Սվեն Օրեսթադ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սվեն Օրեսթադ
բուկմոլ՝ Sven Aarrestad
Sven Aarrestad.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 8, 1850(1850-10-08)[1] կամ հոկտեմբերի 6, 1850(1850-10-06)[2][3]
ԾննդավայրՀո, Ռուգլան, Նորվեգիա
Վախճանվել էհունվարի 19, 1942(1942-01-19) (91 տարեկան) կամ հունվարի 21, 1942(1942-01-21)[3] (91 տարեկան)
Վախճանի վայրԱրդենալ, Նորվեգիա
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ և գրող
Լեզունորվեգերեն
ՔաղաքացիությունFlag of Norway.svg Նորվեգիա
ԿուսակցությունLiberal Party?
Պարգևներ
Սուրբ Օլաֆի շքանշան Սուրբ Օլաֆի շքանշանի ասպետներ և Դանեբրոգ շքանշան

Սվեն Օրեսթադ (նորվ.՝ Sven Aarrestad, հոկտեմբերի 8, 1850(1850-10-08)[1] կամ հոկտեմբերի 6, 1850(1850-10-06)[2][3], Հո, Ռուգլան, Նորվեգիա - հունվարի 19, 1942(1942-01-19) կամ հունվարի 21, 1942(1942-01-21)[3], Արդենալ, Նորվեգիա), նորվեգացի գրող, ուսուցիչ և քաղաքական գործիչ։ Նորվեգական «Շարժում հանուն գինեսթափության» (նորվ.՝ Det norske Totalafholdsselskab) շարժման ղեկավար։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սվեն Օրեսթադը ծնվել է 1850 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Արենդալում։ Նա գյուղատնտես Էյվին Տորկելսեն Օրեսթադի (նորվ.՝ Eivind Torkelsen Aarrestad, (1820-1902 թթ.) և Ինգեր Սվենսդատերի (նորվ.՝ Inger Svensdatter Skretting, (1829-1922 թթ.) ընտանիքի վեց երեխաներից ավագն էր։ Երբ ապագա գրողը չորս տարեկան էր, նրա ընտանիքը տեղափոխվում է Տիմե կոմունա։ Այստեղ Սվենը ընդունվում և ավարտում է դպրոց։ 1868 թվականից 1896 թվականը Սվեն Օրեսթադն այցելում է ուսուցիչների քոլեջը, որը գտնվում էր Էգերսունդեում (նորվ.՝ Egersund): Հընթացս 1869-1873 թվականները Օրեսթադը դասավանդում է այստեղ։ 1873 թվականին նա ընդունվում է Ստուրի հոգևոր ճեմարան։ Այստեղ ուսանում է ընդհուպ 1875 թվականը։ Ճեմարանն ավարտելուց հետո Սվենը մեկ տարի դասավանդում է Բրեվիկում, որից հետո ևս երկու տարի էլ՝ Թյոնսբերգում։

Կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկսած 1878 թվականից մինչև 1891 թվականը Սվեն Օրեսթադը ղեկավարում է Սաննեի դպրոցը։ 1899 թվականին նա ընտրվում է որպես Սաննեի քաղաքապետ։ Այդ պաշտոնին բանաստեղծը մնում է մինչև 1906 թվականը։

Նորվեգացի հասարակական գործիչ, սոցիալիստ և ռեֆորմատոր Ասբյորն Կլուստերը (նորվ.՝ Asbjørn Kloster) և վերջինիս գլխավորած «Շարժում հանուն գինեսթափության» շարժումը մեծ հետաքրքրություն են առաջացնում Սվեն Օրեսթադի մոտ։ 1877 թվականին նա այդ թեմայով գիրք է լույս ընծայում, որը կոչվեց «Kom og hjælp os!»: Հընթացս 1883 թ.-ից 1905 թվականները և 1922 թ.-ից 1927 թվականները Օրեսթադը «Menneskevennen» պարբերականի գլխավոր խմբագիրն էր։ Այն հրատարակվում էր «Շարժում հանուն գինեսթափության» համար 1887 թ.-ից 1927 թվականներին։ Ընդհանուր հաշվարկով Սվեն Օրեսթադը հրատարակել է շուրջ հարյուր գրքեր և պամֆլետներ (պարսավագիր)։ Սրանց մեծամասնությունը նվիրված է ալկոհոլի վնասակար հետևանքների ու գինեսթափության մասին։ 1892 թվականից մինչև 1894 թվականը Օրեսթադը Վեստֆոլկսի Լարվիկ և Յարլսբուրգ կոմունաները ներկայացնում է Նորվեգիայի պառլամենտում՝ Ստորտինգում։

Սվեն Օրեսթադը նորվեգական «Լիբերալների կուսակցության» կոմիտեի անդամ էր։ 1906-1908 թվականներին զբաղեցրեց Յորգեն Լյովլանդայի ղեկավարած կառավարության գյուղատնտեսության նախարարի պաշտոնը[4]։

1901 թվականին Սվեն Օրեսթադին շնորհեցին ասպետի կոչում։ 1908 թվականին պարգևատրվեց Սուրբ Օլաֆի պատվոգրով։ Օրեսթադը Դանեբորգի Մեծ խաչի շքանշանակիր էր։

Կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Արենդալում։ Հենց այստեղ էլ Սվեն Օրեսթադը կնքում է իր մահկանացուն 1942 թվականի հունվարի 19-ին՝ իննսուներկու տարեկան հասակում։

Ընտիր ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Bibelen og Afholdssagen (1889)
  • Samlagsspørgsmaalet (med Andreas Lavik, 1895)
  • Praktisk sundhedslære for skole og hjem (1900)
  • Vort Stræv mod Rusdrikkene: Indlæg i Døgnets Strid (1905)
  • Avholdsfolket og det nye ølet: foredrag (1913)
  • Elisabeth Edland: et liv i det godes tjeneste (1920)
  • Straum og bakevje: ymse innlegg i striden um forbodet (1922)
  • Ta lærdom av livet (1923)
  • Min stilling til forbudet i 1911 (1926)
  • Om avvæpning (1927)
  • Den store sak i vår tid (1930)
  • Spredte trekk fra kampen om forbudet i Norge (1933)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]