Սվետի Ստեֆան
| Բնակավայր | ||
|---|---|---|
| Սվետի Ստեֆան | ||
.jpg) | ||
| 42°15′22.00″N 18°53′29.00″E / 42.2561111°N 18.8913889°E | ||
| Երկիր |  Չեռնոգորիա | |
| Համայնք | Բուդվա | |
| ԲԾՄ | 231 մետր | |
| Բնակչություն | 411 մարդ (2003) | |
| Հեռախոսային կոդ | 033 | |
| Փոստային դասիչ | 85 315 | |
| Պաշտոնական կայք | aman.com/resorts/aman-sveti-stefan | |
| ||
Սվետի Ստեֆան (չեռն․ և սերբ.՝ Свети Стефан) քաղաք է Բուդվայի շրջանում։ Տեղակայված է Չեռնոգորիայում՝ Ադրիատիկ ծովի ափին, Բուդվայից մոտավորապես 6 կիլոմետր հարավ-արևելք[1]:
Սվետի Ստեֆանը բաղկացած է մի փոքրիկ կղզուց, որն այժմ մայրցամաքային մասի հետ կապված է նեղ տոմբոլոյով, և մայրցամաքային մասից, որտեղ ապրում է բնակիչների մեծ մասը։
Աշխարհագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Կղզին ունի 2 կիլոմետր երկարությամբ ափագիծ Ադրիատիկ ծովի Չեռնոգորիայի ափամերձ գծի կենտրոնական մասում։ Այն գտնվում է Բուդվայից հարավ՝ Պրժնոյի և Պետրովաց նա Մորուի միջև։ Սվետի Ստեֆանի, Միլոչեր լողափի և Թագուհու լողափի վարդագույն ավազոտ լողափերը ափամերձ գծի մի մասն են կազմում։ Կղզին զբաղեցնում է 12,400 մ2 տարածք[2]։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Սվետի Ստեֆանի մասին ամենավաղ հիշատակումը Պաշտրովիչի համայնքի մայրաքաղաքն է, որը 1423 թվականին դարձել է Վենետիկի Հանրապետության պրոտեկտորատ, լինելով անկախ տասներկուերորդ դարից։ Պաշտրովիչները ընդունել են Վենետիկի ինքնիշխանությունը, քանի որ վախենում էին թուրքերի հարձակումներից։ Նրանք պահպանել են զգալի ինքնավարություն և Վենետիկին տուրք չեն վճարել՝ վենետիկյան նավերի դեմ ծովահենությունը դադարեցնելու դիմաց[3]։
Ստյեպան Միտրով Լյուբիշայի պատմած լեգենդի համաձայն՝ քաղաքի ամրացման ֆինանսավորումը կատարվել է այն բանից հետո, երբ Պաշտրովիչները թալանել են Յազի առջև կայանված թուրքական նավերը Բարբարոսայի կողմից Կոտորի պաշարման ժամանակ 1539 թվականին։ Քաղաքը կարճ ժամանակ անց ավերվել է չորրորդ օսմանա-վենետիկյան պատերազմի ժամանակ։ Պաշտրովիչիի շարունակական խնդրանքներից հետո Վենետիկի Հանրապետությունը համաձայնել է վերակառուցել այն 16-րդ դարում[4]։ 15-րդ դարում ամրացված գյուղը կառուցվել է թուրքերից պաշտպանվելու համար և դարձել է Ադրիատիկի ծովահենների ապաստան[5]։
Սկզբում կղզին իր ամրոցով ուներ տասներկու ընտանիք: 1800-ական թվականներին կղզում հիմնադրվել է մոտ 400 բնակչություն ունեցող գյուղ: Վիլլա Միլոչերը կառուցվել է 1934-1936 թվականներին՝ որպես Սերբիայի Կարագորջևիչ ընտանիքից թագուհի Մարիա Կարաջորջևիչի (1900–1961) ամառային նստավայր, որը վերանորոգվել է 2008–2009 թվականներին բացված Աման Սվետի Ստեֆան հանգստավայրերի շրջանակներում: 800 ձիթենիներով շրջապատված վիլլան տեղակայված է 32 հեկտար հողատարածքի վրա[6]։
Կղզու բնակչությունը նվազել է քսաներորդ դարի առաջին կեսին, քանի որ բնակիչները լքել են երկիրը՝ միանալու զինված ուժերին կամ տեղափոխվելու արտասահման: Տասնիններորդ դարում 400 բնակչից 1954 թվականին մնացել էր ընդամենը 20-ը։ Հարավսլավիայի կառավարությունը այն վերածեց շքեղ հյուրանոցի և մնացած բնակիչներին տեղափոխեց մայրցամաք, իսկ կղզու գյուղը դարձավ բացառիկ հանգստավայր, որտեղ հաճախ էին այցելում աշխարհի բարձրաստիճան էլիտաները[4]։
