Ստեփան Մացոյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ստեփան Մացոյան
Ստեփան Մացոյան.jpg
Ծնվել էմարտի 16, 1923(1923-03-16)
Բաթում, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
Մահացել էնոյեմբերի 26, 2010(2010-11-26) (87 տարեկանում)
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունքիմիկոս
ԱնդամակցությունՀայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերՀայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան
Գիտական աստիճանքիմիական գիտությունների դոկտոր (1966) և պրոֆեսոր (1967)
ՊարգևներԺողովուրդների բարեկամության շքանշան և Անանիա Շիրակացու մեդալ

Ստեփան Գրիգորի Մացոյան (1923, մարտի 16 , Բաթում - 2010, նոյեմբերի 26), հայ խորհրդային քիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1966 թ.), պրոֆեսոր (1967 թ.), ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1982 թ.), թղթակից անդամ (1974 թ.)։ Գերմանիայի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ, ՀՀ ԳԱԱ իսկական անդամ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1948 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1951 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ օրգանական քիմիայի ինստիտուտում, 1959 թվականից՝ մոնոմերների և պոլիմերների քիմիայի լաբորատորիայի վարիչ, 1967 -1988 թվականներին՝ տնօրեն, 1988 թվականից՝ ՀԽՍՀ ԳԱ օրգանական քիմիայի ինստիտուտի տնօրենի խորհրդատու։

Գիտական աշխատանքները վերաբերում են բարձրամոլեկուլային միացությունների քիմիային և օրգանական սինթեզին։ Ցիկլոպոլիմերման ռեակցիայի առաջին ուսումնասիրողներից է։ Բացահայտել է «ոչ դասական» մոնոմերներից (չզուգորդված դիենային, տրիենային և այլն) գլխավոր շղթայում ցիկլային խմբեր պարունակող պոլիմերների առաջացման օրինաչափությունները։ Առաջինն է մշակել շղթայում միան երկցիկլային օղակներ պարունակող մի շարք պոլիմերների սինթեզի եղանակները։ Ցիկլոպոլիմերման ռեակցիայի միջոցով հնարավոր դարձավ դժվարամատչելի պոլիվինիլացետալների և կետալների, ինչպես նաև մակրոցիկլային պոլիմերների ստացումը։ Մացոյանը հեղինակ է հետերոցիկլային միացությունների (պիրոզոլիններ, պիրազոլներ, ֆտալաններ են) սինթեզի սկզբունքորեն նոր եղանակների։ Նրա մշակած վինիլացետատի սուսպենզային պոլիմերման և օլիգովինիլացետատների ստացման եղանակները ներդրված են Երևանի «Պոլիվինիլացետատ» գործարանում[1]։

Շուրջ 500 գիտական հրատարակումների, հեղինակային իրավունքների և 3 մենագրությունների հեղինակ է։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 363 CC-BY-SA-icon-80x15.png