«Մանավազյաններ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
Ավելացվել է 2165 բայտ ,  8 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
'''Մանավազյաններ''', նախարարական տոհմ [[Արշակունի|Արշակունյաց]] Հայաստանում։ ՄանավազյաններիՄանաւազեանների ժառանգական կալվածքնկալուածքն էր [[Հայք]]ի գավառը՝ ՄանավազակերտՄանաւազակերտ կենտրոնով։ Ըստ ավանդության, ՄանավազյաններըՄանաւազեանները կոչվելկոչուել են [[Հայկ Նահապետ]]ի որդի` [[Մանավազ]] նախնու անունով։ 330-ական թթթուականներին ՄանավազյաններիՄանաւազեաններն անհաշտ կռիվներ են մղել իրենց ազգակից իշխանական տոհմերի՝ [[Բզնունիներ]]ի ու [[Որդունիներ]]ի դեմ։ Չկարողանալով հաշտեցնել կռվող կողմերին՝ Տրդատ Գ Մեծի որդու` [[Խոսրով Գ]] Կոտակ թագավորի (330-ՅՅՑթթ.) հրամանով սպարապետ Վաչե Մամիկոնյանը ոչնչացրել է նրանց և բռնագրավել տիրույթները։ Հարք գավառը տրվել է [[Աղբիանոսյաններ]]ի եպիսկոպոսական տոհմին։
 
[[Պատմաբան]] [[Մնացական Ռաֆիկի Խաչատրեան]]ը կողմնակից է այն տեսակէտին, որ [[Արշակունեաց]] [[արքայատոհմ]]ը տուեալ իրադրութիւնում հենց ինքն էր միջնախարարական բախումների հրահրողը: Բանն այն է, որ Հայոց արքունիքը որոշել էր իր վերահսկողութիւնը սահմանել Հայոց Ոստանից դէպի Մեծ Հայքի սահմանները գնացող մայրուղիները, ինչով իսկ ամրապնդած կլինէր թագաւորական կենտրոնաձիգ իշխանութիւնը: Ընդ որում, այդ ծրագրում յատուկ դեր ունէր "Արաքայական մայրուղին", որը Արտաշատից ձգւում էր դէպի Տիգրանակերտ: Այս ծրագիրն իրականացնելիս Արշակունեաց գահակալին յաջողուեց իրար դեմ հանել մայրուղիների վրայ գտնուող նախարարությունները, եթէ անգամ նրանք սահմանակից չէին, մասնաւորապէս` Մանաւազեաններին, Բզնունիներին ու Որդունիներին: Աշխարհագրական իրադրութիւնը հակամարտող նախարարական տոհմերին հարկադրում էր միմեանց դեմ պայքարել Արշակունիների տիրույթների վրայով, ինչն էլ Հայոց արքայի համար առիթ դարձաւ՝բնաջնջելու հակամարտող տոհմերից Մանաւազեաններին ու Որդունիներին: Արդիւնքում արքունիքին յաջողուեց.
[[Պատմաբան]] [[Մնացական Ռաֆիկի Խաչատրեան]]ը կարծում է, որ [[Արշակունեաց]] [[արքայատոհմ]]ը տուեալ իրադրութիւնում հենց ինքն էր միջնախարարական բախումների հրահրողը: Արդիւնքում արքունիքին յաջողուեց.
 
1. միմեանց ձեռքերով ոչնչացնել տալ [[Մեծ Հայք]]ում կարևոր ռազմավարական դիրք զբաղեցնող երէք հին` "հայկազեան" նախարարական տոհմերիտոհմերից երկուսը, որոնք նաև Խոսրով Կոտակի օրօքորոնց անհաշտյետագայ դիրքգոյութիւնն էինանցանկալի գրաւումէր եկուոր` պարթևազն [[Արշակունիներ]]ի [[արքայական]] [[գահատոհմ]]ի հանդէպ,
 
2. յարքունիս գրաւել կարևոր նշանակութիւն ունեցող այն գաւառները, որոնք պատկանում էին վերոյիշեալ տոհմերին. դրանցից Հարք գաւառը տրուել է արքունիքին լիովին հնազանդ եպիսկոպոսական (նախկինում` քրմական) նշանաւոր տոհմին` ԱղբյանոսեաններինԱղբիանոսեաններին:
 
Այսպիսով ներքին քաղաքականութիւնն իրականցնելիս Տրդատ Գ-ին որդի Խոսրով Բ-ն իրեն դրսևորեց որպէս ուժեղ կամքով օժտուած գահակալ: Նա իր վճռականութեամբ ու դաժանութեամբ որոշակիօրէն անգամ գերազանցեց նախորդ Արշակունի արքաներին: Արքայական կենտրոնաձիգ իշխանութեան ամրապնդման և հզորացման Արշակունի արքաների վարած այս քաղաքակութեանն էլ հենց զոհ գնաց Մանաւազեանների հինաւուրց տոհմը:
 
{{ծանոթագրություններ|#Հայկական Սովետական Հանրագիտարան}}
Անանուն մասնակից

Նավարկման ցանկ