«Եկատերինբուրգ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
Ավելացվել է 16 բայտ ,  2 ամիս առաջ
չ
Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589)
չ (Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589))
 
'''Եկատերինբուրգ''' ({{lang-ru|'''Екатеринбург'''}}, [[1924]] - [[1991]] թվականներին անվանվել է ''Սվերդլովսկ'' ({{lang-ru|''Свердловск''}}), ի պատիվ բոլշևիկյան կուսակցության ղեկավարներից մեկի՝ [[Յակով Սվերդլով]]ի),
խոշոր քաղաք Ռուսաստանի կենտրոնական մասում, [[Ուրալ]]յան լեռնաշղթայի Միջին Ուրալ կոչվող հատվածի արևելյան կողմում, [[Իսետ]] գետի ափին:ափին։ [[Ուրալյան դաշնային շրջան]]ի և [[Սվերդլովսկի մարզ]]ի վարչական<ref name="БРЭ">{{Cite web |lang=ru |url=https://bigenc.ru/geography/text/3834279 |title=Екатеринбу́рг |author=Беркович А.В., Павлинов П.С |website=[[Большая Российская Энциклопедия]] |location=Москва |publisher=Научное издательство «[[Большая российская энциклопедия (издательство)|Большая российская энциклопедия]]» |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190512173658/https://bigenc.ru/geography/text/3834279 |archivedate=2019-05-12 |accessdate=2019-06-02 |deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/801103756 |title=О статусе административного центра Свердловской области (с изменениями на 17 октября 2013 года), Закон Свердловской области от 12 ноября 1997 года № 63-ОЗ |publisher=docs.cntd.ru |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171209044547/http://docs.cntd.ru/document/801103756 |archivedate=2017-12-09 |accessdate=2017-12-08 |deadlink=no}}</ref>, արդյունաբերական, գիտա-կրթական ու մշակութային կենտրոնն է:է։ Ունի քաղաքային շրջանի կարգավիճակ<ref>{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/802017471 |title=Об установлении границ муниципального образования город Екатеринбург и наделении его статусом городского округа (с изменениями на 12 июля 2007 года), Закон Свердловской области от 12 октября 2004 года № 95-ОЗ |publisher=docs.cntd.ru |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180210180612/http://docs.cntd.ru/document/802017471 |archivedate=2018-02-10 |accessdate=2018-02-10 |deadlink=no}}</ref>:։ [[2002]] թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 1.293.537&nbsp;, 2020 թվականի օգոստոսի տվյալներով՝ շուրջ մեկուկես միլիոն<ref name="est.2020">{{Cite web |date=August 4, 2020 |title=RUSSIA: Ural'skij Federal'nyj Okrug: Ural Federal District |url=https://www.citypopulation.de/en/russia/cities/ural/ |access-date=October 2, 2020 |website=City Population.de}}</ref>. այդ ցուցանիշով [[Ռուսաստան]]ի մեծությամբ չորրորդ քաղաքն է ([[Մոսկվա]]յից, [[Սանկտ Պետերբուրգ]]ից և [[Նովոսիբիրսկ]]ից հետո)։
 
Եկատերինբուրգը հաճախ անվանվում է «Ուրալի մայրաքաղաք»<ref>{{Статья |ссылка=http://elar.urfu.ru/bitstream/10995/38858/1/dn_2015_02_39.pdf |автор=Дуреко Е.Ю. |заглавие=Ключевые смыслы «Екатеринбург — столица Урала» в медийном дискурсе |год=2015 |место=Екатеринбург |издание=Стратегии развития социальных общностей, институтов и территорий |издательство=Изд-во Урал. ун-та |тип=материалы Международн. науч.-практ. конф. Екатеринбург, 23–24 апреля 2015 г. |том=2 |страницы=124—128 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160919171347/http://elar.urfu.ru/bitstream/10995/38858/1/dn_2015_02_39.pdf |archivedate=2016-09-19}}</ref>, «Ռուսաստանի երրորդ մայրաքաղաք». նկատի է առնվում, որ իր տնտեսությամբ, մշակույթով, տրանսպորտային, զբոսաշրջային դերով ու նշանակությամբ երրորդ տեղն է զբաղեցնում այդ երկրում<ref>{{Cite web |title=Рейтинг столичных городов России от Фонда "Институт экономики города" |url=http://www.urbaneconomics.ru/centr-obshchestvennyh-svyazey/news/reyting-stolichnyh-gorodov-rossii-ot-fonda-institut-ekonomiki |website=Urbaneconomics.ru}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Kolossov |first=Vladimir |last2=Eckert |first2=Denis |date=1 January 2007 |title=Russian regional capitals as new international actors: the case of Yekaterinburg and Rostov |url=https://journals.openedition.org/belgeo/11686 |journal=Belgeo |language=en |pages=115–132 |doi=10.4000/belgeo.11686 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Central Asian Chapter by Eurasian Respiratory and Allergy Consortium |url=http://www.era-cac.org/?p=russian |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612144626/http://www.era-cac.org/?p=russian |archive-date=12 June 2018 |access-date=1 June 2018 |website=Era-cac.org |df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite news |title=Yekaterinburg - Entertainment - Russia.com |work=Russia.com |url=http://russia.com/city-highlight/yekaterinburg-entertainment/}}</ref>:։
 
