկտրոնների առավելագույն հայտնի քանակը 16 է՝ իտերբիումի և նոբելիումի դեպքում, որևէ տարրի համար +9-ից բարձր օքսիդացման աստիճան հայտնի չէ։)

Անցումային մետաղների յուրաքանչյուր շարքում որքան աջ է գտնվում տարրը, այնքան ավելի ցածր է d-ենթաթաղանթում գտնվող էլեկտրոնի էներգիան, և այնքան ավելի թույլ են արտահայտված այդ էլեկտրոնի վալենտային հատկությունները։ Այսպես, թեև նիկելի ատոմը սկզբունքորեն ունի տասը վալենտային էլեկտրոն (4s² 3d⁸), դրա օքսիդացման աստիճանը երբեք չի գերազանցում չորսը։ Ցինկի դեպքում 3d-ենթաթաղանթը լրացված է բոլոր հայտնի միացություններում, թեև որոշ միացություններում այն ​​մասնակցում է վալենտային գոտու ձևավորմանը[1]։ Նմանատիպ օրինաչափություններ են գործում նաև ներքին անցումային մետաղների (n−2)f էներգիական մակարդակների համար։

Վալենտային էլեկտրոնների թիվը

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարրի վալենտային էլեկտրոնների քանակը կարելի է որոշել պարբերական աղյուսակի այն խմբի (ուղղահայաց սյունակի) միջոցով, որին պատկանում է տվյալ տարրը։ 1–12-րդ խմբերում խմբի համարը համընկնում է վալենտային էլեկտրոնների թվի հետ, իսկ 13–18-րդ խմբերում վալենտային էլեկտրոնների թվին համապատասխանում է խմբի երկրորդ թվանշանին (օր․՝ B վալենտային էլեկևրոնները 3 են)։

Բացառություն է կազմում միայն հելիումը։[3]

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
1 H
1
He
2
2 Li
1
Be
2
B
3
C
4
N
5
O
6
F
7
Ne
8
3 Na
1
Mg
2
Al
3
Si
4
P
5
S
6
Cl
7
Ar
8
4 K
1
Ca
2
Sc
3
Ti
4
V
5
Cr
6
Mn
7
Fe
8
Co
9
Ni
10
Cu
11
Zn
12
Ga
3
Ge
4
As
5
Se
6
Br
7
Kr
8
5 Rb
1
Sr
2
Y
3
Zr
4
Nb
5
Mo
6
Tc
7
Ru
8
Rh
9
Pd
10
Ag
11
Cd
12
In
3
Sn
4
Sb
5
Te
6
I
7
Xe
8
6 Cs
1
Ba
2
La
3
Ce
4
Pr
5
Nd
6
Pm
7
Sm
8
Eu
9
Gd
10
Tb
11
Dy
12
Ho
13
Er
14
Tm
15
Yb
16
Lu
3
Hf
4
Ta
5
W
6
Re
7
Os
8
Ir
9
Pt
10
Au
11
Hg
12
Tl
3
Pb
4
Bi
5
Po
6
At
7
Rn
8
7 Fr
1
Ra
2
Ac
3
Th
4
Pa
5
U
6
Np
7
Pu
8
Am
9
Cm
10
Bk
11
Cf
12
Es
13
Fm
14
Md
15
No
16
Lr
3
Rf
4
Db
5
Sg
6
Bh
7
Hs
8
Mt
9
Ds
10
Rg
11
Cn
12
Nh
3
Fl
4
Mc
5
Lv
6
Ts
7
Og
8

Հելիումը բացառություն է. չնայած այն ունի 1s² կոնֆիգուրացիա՝ երկու վալենտային էլեկտրոնով, և այդպիսով որոշակի նմանություն է ցուցաբերում ns² վալենտային կոնֆիգուրացիա ունեցող հողալկալիական մետաղների հետ, դրա էլեկտրոնային թաղանթը լիովին լրացված է, ինչի շնորհիվ այն քիմիապես շատ իներտ է և սովորաբար դասվում է 18-րդ խմբին՝ մյուս ազնիվ գազերի շարքին։

Վալենտային թաղանթ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վալենտային թաղանթն(շերտը) այն օրբիտալների ամբողջությունն է, որոնք էներգետիկորեն մատչելի են էլեկտրոններ ընդունելու և քիմիական կապեր առաջացնելու համար։ Նաև ելեկտրոնային թաղանթ անվանում են վալենտային էլեկտրոններրը պարունակող թաղանթը։

