«Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
 
== Ակադեմիական հեղինակություն==
ՀԱԱՀ-ն համագործակցում է [[ԱՊՀ]] երկրների ագրարային բուհերի և միջազգային կազմակերպությունների կրթական ծրագրերի (Միջազգային գիտատեխնիկական կենտրոնը, [[եվրոպաՆիդեռլանդներ|Նիդերլանդներ]]կանի Գյուղատնտեսության բնագավառում կիրառական հետազոտությունների զարգացման միմիջազգային շարքկենտրոնը (ՎայհենշտեֆանիICRA), կիրառականՀյուսիսատլանտյան գիտություններիդաշինք համալսարան՝(«Գիտություն հանուն խաղաղության» ծրագիր), [[ԳերմանիաԷստոնիա]]յի գյուղատնտեսական հետազոտությունների կենտրոնը, «[[ՇվեդիաԿենսաբազմազանություն]]յի» միջազգային կազմակերպությունը ([[Հռոմ]]), [[ՄԱԿ]]-ի [[Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպություն|Պարենամթերքի և գյուղատնտեսության կազմակերպություն]]ը (FAO), Չորային տարածքներում գյուղատնտեսական հետազոտությունների միջազգային կենտրոնը (ICARDA)), [[եվրոպա]]կան (Վայհենշտեֆանի կիրառական գիտությունների համալսարան, Կասսելի համալսարան՝ [[Գերմանիա)]], [[Շվեդիա]]յի գյուղատնտեսական գիտությունների համալսարան, ամերիկյան (Ֆրեզնոյի) համալսարանների հետ։ [[Տեխասի A&M համալսարան|Տեխասի գյուղատնտեսության ու մեքենայացման (A & M) համալսարան]]ի հետ համագործակցության արդյունքում 1999 թ1999թ. հիմնադրվեց hայ-ամերիկյան համատեղ [[Ագրոբիզնեսի ուսուցման կենտրոն]]ը (ԱՈՒԿ)։
 
Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանում գործում է դոկտորի և թեկնածուի գիտական աստիճան շնորհող մասնագիտական հինգ4 խորհուրդ՝ գյուղատնտեսության արտադրության մեքենայացման և մեքենաների, ագրոնոմիայի, անասնաբուժության, և անասնաբուծության, գյուղատնտեսության արտադրության, տնտեսագիտության։ Նշված խորհուրդներում դոկտորի և թեկնածուի գիտական աստիճան է շնորհվում ագրարային ոլորտի 179 մասնագիտությունների գծով։ Մասնագետների պատրաստումը հաջողությամբ զուգակցվել է տեսական և կիրառական նշանակություն ունեցող գիտական հիմնախնդիրների լուծման հետ։ Աշխատանքներ են տարվել խաղողի և դաշտային մշակաբույսերի տարբեր սորտերի ստացման և ներդրման, նոր արդյունավետ պեստիցիդների ստացման և փորձարկման, գյուղատնտեսական բույսերի մշակման տեխնոլոգիաների կատարելագործման, լեռնային երկրագործության մեքենայացման և այլ բնագավառներում։
Համալսարանը շարունակում է համագործակցել հեղինակավոր շատ բուհերի և այնպիսի միջազգային կազմակերպությունների կրթական ծրագրերի հետ, ինչպիսիք են Միջազգային գիտատեխնիկական կենտրոնը, [[Նիդեռլանդներ]]ի Գյուղատնտեսության բնագավառում կիրառական հետազոտությունների զարգացման միջազգային կենտրոնը (ICRA), Հյուսիսատլանտյան դաշինք («Գիտություն հանուն խաղաղության» ծրագիր), [[Էստոնիա]]յի գյուղատնտեսական հետազոտությունների կենտրոնը, «[[Կենսաբազմազանություն]]» միջազգային կազմակերպությունը ([[Հռոմ]]), [[ՄԱԿ]]-ի [[Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպություն|Պարենամթերքի և գյուղատնտեսության կազմակերպություն]]ը (FAO), Չորային տարածքներում գյուղատնտեսական հետազոտությունների միջազգային կենտրոնը (ICARDA) և այլն։
 
Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանում գործում է դոկտորի և թեկնածուի գիտական աստիճան շնորհող մասնագիտական հինգ խորհուրդ՝ գյուղատնտեսության արտադրության մեքենայացման և մեքենաների, ագրոնոմիայի, անասնաբուժության, անասնաբուծության, գյուղատնտեսության արտադրության, տնտեսագիտության։ Նշված խորհուրդներում դոկտորի և թեկնածուի գիտական աստիճան է շնորհվում ագրարային ոլորտի 17 մասնագիտությունների գծով։ Մասնագետների պատրաստումը հաջողությամբ զուգակցվել է տեսական և կիրառական նշանակություն ունեցող գիտական հիմնախնդիրների լուծման հետ։ Աշխատանքներ են տարվել խաղողի և դաշտային մշակաբույսերի տարբեր սորտերի ստացման և ներդրման, նոր արդյունավետ պեստիցիդների ստացման և փորձարկման, գյուղատնտեսական բույսերի մշակման տեխնոլոգիաների կատարելագործման, լեռնային երկրագործության մեքենայացման և այլ բնագավառներում։
 