Քաղաքը տրանսպորտային կարևորագույն հանգույց է. ունի միջազգային օդանավակայան, նրա միջով են անցնում անդրսիբիրյան երկաթուղին և վեց դաշնային նշանակության ավտոմայրուղիներ:ավտոմայրուղիներ։ Արդյունաբերական կարևորագույն կենտրոն է նաև՝ օպտիկա-մեխանիկական, մեքենաշինական, սարքաշինական, մետաղաձուլական ու մետաղագործական, ռազմա-արդյունաբերական համալիրի, պոլիգրաֆիական, սննդի ու թեթև արդյունաբերության հզոր ձեռնարկություններով:ձեռնարկություններով։
 
Եկատերինբուրգը վարչական կարևոր կենտրոն է. այստեղ են գտնվում Ռուսաստանի կենտրոնական ռազմական օկրուգի շտաբը, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ուրալյան բաժանմունքի նախագահությունը, ՌԴ նախագահի ներկայացուցչությունը, դաշնային իշխանության 35 տարածքային մարմիններ<ref name="tofv">{{Cite web |url=http://uralfo.ru/?list=29 |title=Территориальные органы федерального органа исполнительной власти |publisher=Окружной информационный центр аппарата полномочного представителя Президента Российской Федерации в Уральском федеральном округе |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120113111047/http://www.uralfo.ru/ |archivedate=2012-01-13 |accessdate=2009-07-06 |deadlink=yes}}</ref>:։
 
== Պատմություն ==
 
Հիմնադրվել է 1723 թվականի նոյեմբերի 7-ին (հին տոմարով)՝ որպես երկաթաշինական գործարան (железоделательный завод): Բնակավայրին տրվել է Եկատերինա Առաջին կայսրուհու անունը:անունը։ [[1781 թվական]]ին [[Եկատերինա II]]ը նրան շնորհել է [[Պերմ]]ի նահանգի գավառային քաղաքի կարգավիճակ:կարգավիճակ։
 
