«Դժոխային շուն»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
Առանց խմբագրման ամփոփման
 
== Բանահյուսության մեջ ==
Ամենահայտնի դժոխային շունը, երևի, [[Կերբերոս|Կերբերոսն]] է՝ [[Հադես|Հադեսի]] պահապանը հունական առասպելաբանության մեջ։ Դժոխային շունը հայտնվում է նաև հյուսիսային-եվրոպական առասպելաբանության և բանահյուսության մեջ որպես Վայրի Որսի մաս։ Այդ շները տարբեր անուններ ունեն տեղական բանահյուսություններում, սակայն տիրապետում են դժոխային շների տիպիկ բնավորության գծերին։ [[Մեծ Բրիտանիա]]յում շատ անուններ տրվում են երևույթներով․ Արևելյան Անգլիայի ''Սև Շակ'' (որը իր առասպալական արմատներով մտնում է վիկինգների, ինչպես նաև կելտերի առասպելաբանության մեջ), Մեն կղզու ''Մուդդի Դուն''<ref>{{книга |автор=Rose, Carol |заглавие=Giants, Monsters & Dragons: An Encyclopedia of Folklore, Legend, and Myth |ответственный= |ссылка= |место=New York |издательство=Norton |год=2000 |том= |страниц= |страницы= |isbn=0-393-32211-4 |ref= }}</ref>, ''Ուելսի Գվիլլուն'' և այլն։ Բացի այդ՝ հարկ է նման անուններն անվանել ինչպես Գարմը՝ սկանդինավյան առասպելաբանության մեջ, և [[Հեկատա (աստվածուհի)|Հեկատան]]՝ հունական առասպելաբանության մեջ, քանի որ դժոխային շները, որոնք հսկում էին խաչմերուկները, ոռնոցով ազդարարում էին նրա գալուստը։ Դժոխային շների մասին ամենահին հիշատակումները հանդիպում են Վալտեր Մապի De nugis curialium ([[1190]])-ում և վալիական առասպելաբանության Մաբինոգիի Չորս ճյուղերը շարքում (X—XII10-12-րդ դարեր)։
 
Հարավային Մեքսիկայի և Կենտրոնական Ամերկայի բանահյուսության մեջ դժոխայն շունը կրում է Կախեդո անունը և ներկայանում է մեծ սև շան տեսքով, որը ուշ գիշերով գյուղական ճանապարհներին հետևում է ճանապարհորդներին։ Այս տերմինը տարածվել է ամերիկական այնպիսի բլյուզ երաժշտության մեջ, ինչպիսին է Ռոբերտ Ջոնսոնի «Hellhound on my Trail» երգը։
''Բարգեստ'' բառի ծագումն ու գրությունը վիճելի են: ''Ghost''-ը Անգլիայի հյուսիսում երբեմն արտասանում են ''guest'', և ոգու անունը ստանում է burh-ghest տեսքը, ասյինքն՝ քաղաք-ուրվական:
Նաև համարվում է, որ բառը ծագում է գերմաներեն Berg-geist (''լեռնային ոգի'') կամ Bär-geist (''արջ-ոգի''), ակնարկելով նրա հայտնվելը արջի տեսքով: Կա տարբերակ այն մասին, որ բառը ծագում է Bier-Geist-ից, այսինքն ''գերեզմանային ոգի'':
 
=== Մահ կրող ===
 
=== Սև Շակ ===
 
=== Դիպ ===
Կատալոնական առասպելում չար սև մազոտ շունը, որը ծծում է մարդկանց արյունը և հանդիսանում է սատանայի կամակատարը, կոչվում է Դիպ: Կատալոնական առասպելներում, ինչպես այլ արարածներ, որոնք կապված են սատանայի հետ, Դիպը կաղում է մի ոտքից: Չնայած այդքան չարագին էության, Դիպը պատկերված է կատալոնական Պրատդիպ տեղական իշխանության գերբի վրա:
 
=== Անուննա շուն ===
 
=== Մուդդի Դու ===
Մուդդի Դու անունը Մեն<ref>{{книга |автор=Rose, Carol |заглавие=Giants, Monsters & Dragons: An Encyclopedia of Folklore, Legend, and Myth |ответственный= |ссылка= |место=New York |издательство=Norton |год=2000 |том= |страниц= |страницы= |isbn=0-393-32211-4 |ref= }}</ref> կղզու բանահյուսության մեջ կրում է սև շունը, որը ապրում է բացառապես Պիլ ամրոցում<ref name="mackillop">{{Citation|last=Mackillop|first=James|year=1998|title=Dictionary of Celtic Mytholgy|place=Oxford|publisher=Oxford University Press|ISBN=0192801201}}</ref>: Շանը նկարագրում են որպես «մեծ, հորթի հասակի, անագե ամանների չափի աչքերով»<ref name="mackillop" /><ref>Killip (1976), Folkore of the Isle of Man, p. 150</ref>: Ամենից հաճախ Մուդդի Դուին տեսնում է ամրոցի թիկնազորը, որից էլ դուրս են եկել ուրվական-շան մասին առաջին խոսակցությունները<ref>Rose, Carol. Giants, Monsters & Dragons: An Encyclopedia of Folklore, Legend, and Myth. New York: Norton, 2000. Print</ref>:
 
 
=== Գվիլլու ===
 
=== Գոռացող շուն ===
 
=== Եկեղեցական Գրիմ ===
Եկեղեցական ''Գրիմը'' անգլիական և սկանդինավյան բանահյուսության կերպարներից է։ Գրիմները եկեղեցու ոգիների ուղեկցողներն են և կոչված են հսկել եկեղեցու բարեկեցությունը։ Նրանք կարող են հայտնվել սև շների կամ ձևափոխաված մարդկային փոքրիկ սևամորթ կերպարանքների ձևով<ref name=arrow>{{книга |автор=Arrowsmith, Nancy |заглавие=A Field Guide to the Little People |ответственный= |ссылка= |место=London |издательство=Pan |год=1978 |том= |страниц= |страницы= |isbn=0-330-25425-1 |ref= }}</ref>։
 
Գրիմի կերպարը հիմնավորվել է գրականության մեջ։ Այսպես, [[1914]] թվականին «The Century Magazine» պարբերականում հրատարակվեց Դեն Ֆիլպոտտսի «The Church-grim» պատմությունը։ Որպես վտանգի նախազգուշացում՝ գրիմը հայտնվում է նաև Հարրի Փոթերի մասին պատմող գրքի 3-րդ մասում։
 
=== Հայտրեշ ===
 
== Մշակույթում ==

Նավարկման ցանկ