== ՀԱԱՀ պատմական ակնարկ ==
Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիան կազմավորվել է [[1994]] թ. Հայկական գյուղատնտեսական և Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտների միավորման արդյունքում։ Հիմք ընդունելով ներկայացված առաջարկությունները՝ [[ԽՍՀՄ]] Կենտգործկոմը և Ժողկոմխորհը [[1930]] թ. [[հուլիս]]ի 23-ին որոշում են ընդունում (N 40/237) [[Երևանի պետական համալսարան]]ի գյուղատնտեսական ֆակուլտետի բազայի վրա հիմնադրել [[Երևան]]ի գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ [[1932]] թ. ինստիտուտում կազմակերպվում է հեռակա ուսուցումը՝ սկզբում միայն ագրոնոմիական, իսկ հետագայում մյուս մասնագիտությունների գծով։ [[1928]] թ. հունիսի 28-ին ՀամԿ(բ) կ [[Անդրկովկաս]]ի երկրկոմը որոշում ընդունեց Երևանում հիմնադրել Անդրկովկասյան անասնաբուժական ինստիտուտ։ Նույն թվականի [[հուլիս]]ի 12-ին իր աշխատանքները սկսեց բուհի ստեղծման կազմկոմիտեն, որի նախագահ նշանակվեց հողագործության ժողովրդական կոմիսար Ա.Երզնկյանը։ Սեպտեմբերիսեպտեմբերի 18-ին, ինստիտուտի առաջին հրամանի համաձայն, տնօրեն նշանակվեց պրոֆեսոր Բ. Գ. Մասինոն, իսկ նոյեմբերի 8-ին կայացավ ինստիտուտի հանդիսավոր բացումը, որին ներկա էին Հայաստանի քաղաքական և կուսակցական ղեկավարները՝ Ա. Խանջյանը, Ա. Մռավյանը, Ս. Կասյանը, Ռ. Դաշտոյանը և ուրիշներ։ 1930 թ. Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտում գործում էր անասնաբուծական ֆակուլտետ։ Մեկ տարի անց՝ [[1931]] թ. [[հոկտեմբեր]]ի 25-ին, որոշում է ընդունվում անասնաբուժական ինստիտուտի և անասնաբուծական ֆակուլտետի բազայի վրա հիմնադրել Երևանի անասնաբուժական-անասնաբուծական ինստիտուտը, որը հետագայում՝ [[1932]] թ., վերանվանվում է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտ։
 
[[1932]] թ. ինստիտուտին առընթեր հիմնադրվել է հեռակա ուսուցման ինստիտուտը, որը [[1950]] թ. վերակազմավորվել է հեռակա ուսուցման ֆակուլտետի։ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության [[1994]] թ. [[հուլիս]]ի 7-ի որոշման համաձայն՝ Հայկական գյուղատնտեսական և Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտների բազայի վրա կազմավորվեց Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիան, որը հետագայում Կառավարության [[2005]] թ. [[սեպտեմբեր]]ի 15-ի թիվ 1597 որոշմամբ վերանվանվեց Հայաստանի պետական ագրարային համալսարան։ Իսկ 2012 թվականի հունիսի 14-ի թիվ 872-Ն որոշմամբ վերանվանվեց Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան։համալսարան հիմնադրամի։ Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայի առաջին ռեկտոր նշանակվեց պրոֆեսոր Ա. Ց. Խաչատրյանը (1994-1998), իսկ 1998 թվականից մինչ օրս-2018թթ. բուհը ղեկավարումղեկավարել է [[ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիա]]յի թղթակիցիսկական անդամ Ա. Պ. Թարվերդյանը։ Համալսարանի առկա ուսուցման համակարգում ուսանողների թիվը կազմում է մոտ 4400, հեռակա ուսուցման համակարգում՝ 5800, քոլեջում՝ 157։ Մագիստրատուրայի առաջին և երկրորդ կուրսերում ագրարային համալսարանի բոլոր մասնագիտությունների գծով սովորում է ավելի քան 450 ուսանող։ Առկա և հեռակա համակարգի ասպիրանտների թիվը 240 է, որից շուրջ 200-ը՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից, 4-ը՝ Սիրիայից։ Բոլոր մասնագիտությունների համար մշակվել են չափորոշիչներ և դրանց համապատասխան ուսումնական պլաններ ու ծրագրեր, որոնք կրթական համակարգ են ներդրվել 2004-2005 ուսումնական տարվանից։
{{Համայնապատկեր|build.jpg|900px|Համալսարանի առաջին մասնաշենքը}}
 
* [[ՀԱԱՀ Տնտեսագիտական ֆակուլտետ|Տնտեսագիտական ֆակուլտետ]]
 