[[XIX դար]]ի վերջին — [[XX դար]]ի սկզբին քաղաքը դարձել է հեղափոխական պայքարի խոշոր կենտրոններից մեկը:մեկը։ Խորհրդային իշխանության տարիներին վերածվել է արդյունաբերական, վարչական, մշակութային, գիտա-կրթական հզոր կենտրոնի:կենտրոնի։ Հսկայական ավանդ է ներդրել [[Հայրենական մեծ պատերազմ]]ում [[Խորհրդային Միություն|Խորհրդային Միության]] հաղթանակը կռելու գործում. նրա տարածքում գործող ծանր մեքենաշինության ուրալյան գործարանը պատերազմի տարիներին եղել է զրահատեխնիկա արտադրող խորհրդային խոշորագույն ձեռնարկություններից մեկը:մեկը։ Հետպատերազմյան շրջանում համբավվել է ինքնատիպ կոնստրուկտիվիստական ճարտարապետությամբ<ref>{{Cite web |lang=ru |url=https://strelkamag.com/ru/article/kak-ekaterinburg-za-10-let-stal-stolicei-konstruktivizma |title=Как Екатеринбург за 10 лет стал столицей конструктивизма |website=Strelka Mag |accessdate=2020-07-31}}</ref><ref>{{Cite web |lang=ru |url=http://sovietarch.strelka.com/ru/city/yekaterinburg |title=Екатеринбург |website=sovietarch.strelka.com |accessdate=2020-07-31}}</ref><ref>{{Cite web |lang=ru |url=https://nashural.ru/article/istoriya-urala/sovetskaya-utopiya-epoha-konstruktivizma-v-ekaterinburge/ |title=Советская утопия: эпоха конструктивизма в Екатеринбурге — Наш Урал |author=Наш Урал |accessdate=2020-07-31}}</ref><ref>{{Cite web |lang=ru |url=https://www.e1.ru/news/spool/news_id-53383811.html |title=Конструктивизм. Жемчужина архитектуры Екатеринбурга |website=www.e1.ru |date=2018-01-16 |accessdate=2020-07-31}}</ref>, համբավվել որպես «սթրիթ-արտ-ի ռուսական մայրաքաղաք»<ref>{{Cite web |lang=ru |url=https://rg.ru/2019/04/16/reg-urfo/kak-ekaterinburg-stanovitsia-stolicej-strit-arta.html |title=Как Екатеринбург становится столицей стрит-арта |website=Российская газета |accessdate=2020-07-31}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://itsmycity.ru/afisha/2019-08-14/lekciya-pochemu-ekaterinburg--stolica-stritarta-v-rossii |title=Лекция «Почему Екатеринбург — столица стрит-арта в России» |website=itsmycity.ru |accessdate=2020-07-31}}</ref><ref>{{Cite web |lang=ru |url=https://www.uralweb.ru/cityguide/ekaterinburg/7033-ekaterinburg---stolica-strit-arta-chast-pervaya.html |title=Екатеринбург - столица стрит-арта. Часть первая |website=www.uralweb.ru |accessdate=2020-07-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://meduza.io/feature/2021/05/04/vse-krugom-hrapyat-a-ekaterinburg-probuzhdennyy|title=Все кругом храпят, а Екатеринбург — пробужденный Когда уральский город объявил себя российской столицей стрит-арта, многие смеялись. А потом он стал ею|author=[[Meduza]]|website=Meduza|date=4 мая 2021}}</ref>:։
 
[[Ռուսաստան]]ի մի շարք այլ քաղաքների հետ Եկատերինբուրգը դարձել է ֆուտբոլի աշխարհի 2018 թվականի առաջնության եզրափակիչ հանդիպումների անցկացման մրցավայր:մրցավայր։
 
Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի [[2020 թվական]]ի [[հուլիսի 2]]-ի հրամանագրով Եկատերինաբուրգին շնորհվել է «''Աշխատանքային արիության քաղաք''» («''Город трудовой доблести''“») կոչումը»<ref>[http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202007020031 Указ Президента Российской Федерации от 02.07.2020 № 444 «О присвоении почётного звания Российской Федерации „Город трудовой доблести“»]</ref>:։
 
===Կլիմա===
==Միջազգային հարաբերություններ==
===Հյուպատոսարաններ===
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները<ref>{{Cite web |title=Official website of the U.S. Consulate General in Yekaterinburg |url=http://yekaterinburg.usconsulate.gov/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120408122441/http://yekaterinburg.usconsulate.gov/ |archive-date=8 April 2012 |access-date=19 April 2012 |df=dmy-all}}</ref>, Մեծ Բրիտանիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի Միացյալ Թագավորությունը<ref>{{Cite web |title=Official website of the British Consulate General in Yekaterinburg |url=http://ukinrussia.fco.gov.uk/en/about-us/other-locations/ekat-landing/ |access-date=19 April 2012}}</ref>, Գերմանիան<ref>{{Cite web |title=Official website of the German Consulate General in Yekaterinburg |url=http://www.jekaterinburg.diplo.de/Vertretung/jekaterinburg/de/Startseite.html |access-date=19 April 2012}}</ref>, Ֆրանսիան<ref>{{Cite web |title=Official website of the French Consulate General in Yekaterinburg |url=http://www.ambafrance-ru.org/-Ekaterinbourg- |access-date=19 April 2012}}</ref>, Չինաստանը<ref>{{Cite web |title=Chinese Consulate General in Yekaterinburg |url=http://ekaterinburg.chineseconsulate.org/chn/ |access-date=7 September 2013}}</ref> և մի շարք այլ երկրներ իրենց հյուպատոսարանն ունեն Եկատերինբուրգում:Եկատերինբուրգում։
 
===Քույր քաղաքներ===

Նավարկման ցանկ