Changes

Jump to navigation Jump to search
Ավելացվել է 9 բայտ ,  6 ամիս առաջ
ուղղումներ
'''Ֆաշիզմ''', ավտորիտար ազգայնականության ծայրահեղական ձև, որը դրսևորվում է դիկտատորական իշխանությամբ, ընդդիմության բռնի ճնշմամբ, արդյունաբերության ու առևտրի նկատմամբ վերահսկողությամբ: Այն իԻ հայտ է եկել [[Եվրոպա|Եվրոպայում]] 20-րդ դարի սկզբին<ref name="RoutledgeCompanion">{{cite book|author1=Peter Davies|author2=Derek Lynch|title=The Routledge Companion to Fascism and the Far Right|year=2002|publisher=Routledge|pages=1–5}}</ref>: Նախքան եվրոպական այլ երկրներում տարածվելը, առաջին ֆաշիստական շարժումներն սկսվել են [[Իտալիա|Իտալիայում]] [[Առաջին համաշխարհային պատերազմ|Առաջին համաշխարհային պատերազմի]] ընթացքում: [[Ազատականություն|Ազատականությանը]], [[Մարքսիզմ|մարքսիզմին]] և [[Անարխիզմ|անարխիզմին]] հակառակ՝ ֆաշիզմը սովորաբար տեղակայվում է ծայրահեղական աջ թևի ավանդական ձախ-աջ սպեկտրում<ref name="university">Roger Griffin. ''Fascism''. Oxford, England: Oxford University Press, 1995. pp. 8, 307.</ref><ref name="aristotle">Aristotle A. Kallis. ''The fascism reader''. New York, New York: Routledge, 2003. p. 71</ref><ref>{{cite book|last=Hartley|first=John|title=Communication, Cultural and Media Studies: The key concepts|url=|year=2004|edition=3rd|publisher=Routledge|pages=187|isbn=9780521559829}}</ref><ref name="RoutledgeCompanion" /><ref>{{cite book|last=Wilhelm|first=Reich|title=The Mass Psychology of Fascism|url=|year=1970|edition=|publisher=Harper Collins|pages=|isbn=978-0285647015}}</ref><ref>{{cite book|author1=Mary Hawkesworth|author2=Maurice Kogan|title=Encyclopaedia of Government and Politics: Volume 1|url=|year=1992|edition=|publisher=Routledge|pages=|isbn=0-203-71288-9}}</ref>: [[Բրիտանիկա հանրագիտարան|EncyclopediaԲրիտանիկա Britannicaհանրագիտարանի]] տվյալներով՝ ֆաշիզմի արմատները կարող են կապված լինել [[Յակոբիններ|Յակոբինյան]] շարժման հետ:
 
Ֆաշիստներն Առաջին համաշխարհային պատերազմը դիտարկում էին, որպես [[հեղափոխություն]], որը մեծ փոփոխությունների էր հանգեցրել պատերազմի բնույթի, հասարակական, պետական և տեխնոլոգիական ասպարեզներում: Համամարդկային պատերազմի սանձազերծումը և ընդհանուր զորահավաքի առաջացումը վերացրին քաղաքացիական մարդկանց և զինվորների միջեւմիջև տարբերությունը: Ստեղծվեց «ռազմական քաղաքացիություն», որտեղ բոլոր քաղաքացիները պատերազմի ընթացքում ինչ-որ կերպ ներգրավված էին ռազմական գործողություններում: Պատերազմը հանգեցրեց հզոր պետության առաջացմանը, որը կարող էր միլիոնավոր մարդկանց ուղարկել ռազմաճակատ, ապահովել տնտեսության և արդյունաբերության զարգացումը, ինչպես նաեւ քաղաքացիների կյանքին միջամտելու աննախադեպ թույլտվություն ունենալ<ref>{{cite book|url=|title=The Mass Psychology of Fascism|last=Wilhelm|first=Reich|publisher=Harper Collins|year=1970|isbn=978-0285647015|edition=|pages=}}</ref>:
 
Ֆաշիստները կարծում են, որ [[Ժողովրդավարություն|ազատական ժողովրդավարությունը]] հնացել է և դիտարկում են հասարակության լիակատար մոբիլիզացումը տոտալիտար միակուսակցական պետության ներքո, որը պատրաստ կլինի ցանկացած ռազմական բախման և արդյունավետ կարձագանքի տնտեսական դժվարություններին: Այդպիսի պետությունն առաջնորդվում է հզոր առաջնորդի՝ [[Բռնապետություն|դիկտատորի]], և ռազմական ղեկավարության կողմից, որը բաղկացած է իշխող ֆաշիստական կուսացության անդամներից և նպատակ ունի ամրացնել ազգային միասնականությունը և օժանդակել կայուն և կարգապահ հասարակության ձևավորմանը<ref name="ReferenceB">John Horne. ''State, Society and Mobilization in Europe During the First World War''. pp. 237–39.</ref>:
 
Ֆաշիզմը մերժում է այն պնդումը, որ բռնությունը բացասական երևույթ է և քաղաքական բռնությունը, [[Պատերազմ|պատերազմը]] և [[Իմպերիալիզմ|իմպերիալիզմը]] դիտարկում է, որպես ազգային երիտասարդացմանը հասնելու միջոց:
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո, 1945 թվականից ի վեր մի քանի կուսակցություն բացահայտ իրենց ֆաշիստական են հայտարարել, և այժմ այդ եզրույթը սովորաբար օգտագործվում է քաղաքական հակառակորդների կողմից:
Նեոֆաշիստների կամ հետֆաշիստների նկարագրությունները երբեմն ավելի պաշտոնական են կիրառվում, որպեսզի նկարագրեն ծայրահեղ աջ կուսակցությունները, որոնք 20-րդ դարի ֆաշիստական շարժման կամ նրա խորը գնացող արմատների հետ գաղափարական ընդհանրություններ ունեն<ref>{{cite web|url=http://www.okwu.edu/keating-center/2013/04/the-rule-of-law-symbols-of-power/|title=The Rule of Law: Symbols of Power|last=Johnston|first=Peter|date=12 April 2013|work=The Keating Center|publisher=[[Oklahoma Wesleyan University]]}}</ref>:
որոնք 20-րդ դարի ֆաշիստական շարժման կամ նրա խորը գնացող արմատների հետ գաղափարական ընդհանրություններ ունեն<ref>{{cite web|url=http://www.okwu.edu/keating-center/2013/04/the-rule-of-law-symbols-of-power/|title=The Rule of Law: Symbols of Power|last=Johnston|first=Peter|date=12 April 2013|work=The Keating Center|publisher=[[Oklahoma Wesleyan University]]}}</ref>:
 
== Ստուգաբանություն ==

Նավարկման ցանկ