== Գիտություն ==
== ՀԱԱՀ Գիտահետազոտական ինստիտուտներ ==
[[Պատկեր:(ANAU-ATC) Tarverdyan Giving Speech.jpg|մինի|ՀԱԱՀ նախկին ռեկտոր [[Արշալույս Թարվերդյան]]ը (կանգնած)]]
Գիտական կենտրոնը կազմավորվել է 1998 թ. օգոստոսին՝ ՀԳԱ-ի գիտության վարչության վերակազմավորման արդյունքում։ Դեռևս 1972 թ. Հայկական գյուղատնտեսական, Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտներում գործել են գիտահետազոտական սեկտորներ, որոնց հիմնական նպատակն է եղել համակարգել ու կազմակերպել ինստիտուտներում կատարվող տնտպայմանագրային գիտական թեմաների աշխատանքները։ Գիտական2012 կենտրոնիթվականի կազմումապրիլից ենգիտական ընդգրկվածկենտրոնը գիտականվերակազմավորվել պրոբլեմայինէ լաբորատորիաները,Գիտության ասպիրանտուրայի,դեպարտամենտի: մագիստրատուրայի,Մինչև հրատարակչական-խմբագրական2018 թվականը դեպարտամենտը ղեկավարել է տեխն.գիտ.դոկտոր, արտոնագրմանպրոֆ. բաժինները։Դ.Պետրոսյանը, 2018թ. ՀՊԱՀ-իօգոստոսից՝ գիտական խորհրդիաշխատանքների որոշմամբգծով գիտականպրոռեկտոր, կենտրոնիտնտեսագիտության կազմումդոկտոր, 2005պրոֆեսոր թ.Հրաչյա Սերգեյի հունվարԾպնեցյանը: ամսիցԳիտությա գործումդեպարտամենտն ենիր հետևյալմեջ պրոբլեմայիններառում լաբորատորիաները՝՝
 
* պեստիցիդների և բույսերի պաշտպանության
=== 3 գիտահետազոտական ինստիտուտ ===
* բույսերի գենոֆոնդի և սելեկցիայի
 
* մելիորացիայի, ջրային պաշարների կառավարման, հողաշինարարության և երկրագործության
* [https://anau.am/hy/science/scri/47-2011-06-22-08-28-59 Պարենամթերքի տեխնոլոգիաների, սննդի անվտանգության և կենսատեխնոլոգիայի]
* գյուղատնտեսական կենդանիների գենետիկայի և սելեկցիայի, կերակրման
* [https://anau.am/hy/science/scri/46-2011-06-22-08-25-55 Գյուղատնտեսության մեքենայացման, էլեկտրիֆիկացման և ավտոմոբիլային փոխադրումների]
* անասնաբուժության և անասնաբուծական սանիտարական փորձաքննության
* [https://anau.am/hy/science/2013-02-28-11-06-51/774-2013-02-28-11-05-42 Ագրարային քաղաքականության և տնտեսագիտության հետազոտական կենտրոն (ԱՔՏ ՀԿ)]
* էկոլոգիական և օրգանական գյուղատնտեսության
 
=== 3 գիտական կենտրոն ===
 
* [https://anau.am/hy/science/2013-02-28-11-06-51/869-2013-05-18-06-44-20 Ագրոկենսատեխնոլոգիայի գիտական կենտրոն]
* [https://anau.am/hy/science/2013-02-28-11-06-51/870-2013-05-18-06-45-11 Խաղողապտղագործության գիտական կենտրոն]
* [https://anau.am/hy/science/2013-02-28-11-06-51/871-2013-05-18-06-45-47 Հ.Պետրոսյանի անվան հողագիտության, ագրոքիմիայի և մելիորացիայի գիտական կենտրոն]
 
=== 5 պրոբլեմային լաբորատորիա ===
 
*[https://anau.am/hy/science/prob-lab/52-2011-06-22-09-08-45 պեստիցիդների սինթեզի և բույսերի պաշտպանության]
*[https://anau.am/hy/science/prob-lab/55-2011-06-22-09-15-01 բույսերի գենոֆոնդի և սելեկցիայի]
*[https://anau.am/hy/science/prob-lab/53-2011-06-22-09-10-47 գյուղատնտեսական կենդանիների գենետիկայի և սելեկցիայի, կերակրման]
*[https://anau.am/hy/science/prob-lab/56-2011-06-22-09-17-12 անասնաբուժության և անասնաբուծականանասնաբուժական սանիտարական փորձաքննության]
*[https://anau.am/hy/science/prob-lab/54-2011-06-22-09-13-05 էկոլոգիականէկոլոգիայի և օրգանական գյուղատնտեսության]
 
2010 թ. կենդանական ծագման հումքի և մթերքների, գինու և կոնյակի տեխնոլոգիայի, մոլեկուլային կենսաբանության և կենսատեխնոլոգիայի պրոբլեմային լաբորատորիաների հիմքի վրա կազմավորվեցին ''պարենամթերքի տեխնոլոգիաների'', ''սննդի անվտանգության և կենսատեխնոլոգիայի'', իսկ գյուղատնտեսության մեքենայացման և էլեկտրիֆիկացման պրոբլեմային լաբորատորիայի հիմքի վրա՝ ''գյուղատնտեսության մեքենայացման'', ''էլեկտրիֆիկացման և ավտոմոբիլային տրանսպորտի գիտահետազոտական ինստիտուտները''։

Նավարկման ցանկ