Սվամի Վիվեկանանդա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Սվամի Վիվեկանանդա
Swami Vivekananda 1893 Scanned Image.jpg
Ծնվել է հունվարի 12, 1863({{padleft:1863|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})[1][2] Կալկաթա, Bengal Presidency, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Մահացել է հուլիսի 4, 1902({{padleft:1902|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})[1][2] (39 տարեկանում) Հոուրահ, Howrah district, Արևմտյան Բենգալիա, Բրիտանական Հնդկաստան, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն կամ Belur, West Bengal, Հնդկաստան
Բնակության վայր(եր) Կալկաթա
Քաղաքացիություն British Raj Red Ensign.svg Բրիտանական Հնդկաստան
Դավանանք հինդուիզմ
Մասնագիտություն վանական, փիլիսոփա, գրող և բանաստեղծ
Ալմա մատեր Կալկաթայի համալսարան, Նախագահական համալսարան, Շոտլանդական եկեղեկցական քոլեջ և Շոտլանդական եկեղեկցական քոլեջ
Տիրապետում է լեզուներին բենգալերեն[3] և անգլերեն
Ստորագրություն
Vivekananda Sig.jpg
Swami Vivekananda Վիքիպահեստում

Սվամի Վիվեկանանդա (իսկական անունը՝ Նարենդրանատհ Դատտ, հունվարի 12, 1863({{padleft:1863|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})[1][2], Կալկաթա, Bengal Presidency, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հուլիսի 4, 1902({{padleft:1902|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})[1][2], Հոուրահ, Howrah district, Արևմտյան Բենգալիա, Բրիտանական Հնդկաստան, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն և Belur, West Bengal, Հնդկաստան), հնդիկ հումանիստ մտածող, կրոնական բարենորոգիչ ու հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եղել է Ռամակրիշնայի աշակերտը, զարգացրել նրա գաղափարները։ 1880-1884 թվականներին փիլիսոփայություն է ուսումնասիրել Կալկաթայի համալսարանում, 1893 թվականին, վեդանտան քարոզելու նպատակով, մեկնել է ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիա, Ճապոնիա։ 1897 թվականին հիմնադրել է «Ռամակրիշնայի առաքելություն» կրոնաբարենորոգչական ընկերությունը։ Մարդկության «փրկության» միակ միջոցը, ըստ Վիվեկանանդայի, հոգևոր-կրոնական փորձին դիմելն է Հինդուիզմի փիլիսոփայության հիմքը համարել է վեդանտան, որը համադրել է սանքհյայի և յոգայի հետ և մոտեցրել եվրոպական փիլիսոփայության հասկացություններին։ Վիվեկանանդան մերժել է Էմպիրիկական աշխարհի պատրանքայնությունը և ողջ արարվածը համարել աստվածային խաղ։ Որպես անձնավորության իդեալ առաջադրելով հոգեոր ներամփոփվածությունը, միաժամանակ կոչ է արել ակտիվորեն ծառայել մարդկությանը։ Վիվեկանանդան Հնդկաստանի ազգային անկախության և սոցիալական բարօրության գաղափարախոսն է, դատապարտել է հարստահարումը, ռասայական և զավթողական մղումները։ Սոցիալական արդարության իրականացնող է համարել «ստորին դասակարգերին», որոնք, նրա կարծիքով, կվերացնեն գույքային անհավասարությունը և կհաստատեն իրենց տիրապետությունը։ Սակայն դրան կարելի է հասնել անձնավորությանը վեդանտայի ոգով դաստիարակելու, անհատի և ազգի կամքը կռելու ճանապարհով։ Վիվեկանանդաի քարոզների դեմոկրատական բովանդակությունը նպաստել է Հնդկաստանում ազատագրական շարժմանը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 464 CC-BY-SA-icon-80x15.png