Սևագլուխ սկյուռակապիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սևագլուխ սկյուռակապիկ
Սևագլուխ սկյուռակապիկ
Գիտական դասակարգում
Վերնաթագավորություն կորիզավորներ
Թագավորություն Կենդանիներ
Ենթաթագավորություն բազմաբջիջներ
Տիպ Քորդավորներ
Դաս Կաթնասուններ
Ենթադաս կենդանածիններ
Ինֆրադաս ընկերքավորներ
Կարգ Պրիմատներ
Ենթակարգ Չորաքիթ պրիմատներ
Ինֆրակարգ Կապկակերպեր
Վերնաընտանիք Լայնաքիթ կապիկներ
Ընտանիք Մորվածնոտավորներ
Ցեղ Սկյուռակապիկներ
Տեսակ Սևագլուխ սկյուռակապիկ
Լատիներեն անվանում
Saimiri boliviensis boliviensis
I. Geoffroy Saint-Hilaire and de Blainville, 1834
Հատուկ պահպանություն
Արեալ
պատկեր

  Տարածվածությունը

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերների որոնում
Վիքիպահեստում

ITIS 1834
NCBI 39432
EOL 4453281

Սևագլուխ սկյուռակապիկը (լատ․՝ Saimiri boliviensis boliviensis) սկյուռակապիկների ցեղին պատկանող տեսակ է։

Բնութագիրը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սևագլուխ սկյուռակապիկները ունեն փոքր, սպիտակ դեմք, սև քիթ և բերան։ Արուների մարմինը սև է, էգերինը` մոխրագույն: Երկարությունը հասնում է 25-35 սմ-ի, պոչը՝ 35-42 սմ-ի: Քաշը 750-1100 գ է։ Պոչը թավշամազ է, ճանկերը` երկար: Սկյուռակապիկները համարվում են պրիմատների ընտանիքի ամենախելացի կապիկները: Ուղեղի զանգվածը գերազանցում է մարմնի զանգվածը: Ունեն սուր, գունային տեսողություն, ինչը հնարավորություն է ընձեռում միանգամից նկատել ցանկացած պտուղ խիտ բուսականության մեջ: Արուին բնորոշ է սև մարմին, իսկ էգերին` մոխրագույն:

Ապրում են 15-20 տարի։ Անազատության մեջ կարող են ապրել մինչև 30 տարի։

Տարածումը և բնական միջավայրը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սևագլուխ սկյուռակապիկը հարավային Աֆրիկայում հանդիպող կապիկների ենթատեսակ է` տարածված Բոլիվիայում, Բրազիլիայում և Պերուում:

Սևագլուխ սկյուռակապիկներին կարելի է տեսնել աշխարհի մի շարք կենդանաբանական այգիներում՝ այդ թվում Երևանի կենդանաբանական այգում։

Վարքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սոցիալական կենդանիներ են. նրանք ապրում են 40-50 առանձնյակներից բաղկացած խմբերով: Առանձին դեպքերում առանձնյակների թիվը կարող է հասնել 500-ի: Միմյանց հետ շփվում են տարբեր ձայնային ազդանշաններով: Հիանալի մագլցողներ են, ճանապարհորդելիս արագ թռչում են ծառից ծառ: Երկար պոչն ապահովում է հավասարակշռությունը, իսկ երկար ձեռքերն ու ոտքերը` արագաշարժությունը: Նրանք ակտիվ են ցերեկը։ Ապրում են ծառերի վրա։

Սննդակարգը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սևագլուխ սկյուռակապիկները ամենակերներ են: Սնվում են մրգերով և միջատներով, երբեմն` սերմերով, տերևներով, ծաղիկներով, ծիլերով, ընկույզներով:

Բազմացումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազմացման սեզոնին արուներն անհաշտ պայքարում են էգերի հետ զուգավորվելու համար: Հղիությունը տևում է 150-170 օր։ Ունենում են մեկ ձագ։ Ծննդաբերությունից անմիջապես հետո էգը վռնդում է արուին, և վերջինս միանում է արուների խմբին: Արդեն 2 ամսականում ձագն ունակ է ուսումնասիրել տարածքն առանց մոր օգնության, իսկ 10 ամսականում ձեռք է բերում լիարժեք ինքնուրույնություն:

Պահպանման կարգավիճակը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չնայած, որ այս ենթատեսակը վտանգված չի համարվում, սակայն պոպուլյացիան ունի կրճատման միտում՝ հիմնականում անտառների ոչնչացման և մարդածին ազդեցության հետևանքով: Գրանցված է ԲՊՄՄ (Բնության պահպանության միջազգային միություն) Կարմիր ցուցակում «Չվտանգված» կարգավիճակով:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]