«Ստեփան Զելինսկի»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
Ավելացվել է 1000 բայտ ,  1 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (մանր-մունր ուղղումներ, փոխարինվեց: → (2))
{{Տեղեկաքարտ Գիտնական}}
'''Ստեփան Պավելի Զելինսկի''', ([[օգոստոսի 13|օգոստոսի 1]] {{Comment|(հ․ տ․)|Հուլյան տոմարով}}, [[1847]], գյուղ [[Յարըմջա (Բաբեկի շրջան)|Յարըմջա]], [[Նախիջևանի ԻԽՍՀ]] Նախիջևանի շրջանում - [[1904]], [[հոկտեմբերի 22]], [[Թիֆլիս]]), հայ ազգագրագետ, [[տնտեսագետ]], [[պատմաբան]]։
 
== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1843 թվականի օգոստոսի 1-ին՝ ծագումով [[Սավրա|սավրեցի]] հայ ծնողների ընտանիքում։ Կնքվելով հայ առաքելական եկեղեցում՝ ստացել է Սամսոն անունը, սակայն հայրը ուղղափառ եկեղեցի դիմելով՝ վերստին մկրտել է և անվանել Ստեփան։
1866 թվականին ավարտել է Նախիջևանի գավառական գիմնազիան, 1870 թվականին՝ Թիֆլիսի [[Ալեքսանդրյան ինստիտուտ]]ը և նշանակվել Զաքաթալայի գավառական ուսումնարանի ուսուցիչ։ 1872 թվականին տեղափոխվել է [[Երևան|Երևան՝]] որպես նախագիմնազիայի և օրիորդաց [[Սուրբ Հռիփսիմյան ուսումնարան]]ի ուսուցիչ։
 
1866 թվականին ավարտել է [[Նախիջևան (քաղաք)|Նախիջևանի]] գավառական գիմնազիան, 1870 թվականին՝ [[Թբիլիսի|Թիֆլիսի]] [[Ալեքսանդրյան ինստիտուտ]]ը և նշանակվել [[Զաքաթալա|Զաքաթալայի]] գավառական ուսումնարանի ուսուցիչ։ 1872 թվականին տեղափոխվել է [[Երևան|Երևան՝]] որպես նախագիմնազիայիպրոգիմնազիայի և օրիորդաց [[ՍուրբՀռիփսիմյան օրիորդաց դպրոց (Երևան)|Հռիփսիմյան ուսումնարանօրիորդաց դպրոցի]]ի ուսուցիչ։
Տիրապետել է [[հայերեն]], [[ռուսերեն]], արևելյան ու եվրոպական մի քանի լեզուների։ 1883 թվականին տեղափոխվել է [[Սուխում]], որտեղ ժանդարմական վարչությունը նրա դեմ քաղաքական մեղադրանք հարուցելով՝ ստիպել է թողնել պաշտոնը։ Որոշ ժամանակ անց Զելինսկին նշանակվել է Թիֆլիսի պետական կալվածների մինիստրության պաշտոնյա։ Պաշտոնական գործերով եղել է [[Երևան]]ի, [[Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետություն|Նախիջևան]]ի, [[Օրդուբադ]]ի, Դարալագյազի, [[Զանգեզուր]]ի, [[Շամախի]]ի, [[Լենքորան]]ի և այլ գավառներում, ձեռնարկել Անդրկովկասի ազգաբնակչության կենցաղին վերաբերող նյութերի հավաքմանը։
 