Գլխավոր ենթախմբի տարրերի դեպքում վալենտային թաղանթը կազմված է արտաքին էլեկտրոնային թաղանթի ns և np օրբիտալներից։ Անցումային մետաղների դեպքում ներառվում են նաև թերի լրացված (n−1)d ենթամակարդակի օրբիտալները, իսկ լանթանիդների և ակտինիդների դեպքում՝ թերի լրացված (n−2)f և (n−1)d ենթամակարդակների օրբիտալները։ Ներգրավված օրբիտալները կարող են պատկանել ներքին էլեկտրոնային թաղանթին և տվյալ տարրի համար չեն համապատասխանում նույն էլեկտրոնային թաղանթին կամ գլխավոր քվանտային թվին (n), սակայն դրանք բոլորն ունեն մոտավորապես հավասար էներգիաներ[4]

Տարրի տեսակՋրածին և հելիումs- և p-բլոկներ

(գլխավոր խմբի տարրեր)

d-բլոկ

(Անցումային մետաղներ)

f-բլոկ

(Լանթանոիդներ և ակտինոիդներ)

Վալենտային օրբիտալներ
  • 1s
  • ns
  • np
  • ns
  • (n−1)d
  • np
  • ns
  • (n−2)f
  • (n−1)d
  • np
Էլեկտրոնների հաշվման կանոններ Դուետի/դուպլետի կանոն Օկտետի կանոն 18-էլեկտրոնային կանոն 32 էլեկտրոնի կանոն

Որպես կանոն՝ գլխավոր ենթախմբի տարրը (բացառությամբ ջրածնի կամ հելիումի) հակված է փոխազդելու այնպես, որ ձեռք բերի s²p⁶ էլեկտրոնային կոնֆիգուրացիա։ Այս միտումը կոչվում է օկտետի կանոն, քանի որ կապի մեջ մտնող յուրաքանչյուր ատոմ ունենում է 8 վալենտային էլեկտրոն՝ ներառյալ ընդհանրացված (կապին մասնակցող) էլեկտրոնները։ Նմանապես, անցումային մետաղը հակված է փոխազդելու այնպես, որ ձեռք բերի d¹⁰s²p⁶ էլեկտրոնային կոնֆիգուրացիա։ Այս միտումը կոչվում է 18-էլեկտրոնային կանոն, քանի որ կապի մեջ մտնող յուրաքանչյուր ատոմ ունենում է 18 վալենտային էլեկտրոն՝ ներառյալ ընդհանուր (կիսվող) էլեկտրոնները։

2-րդ խմբի ծանր տարրերը՝ կալցիումը, ստրոնցիումը և բարիումը, նույնպես կարող են օգտագործել (n−1)d ենթաթաղանթը, ինչը նրանց որոշակի նմանություն է հաղորդում անցումային մետաղներին[4][5][3]

Քիմիական ռեակցիաներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ատոմում վալենտային էլեկտրոնների քանակը որոշում է դրա՝ կապեր առաջացնելու ունակությունը։ Հետևաբար, այն տարրերը, որոնց ատոմներն ունեն վալենտային էլեկտրոնների նույն քանակը, պարբերական աղյուսակում հաճախ խմբավորվում են միասին, հատկապես եթե դրանք ունեն նաև նույն տիպի վալենտային օրբիտալներ։

Ամենաբարձր ռեակցունակություն ունեցող մետաղական տարրերը 1-ին խմբի ալկալիական մետաղներն են (օրինակ՝ նատրիումը կամ կալիումը)։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ նման ատոմն ունի ընդամենը մեկ վալենտային էլեկտրոն։ Իոնային կապի առաջացման ընթացքում (երբ առկա է անհրաժեշտ իոնացման էներգիան) այդ մեկ վալենտային էլեկտրոնը հեշտությամբ պոկվում է՝ առաջացնելով լրացված էլեկտրոնային թաղանթով դրական իոն (կատիոն), օրինակ՝ Na+ կամ K+։ 2-րդ խմբի հողալկալիական մետաղները (օրինակ՝ մագնեզիումը) որոշակիորեն ավելի ցածր ռեակցունակություն ունեն, քանի որ լրացված էլեկտրոնային թաղանթով դրական իոն (օրինակ՝ Mg2+) առաջացնելու համար յուրաքանչյուր ատոմ պետք է կորցնի երկու վալենտային էլեկտրոն։

Մետաղների յուրաքանչյուր խմբում (պարբերական աղյուսակի յուրաքանչյուր սյունակում) ռեակցունակությունը մեծանում է աղյուսակի յուրաքանչյուր հաջորդ՝ ավելի ցածր տեղակայված շարքին անցնելիս (թեթև տարրից դեպի ավելի ծանր տարր), քանի որ ավելի ծանր տարրն ավելի շատ էլեկտրոնային թաղանթներ ունի, քան թեթև տարրը։ Ավելի ծանր տարրի վալենտային էլեկտրոնները բնութագրվում են գլխավոր քվանտային թվերի ավելի մեծ արժեքներով (դրանք ավելի հեռու են գտնվում ատոմի միջուկից և, հետևաբար, ունեն պոտենցիալ էներգիայի ավելի բարձր մակարդակ, ինչը նշանակում է, որ դրանք ավելի թույլ են կապված)։.[փա՞ստ]

