Սրեբրենիցայի ջարդեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սրեբրենիցայի ջարդեր
Srebrenica2007.jpg
թաղված են 465 ճանաչված դիակներ
Սպանության ձև գնդակահարություն
Երկիր Flag of Bosnia and Herzegovina.svg Բոսնիա և Հերցեգովինա
Մասն է Բոսնիական պատերազմ
Կոորդինատներ Կոորդինատներ: 44°6′23.000000100402″ հս․ լ. 19°17′49.000000098405″ ավ. ե. / 44.10638888891677567° հս․. լ. 19.29694444447178014° ավ. ե. / 44.10638888891677567; 19.29694444447178014
Ամսաթիվ 1995 թվականի հուլիսի 11-ից մինչև հուլիսի 22
Սկիզբ հուլիսի 11, 1995
Վերջ հուլիսի 13, 1995
Ժամանակ 11 օր
Հարձակվողներ Սերբական Հանրապետության ԶՈՒ
Սպանվածներ Մոտ 8000 մուսուլման բոսնիացիներ

Սրեբրենիցայի ջարդեր (սերբ.՝ Масакр у Сребреници, հաճախ անվանում են նաև Սրեբրենիցայի ցեղասպանություն)[1][2][3][4], 1991- 1995 թվականներին Հարավսլավիայում տեղի ունեցած քաղաքացիական պատերազմի ամենազարհուրելի իրադարձություններց մեկը: Այն ամենաարյունալի իրադարձությունն է Բոսնիական պատերազմի ժամանակ:

Սրեբրենիցան, որը ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդի կողմից 1993 թվականի ապրիլին հայտարարվել էր «անվտանգության գոտի», գրավվել է բոսնիացի սերբերի կողմից 1995 թվականի հուլիսի 11-ին:

Հարավսլավիայի հարցերով միջազգային տրիբունալը պարզել է, որ սպանվել է 7000- 8000 մուսուլման բոսնիացի չափահաս տղամարդ[5]: Սպանությունները իրականացրել էին Սերբական Հանրապետության բանակի զինվորները` գեներալ Ռատկո Մլադիչի գլխավորությամբ[6]: Հարավսլավիայի հարցերով միջազգային տրիբունալի առաջին դատապարտվածն Սրեբրենիցայի ջարդերի հարցով եղավ և 10-րդ դիվերսիոն- հետախուզական ջոկատի պայմանագրային զինծառայող Դրաժեն Էրդեմովիչ, ով 1996 թվականին դատապարտվեց 5 տարի ազատազրկման: Սակայն Էրդեմովիչը երեք ու կես տարի բանտում անցկացնելուց հետո ազատ արձակվեց: Նրա ցուցմունքի հիման վրա 2001 թվականին դատապարտվեց գեներալ Ռադիսլավ Կրստիչը, ով բոսնիացի սերբերի ռազմական բարձրաստիճան ղեկավարներից էր:

2003 թվականին խաղաղ բոսնիացիների կոտորածի ողջ պատասխանատվությունը իր վրա վերցրեց Բոսնիայի և Հերցեգովինայի սերբական հանրապետությունը[7]։ 2010 թվականին Սերբիայի խորհրդարանը դատապարտել է ջարդերը։

2007 թվականի հունվարին միջազգային տրիբունալը սերբերի գործողությունները որակավորեց որպես «ցեղասպանություն» (Սրեբրենիցայի ցեղասպանութուն, բոս․՝ Genocid u Srebrenici): Իր հերթին 2009 թվականին ԵԽհուլիսի 11-ը հռչակեց «Սրեբրենիցայի ցեղասպանության հիշատակի օր»:

Այս իրադարձություններցի հետո ՆԱՏՕ-ն ընդունեց սերբական հենակետերը ռմբակոծելու որոշում: Սերբերը մտադիր էին հարձակում գործելու մեկ այլ «անվտանգության գոտու»` Գորաժդեի վրա: Հետագայում, Ալիա Իզետբեգովիչի կառավարության «7- 10 հազար Սրեբրենիցայի մուսուլմանների անհայտացման» և «Սարաևոյի Մարկալե շուկայում տեղի ունեցած պայթյունները» հիմք հանդիսացան ՆԱՏՕ-ի համար սկսելու Սերբական Հանրապետության հենակետերի ռմբակոծումը: ՆԱՏՕ-ի օգնությամխ խորվաթները և բոսնիակները հարձակումներ գործեցին սերբական ուժերի վրա:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]