Տիրապետել է [[հայերեն]], [[ռուսերեն]], արևելյան ու եվրոպական մի քանի լեզուների։ 1883 թվականին տեղափոխվել է [[Սուխում]], որտեղ ժանդարմական վարչությունը նրա դեմ քաղաքական մեղադրանք հարուցելով՝ ստիպել է թողնել պաշտոնը։ Որոշ ժամանակ անց Զելինսկին նշանակվել է Թիֆլիսի պետական կալվածների մինիստրությաննախարարության պաշտոնյա։ Պաշտոնական գործերով եղել է [[Երևան]]ի, [[Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետություն|Նախիջևան]]ի, [[Օրդուբադ]]ի, [[Դարալագյազ|Դարալագյազի]], [[Զանգեզուր]]ի, [[Շամախի]]ի, [[Լենքորան]]ի և այլ գավառներում, ձեռնարկել Անդրկովկասի ազգաբնակչության կենցաղին վերաբերող նյութերի հավաքմանը։
1882 թվականին ռուս գրող և պատմաբան [[Դ․ Լ․ Մորդովցև]]ի հետ մասնակցել է [[Արարատ]] կատարած վերելքին։ Մասնակցել է Թիֆլիսի հնախոսական ժողովի աշխատանքներին, եղել Հայոց բարեգործական ընկերության, Ռուսաց արքայական այգեգործական ընկերության Կովկասյան բաժանմունքի, Կայսերական ազգագրական ընկերության անդամ։ Մամուլում («Արձագանք», «Մշակ») տպագրվել են Զելինսկու՝ Նախիջևանի գավառի հայերի կենցաղին, ժողովրդական բժշկությանը, Անդրկովկասի այգեգործությանը և այլ հարցերի նվիրված հոդվածներ։ Ազգագրական ուսումնասիրություններից կարևոր են 19-րդ դարի վերջին Անդրկովկասի արքունական գյուղացիների տնտեսական վիճակին և կենցաղին նվիրված նրա աշխատությունները։ Զելինսկու ուսումնասիրությունների մեծ մասն անտիպ են<ref>[http://ethno.asj-oa.am/552/1/306.pdf Ստեփան Զելինսկի]</ref>։
 
1882 թվականին ռուս գրող և պատմաբան [[Դ․ Լ․ Մորդովցև]]ի հետ մասնակցել է [[Արարատ]] կատարած վերելքին։ Մասնակցել է Թիֆլիսի հնախոսական ժողովի աշխատանքներին, եղել Հայոց բարեգործական ընկերության, Ռուսաց արքայական այգեգործական ընկերության Կովկասյան բաժանմունքի, Կայսերական ազգագրական ընկերության անդամ։
 
Մահացել է 1904 թվականի հոկտեմբերի 22-ին՝ երկարատև և ծանր հիվանդությունից հետո։
 
1882 թվականին ռուս գրող և պատմաբանՄամուլում («<nowiki/>[[Դ․Արձագանք Լ․(թերթ, ՄորդովցևԹիֆլիս)|Արձագանք]]ի հետ մասնակցել է<nowiki/>», «<nowiki/>[[Արարատ]] կատարած վերելքին։ Մասնակցել է Թիֆլիսի հնախոսական ժողովի աշխատանքներին, եղել Հայոց բարեգործական ընկերության, Ռուսաց արքայական այգեգործական ընկերության Կովկասյան բաժանմունքի, Կայսերական ազգագրական ընկերության անդամ։ ՄամուլումՄշակ («Արձագանք»թերթ, «Թիֆլիս)|Մշակ]]<nowiki/>») տպագրվել են Զելինսկու՝ Նախիջևանի գավառի հայերի կենցաղին, ժողովրդական բժշկությանը, Անդրկովկասի այգեգործությանը և այլ հարցերի նվիրված հոդվածներ։ Ազգագրական ուսումնասիրություններից կարևոր են 19-րդ դարի վերջին Անդրկովկասի արքունական գյուղացիների տնտեսական վիճակին և կենցաղին նվիրված նրա աշխատությունները։ Զելինսկու ուսումնասիրությունների մեծ մասն անտիպ ենեն։<ref>[{{Cite journal|last=Երուանդունի|date=1904-03-09|title=Ստեփան Զելինսկի|url=http://ethno.asj-oa.am/552/1/306.pdf|journal=Ազգագրական Ստեփանհանդէս|volume=№ Զելինսկի]12|pages=306}}</ref>։
 
== Երկեր ==

Նավարկման ցանկ