Ոչ մետաղի ատոմը ձգտում է ձեռք բերել լրացուցիչ վալենտային էլեկտրոններ՝ վալենտային թաղանթն ամբողջացնելու համար։ Դա կարելի է իրականացնել երկու եղանակից մեկով. ատոմը կարող է կա՛մ էլեկտրոններ ընդհանրացնել հարևան ատոմի հետ (կովալենտային կապ), կա՛մ էլեկտրոններ խլել մեկ այլ ատոմից (իոնային կապ)։ Ոչ մետաղական տարրերի շարքում ամենաակտիվը հալոգեններն են (օրինակ՝ ֆտորը (F) կամ քլորը (Cl))։ Նման ատոմն ունի s²p⁵ էլեկտրոնային կառուցվածք, ինչը նշանակում է, որ լրիվ թաղանթ ձևավորելու համար անհրաժեշտ է ընդամենը մեկ լրացուցիչ վալենտային էլեկտրոն։ Իոնային կապ առաջացնելու համար հալոգենի ատոմը կարող է էլեկտրոն խլել մեկ այլ ատոմից՝ անիոն (օրինակ՝ F⁻, Cl⁻ և այլն) ձևավորելու նպատակով։ Կովալենտային կապի դեպքում հալոգենի մեկ էլեկտրոնը և մեկ այլ ատոմի մեկ էլեկտրոնը ձևավորում են ընդհանուր զույգ (օրինակ՝ H–F մոլեկուլում գիծը խորհրդանշում է վալենտային էլեկտրոնների ընդհանուր զույգը, որոնցից մեկը պատկանում է H-ին, իսկ մյուսը՝ F-ին)։[փա՞ստ]

Ոչ մետաղների յուրաքանչյուր խմբում քիմիական ակտիվությունը նվազում է պարբերական աղյուսակի յուրաքանչյուր հաջորդ՝ ավելի ցածր տողին անցնելիս (թեթև տարրից դեպի ծանր տարր), քանի որ վալենտային էլեկտրոններն ունենում են ավելի բարձր էներգիա և, հետևաբար, ավելի թույլ են կապված։ Փաստացի, թթվածինը (16-րդ խմբի ամենաթեթև տարրը) ֆտորից հետո ամենաակտիվ ոչ մետաղն է՝ չնայած հալոգեն չլինելուն, քանի որ ավելի ծանր հալոգենների վալենտային թաղանթները բնութագրվում են գլխավոր քվանտային թվերի ավելի մեծ արժեքներով։

Այն պարզ դեպքերում, երբ պահպանվում է օկտետի կանոնը, ատոմի վալենտականությունը հավասար է կայուն օկտետ ձևավորելու նպատակով ձեռք բերված, կորցրած կամ ընդհանրացված էլեկտրոնների թվին։ Սակայն կան նաև բազմաթիվ մոլեկուլներ, որոնք բացառություն են կազմում և որոնց դեպքում վալենտականությունն այդքան էլ հստակ սահմանված չէ։

Էլեկտրահաղորդականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վալենտային էլեկտրոնները նաև պատասխանատու են մաքուր քիմիական տարրերում կապի առաջացման, ինչպես նաև նրանց էլեկտրահաղորդականության բնույթի համար՝ կախված նրանից, թե այն բնորոշ է մետաղներին, կիսահաղորդիչներին, թե մեկուսիչներին։

Մետաղական տարրերը պինդ վիճակում սովորաբար օժտված են բարձր էլեկտրահաղորդականությամբ։ Պարբերական աղյուսակի յուրաքանչյուր պարբերությունում մետաղները տեղակայված են ոչ մետաղներից ձախ, ուստի մետաղն ունի ավելի քիչ հնարավոր վալենտային էլեկտրոններ, քան ոչ մետաղը։ Սակայն մետաղի ատոմի վալենտային էլեկտրոնն ունի իոնացման փոքր էներգիա, և պինդ վիճակում այդ էլեկտրոնը համեմատաբար ազատ է՝ կարող է լքել մեկ ատոմը և միանալ մեկ այլ՝ մոտակա ատոմի։ Այս իրավիճակը բնորոշ է մետաղական կապին։ Նման «ազատ» էլեկտրոնը կարող է տեղաշարժվել էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ, և դրա շարժումը ձևավորում է էլեկտրական հոսանք. հենց այն էլ պայմանավորում է մետաղի էլեկտրահաղորդականությունը։ Պղինձը, ալյումինը, արծաթը և ոսկին լավ հաղորդիչների օրինակներ են։

