Սվամի Վիվեկանանդա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Սվամի Վիվեկանանդա
բենգալերեն՝ নরেন্দ্রনাথ দত্ত
Swami Vivekananda 1893 Scanned Image.jpg
Ծնվել էհունվարի 12, 1863(1863-01-12)[1][2][3][4] Կալկաթա, Բենգալյան նախագահություն, Բրիտանական Հնդկաստան, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[5]
Մահացել էհուլիսի 4, 1902(1902-07-04)[1][2][3][4] (39 տարեկանում) Belur, West Bengal, Kolkata Metropolitan Area, Կալկաթայի շրջան, Presidency division, Արևմտյան Բենգալիա, Հնդկաստան[5]
ՔաղաքացիությունBritish Raj Red Ensign.svg Բրիտանական Հնդկաստան[5]
ԱզգությունՀնդիկներ
Դավանանքհինդուիզմ[5]
Մասնագիտությունվանական, փիլիսոփա, գրող, բանաստեղծ, ուսուցիչ և հասարակական գործիչ
Գործունեության ոլորտփիլիսոփայություն
Ալմա մատերՆախագահական համալսարան[5] և Շոտլանդական եկեղեկցական քոլեջ
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[5] և բենգալերեն[1][6]
ՈւսուցիչՌամակրիշնա
Ստորագրություն
Swami-Vivekanda-Signature-transparent.png
Swami Vivekananda Վիքիպահեստում

Սվամի Վիվեկանանդա (իսկական անունը՝ Նարենդրանատհ Դատտ, հունվարի 12, 1863(1863-01-12)[1][2][3][4], Կալկաթա, Բենգալյան նախագահություն, Բրիտանական Հնդկաստան, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[5] - հուլիսի 4, 1902(1902-07-04)[1][2][3][4], Belur, West Bengal, Kolkata Metropolitan Area, Կալկաթայի շրջան, Presidency division, Արևմտյան Բենգալիա, Հնդկաստան[5]), հնդիկ հումանիստ մտածող, կրոնական բարենորոգիչ ու հասարակական գործիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եղել է Ռամակրիշնայի աշակերտը, զարգացրել նրա գաղափարները։ 1880-1884 թվականներին փիլիսոփայություն է ուսումնասիրել Կալկաթայի համալսարանում, 1893 թվականին, վեդանտան քարոզելու նպատակով, մեկնել է ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիա, Ճապոնիա։ 1897 թվականին հիմնադրել է «Ռամակրիշնայի առաքելություն» կրոնաբարենորոգչական ընկերությունը։ Մարդկության «փրկության» միակ միջոցը, ըստ Վիվեկանանդայի, հոգևոր-կրոնական փորձին դիմելն է Հինդուիզմի փիլիսոփայության հիմքը համարել է վեդանտան, որը համադրել է սանքհյայի և յոգայի հետ և մոտեցրել եվրոպական փիլիսոփայության հասկացություններին։ Վիվեկանանդան մերժել է Էմպիրիկական աշխարհի պատրանքայնությունը և ողջ արարվածը համարել աստվածային խաղ։ Որպես անձնավորության իդեալ առաջադրելով հոգեոր ներամփոփվածությունը, միաժամանակ կոչ է արել ակտիվորեն ծառայել մարդկությանը։ Վիվեկանանդան Հնդկաստանի ազգային անկախության և սոցիալական բարօրության գաղափարախոսն է, դատապարտել է հարստահարումը, ռասայական և զավթողական մղումները։ Սոցիալական արդարության իրականացնող է համարել «ստորին դասակարգերին», որոնք, նրա կարծիքով, կվերացնեն գույքային անհավասարությունը և կհաստատեն իրենց տիրապետությունը։ Սակայն դրան կարելի է հասնել անձնավորությանը վեդանտայի ոգով դաստիարակելու, անհատի և ազգի կամքը կռելու ճանապարհով։ Վիվեկանանդաի քարոզների դեմոկրատական բովանդակությունը նպաստել է Հնդկաստանում ազատագրական շարժմանը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 464 CC-BY-SA-icon-80x15.png