Սվետի Ստեֆանի վրա գտնվող Պրասկվիցա վանքին պատկանող չորս եկեղեցիներից մեկը կառավարության կողմից վերածվեց խաղատան[7]։ Հանգստավայր այցելում էին բազմաթիվ հայտնիներ, այդ թվում՝ Օրսոն Ուելսը, Էլիզաբեթ Թեյլորը, Սոֆի Լորենը, Մերիլին Մոնրոն, արքայադուստր Մարգարետը, Կարլո Պոնտին, Ինգեմար Ստենմարկը և Քըրք Դուգլասը[8]։ Այն նկարագրվում էր որպես «70-ականների Ադրիատիկ խաղահրապարակ բլրոտ թերակղզում, որը հազիվ է կապված մայրցամաքի հետ»[9]։ Այն նաև քաղաքական կոնֆերանսների անցկացման վայր էր[10] և երբեմն՝ շախմատի մրցավայր, որը գրավում էր այնպիսի բարձրակարգ խաղացողների, ինչպիսիք են Բորիս Սպասկին և Բոբի Ֆիշերը[11][12]։ Սակայն Հարավսլավիայի փլուզումը 1990-ականներին հանգեցրեց հանգստավայրի անկմանը։
Չեռնոգորիայի կառավարությունը առաջարկեց վերականգնել կղզու հին հմայքը՝ հրավիրելով միջազգային մրցույթներ վերակենդանացման նախագծի համար: Պայմանագիրը շնորհվել է Aman Resorts-ին 2007 թվականին, իսկ վերանորոգված հանգստավայրն ավարտվել է 2009 թվականին: 2010 թվականի հուլիսի 13-ին՝ Չեռնոգորիայի պետականության օրը, իտալացի տենոր Անդրեա Բոչելլին համերգ է տվել հանգստավայրում՝ նշելով հյուրանոցի ոսկե հոբելյանը[13]:
Ժողովրդագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2011 թվականի մարդահամարի համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 364 մարդ:
Բնակչությունն ըստ էթնիկ պատկանելության 2011 թվականին[14]՝
- 127 չեռնոգորցի
- 206 սերբ
- 15 չհայտարարագրված
- 16 այլ
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Amy Louise Bailey (2017 թ․ նոյեմբերի 22). «Aman Sveti Stefan, Montenegro – hotel review». Evening Standard.
- ↑ «Aman Sveti Stefan» (PDF). amanresorts.com. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2013-06-06-ին. Վերցված է 2026-03-31-ին.
- ↑ Lovett Fielding Edwards (1974). The Yugoslav coast. Batsford. էջ 45. ISBN 9780713428391.
- 1 2 «Istorija». Sveti Stefan (բոսնիերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ փետրվարի 1-ին.
- ↑ Cantacuzino, Sherban (1975). New uses for old buildings. Architectural Press. ISBN 978-0-85139-499-2. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 2-ին.
- ↑ «Aman Sveti Stefan». Kiwicollection. Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 30-ին.
- ↑ «Манастир Прасквица». Metropolitanate of Montenegro and the Littoral. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ նոյեմբերի 18-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունիսի 12-ին.
- ↑ Travel & leisure. American Express Pub. Corp. 2008.
- ↑ Metzelthin, Pearl Violette Newfield (2005). Gourmet. Condé Nast Publications. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 2-ին.
- ↑ United States. Foreign Broadcast Information Service (1995). Daily report: East Europe. The Service. էջ 39. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 2-ին.
- ↑ Chess life. United States Chess Federation. 2001. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 2-ին.
- ↑ The bulletin. J. Haynes and J.F. Archibald. 1992. Վերցված է 2011 թ․ մայիսի 2-ին.
- ↑ «The anniversary of the Sveti Stefan Hotel marked by a concert by Andrea Bocelli». Travel Daily News. Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հուլիսի 23-ին. Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 30-ին..
- ↑ «Montenegrin 2011 census». Monstat. Վերցված է 2022 թ․ նոյեմբերի 8-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը] | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սվետի Ստեֆան» հոդվածին։ |
| ||||||