Ոչ մետաղական տարրն ունի ցածր էլեկտրահաղորդականություն և հանդես է գալիս որպես մեկուսիչ։ Նման տարրը տեղակայված է պարբերական աղյուսակի աջ մասում և ունի առնվազն կիսով չափ լրացված վալենտային թաղանթ (բացառություն է կազմում բորը)։ Դրա իոնացման էներգիան մեծ է. էլեկտրական դաշտի ազդեցության տակ էլեկտրոնը հեշտությամբ չի պոկվում ատոմից, ուստի նման տարրը կարող է հաղորդել միայն շատ թույլ էլեկտրական հոսանք։ Պինդ վիճակում գտնվող տարր-մեկուսիչների օրինակներ են ալմաստը (ածխածնի ալոտրոպային ձևափոխություն) և ծծումբը։ Դրանք առաջացնում են կովալենտային կապերով միացված կառուցվածքներ՝ կա՛մ ամբողջ կառուցվածքով տարածվող կովալենտային կապերով (ինչպես ալմաստի դեպքում), կա՛մ միմյանց հետ միջմոլեկուլային ուժերով թույլ կապված առանձին կովալենտային մոլեկուլներով (ինչպես ծծմբի դեպքում)։ (Ազնիվ գազերը պահպանվում են որպես առանձին ատոմներ, սակայն դրանց միջև նույնպես գործում են ձգողականության միջմոլեկուլային ուժեր, որոնք ուժեղանում են խմբով վերևից ներքև իջնելիս. հելիումի եռման ջերմաստիճանը -269 °C է, իսկ ռադոնինը՝ -61,7 °C):

Մետաղներ պարունակող պինդ միացությունը նույնպես կարող է մեկուսիչ լինել, եթե մետաղի ատոմների վալենտային էլեկտրոններն օգտագործվում են իոնային կապեր առաջացնելու համար։ Օրինակ՝ թեև պարզ նյութ նատրիումը մետաղ է, պինդ նատրիումի քլորիդը մեկուսիչ է, քանի որ նատրիումի վալենտային էլեկտրոնը փոխանցվում է քլորին՝ իոնային կապ առաջացնելու նպատակով, և, հետևաբար, այդ էլեկտրոնը հեշտությամբ տեղաշարժվել չի կարող։

Կիսահաղորդիչը ունի մետաղի և ոչ մետաղի էլեկտրահաղորդականության միջանկյալ մակարդակ։ Կիսահաղորդիչը մետաղից տարբերվում է նաև նրանով, որ կիսահաղորդչի էլեկտրահաղորդականությունը մեծանում է ջերմաստիճանի հետ։ Տարրական կիսահաղորդիչների տիպիկ տեսակներն են սիլիցիումը և գերմանիումը, որոնց յուրաքանչյուր ատոմ ունի չորս վալենտային էլեկտրոն։ Կիսահաղորդիչների հատկությունները լավագույնս բացատրվում են գոտիների տեսության միջոցով, որը վալենտային գոտու (որը պարունակում է բացարձակ զրոյի վալենտային էլեկտրոններ) և հաղորդչական գոտու (որին վալենտային էլեկտրոնները գրգռվում են ջերմային էներգիայով) միջև փոքր էներգետիկ բացի հետևանք է։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 The order of filling 3d and 4s orbitals. chemguide.co.uk
  2. ↑ Tossell, J. A. (1 November 1977). «Theoretical studies of valence orbital binding energies in solid zinc sulfide, zinc oxide, and zinc fluoride». Inorganic Chemistry. 16 (11): 2944–2949. doi:10.1021/ic50177a056.
  3. 1 2 Keeler, James J.; Wothers, Peter (2014). Chemical structure and reactivity: an integrated approach (2. ed ed.). Oxford: Oxford Univ. Press. էջեր Chemical Structure and Reactivity (2nd ed.). Oxford University Press. pp. 257–260. ISBN 978-0-19-960413-5. {{cite book}}: |edition= has extra text (օգնություն)
  4. 1 2 Keeler, James; Wothers, Peter (2014). Chemical Structure and Reactivity (2nd ed.). Oxford University Press. էջեր 257–260. ISBN 978-0-19-9604135.
  5. ↑ Tossell, J. A. (1977-11-01). «Theoretical studies of valence orbital binding energies in solid zinc sulfide, zinc oxide, and zinc fluoride». Inorganic Chemistry. 16 (11): 2944–2949. doi:10.1021/ic50177a056. ISSN 0020-1669.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. Francis, Eden. Valence Electrons.
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վալենտային էլեկտրոն» հոդվածին։