«Դյոմա (գետ)»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
Ավելացվել է 5 բայտ ,  8 ամիս առաջ
չ
Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589)
(Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.7)
չ (Colon֊ը (:, U+003A) փոխարինում եմ հայերեն վերջակետով (։, U+0589))
 
|Վիքիպահեստ =
}}
'''Դյոմա''' ({{lang-ba|Күгиҙел}}{{Audio-IPA|BA-Дим.ogg|Дим}} ), գետ [[Բաշկորտոստան]]ում և [[Օրենբուրգի մարզ]]ում, [[Բելայա (Կամայի վտակ)|Բելայա]] գետի ձախ վտակը ([[Կամա]]յի ավազան)<ref>[http://башкирская-энциклопедия.рф/index.php/read/8-statya/4539-dim-jyl-a Статья в Башкирской энциклопедии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306044959/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/read/8-statya/4539-dim-jyl-a |date=2016-03-06 }}{{ref-ba}}</ref>:։
 
== Անվան ստուգաբանություն ==
Ա. Կամալովի ենթադրությամբ գետի անունը ծագում է բաշկիրերեն «դիմ» բառից, որ նշանակում է ճահճուտ, գետի խոր հատված<ref>Словарь топонимов Республики Башкортостан. Уфа: Китап, 2002. — 256 с. — С.63.</ref><ref>''Матвеев А. К.'' Географические названия Урала: Топонимический словарь. — Екатеринбург: ИД «Сократ», 2008. — 352 с.— С.77.</ref>:։ Գետի մեկ ուրիշ անվանում՝ «Կուկ-Իդելմ», բառացի նշանակում է կապույտ, երկնային գետ, ինչը ջրային տարածքների քիչ տարածում ունեցող անվանում է, որ կազմված է գույն + գետ կաղապարով։ Անվան այդպիսի կառուցվածք ունեն [[Բելայա (Կամայի վտակ)|Ագիդել]]` սպիտակ գետ և [[Ուրան (գետ)|Կարաիդել]]` սև գետ անունները<ref>Ономастика Востока. Институт востоковедения АН СССР, Институт этнографии имени Н. Н. Миклухо-Маклая, Изд-во «Наука», Глав. ред. восточной лит-ры, 1980, стр. 99</ref>:։
 
== Հոսանք ==
Դյոման սկիզբ է առնում Օբշի Սիրտի ({{lang-ru|О́бщий Сырт}}) բարձունքներից՝ [[Ֆյոդորովսկի շրջան (Բաշկորտոստան)|Ֆյոդորովսկի շրջան]]ի [[Ալյոշկինո (գյուղ, Ֆյոդորովսկի շրջան)|Ալյոշկինո]] գյուղից 2կմ հյուսիս-արևելք։ Հոսում է Օրենբուրգի շրջանով և կրկին Բաշկորտոստանով։ Երկարությունը 535 կմ է, ավազանի մակերեսը՝ 12.800 կմ²:։ Դյոման հոսում է ընդարձակ հարթավայրով։ Գետի ափին գտնվում է [[Դավլեկանովո]] քաղաքը։
 
Օրենբուրգի շրջանում գետն ունի 28 վտակ, որոնցից 11-ը՝ 10-ից ավելի կիլոմետր երկարությամբ։ Հիմնական վտակներն են Բալշոյ Իզյակ, Տյատեր, Սադակ, Ուդրյակ։
Ներկայիս գետաբերանը արհեստական է։ Բելայա գետի հոսանքից վերև այն տեղափոխվել է [[19-րդ դար]]ի վերջին՝ երկաթուղային կամուրջ կառուցելու ժամանակ։ Հունը թեքել են այնպես, որ այն չհատի երկաթուղին։ Դրա միջոցով ազատվեցին գետի վրա լրացուցիչ կամուրջ կառուցելուց։
 
Հին գետաբերանը գտնվել է ավելի ցածր վայրում։ Հին գետաբերանի տեղում առաջացել են մի շարք լճեր<ref>[[Бельские просторы]]: [http://www.hrono.ru/text/2004/marush10_04.html ''Вадим Марушин.'' Уфа далекая и близкая.]</ref>:։
<gallery widths=300px heights=250px>
Պատկեր:Ufa peninsula.svg|1 — [[Բելայա (Կամայի վտակ)|Բելայա գետ]], 2 — [[Ուֆա (գետ)|Ուֆա գետ]], 3 — Դյոմա գետ, 3А — Դյոմայի հին հուհը, 4 — Սուտոլոկա գետ, 5 — Շուգուրովկա գետ

Նավարկման ցանկ