«Հռոդոսի կոթող»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
Ավելացվել է 4949 բայտ ,  2 տարի առաջ
'''Հռոդոսի կոթող''', Հելիոս աստծո հսկայական արձանը Հռոդոս կղզու Հռոդոս քաղաքում, [[Աշխարհի յոթ հրաշալիքներ|հին աշխարհի յոթ հրաշալիքներ]]ից մեկը։
Հին եգիպտացիները և հին հույները իրենց աստվածների և արքաների համար քանդակում էին վիթխարի արձան, այդ հսկա քանդակներում մարմնավորելով նրանց մեծությունը։ Նման կոթողներին հույները կոլոսսուս էին անվանում։ Այս բառը հունարենից անցել է շատ ժողովուրդների, այդ թվում և ռուսներին, բայց արդեն կոլոսս (колосс-հսկա, վիթխարի) դարձած, որը գործածվում է հսկա արձանների կամ կոթողների համար։ Հռոդոսցիների կյանքը շատ բանով էր կապված [[ծով|ծովային]] առևտրի և նավագնացության հետ։ Նրանք հռչակված էին եղել որպես նավագնացներ։
[[Մ.թ.ա. 5-րդ դար]]ում Հռոդոս կղզու վրա հարձակվեց Դեմետրիոսը, սակայն նա պարտություն կրեց։ Դեմետրիոսը ի նշան հռոդոսցիների քաջության նրանց է նվիրում իր ամենամեծ պաշարողական զենքերը. հռոդոսցիները ձեռք են բերում այնպիսի բարեկամ և դաշնակից, ինչպիսին Դեպետրիոսն էր: Հետագայում նա ձեռք է բերում Պոլիորկետես մականունը, որը նշանակում է պաշարող: Ի հիշատակ հաղթության՝ Հռոդոսի բնակիչները որոշում են իրականացնել իրենց խոստումը Հելիոս աստծուն, ում դիմել էին պաշարման ժամանակ՝ խնդրելով հաղթություն պարգևել իրենց: Նրանք խոստացել էին քաղաքի նավահանգստում կառուցել աստծո հսկայական կոթողը: Հռոդոսցնիները հրավիրում են տեղացի հայտնի քանդակագործ Խարեսին (կղզու Լինդոս բնակավայրից) և պատվիրում կառուցել մարդու հասակից 10 անգամ բարձր (այսինքն մոտ 18 մետր բարձրությամբ) կոթող՝ Հելիոս աստծո պատկերով: Քանդակագործը հաշվում է, թե որքան գումար է անհրաժեշտ և հայտնում հռոդոսցիներին: Վերջինները սկսում են գումար հավաքել՝ վաճառելով Դեմետրիոսի նվիրած պաշարողական զենքերը:
[[Մ.թ.ա. 5-րդ դար]]ում Հռոդոս կղզու վրա հարձակվեց Դեմետրիոսը, սակայն նա պարտություն կրեց։ Ի հիշատակ այդ իրադարձության՝ [[Էգեյան ծով|Էգեյան ծովի Հռոդոս կղզու]] բնակիչները, հռոդոսցիները կանգնեցրեցին մի արձան, որն անվանեցին Հռոդոսի կոթող։ Դա 36 մ բարձրությամբ քանդակ էր թշնամուց առգրավված զենքի մետաղից, որի կառուցումը տևել է 12 տարի։ Արձանի հեղինակ Քարեսն այն կերտել է 20 տարում։ Կոթողը կանգուն է եղել 56 տարի։ Արձանը պատկերում էր արևի աստված Հելիոսին, որին կղզու բնակիչները իրենց հովանավորն էին համարում։ Ըստ առասպելի՝ աստվածները Հռոդոոս կղզին բարձրացրել են ծովի հատակից արևի աստված Հելիոսի խնդրանքով, այդ պատճառով էլ Հռոդոսը հնում անվանում էին Հելիոսի «սրբազան քաղաքը»։ Արձանի գլուխը զարդարում էր ճառագայթահյուս թագը։
 
Մ.թ.ա 292 թվականին գումարը հավաքվում է, և Խարեսը գործի է անցնում: Ինչպես վկայում է ավանդությունը, զենքերի վաճառքից երկու անգամ ավելի գումար է հավաքվում, քան պահանջել էր Խարեսը: Ուստի հռոդոսցիները նրան վճարում են երկու անգամ ավելի և պատվիրում, որ նա կառուցի ոչ թե 18 մետր, այլ երկու անգամ ավելի՝ 36 մետր բարձրությամբ արձան:
[[Կոթող|Կոթողը]] կործանվել է [[մ.թ.ա. 222]] թվին [[Երկրաշարժ|երկրաշարժից]]։ Կործանված կոթողի բեկորները 977 թ-ին վաճառել է կղզու կառավարիչը՝ [[արաբ]] տեղապահը, որպես մետաղ բրոնզ)։ Նավահանգստի հատակից հայտնաբերված արձանի աջ ձեռքի դաստակը պահվում է [[Բրիտանական թանգարան|Բրիտանական թանգարանում]]:
 
Խարեսը համաձայնվում է: Սակայն, երկարության կրկնակի մեծացմանը զուգահեռ, ծավալը նույնպես աճել էր 8 անգամ, բայց դա Խարեսը հաշվի չէր առել: Ուստի նա պարտքով գումար է վերցնում իր բարեկամներից, որպեսզի կարողանա կատարել իր խոոստումը: Շուրջ 12 տարվա աշխատանքից հետո նա իերջո կառուցում է կոթողը: Ավանդության համաձայն, Խարեսը չկարողանալով մարել պարտքերը, ճարահատյալ ինքնասպան է եղել:
 
Այսպիսով, 12 տարվա աշխատանքի արդյունքում Խարեսը ստեղծում է սքանչելի բրոնզե արձան, որը պատրաստված էր կավից՝ հավաքված մետաղական ցանցի վրա, արտաքինից պատված բրոնզե թերթերով: Արձանի կառուցման համար օգտագործվել է 13 տոննա բրոնզ և 8 տոննա երկաթ: Քանդակագործը Հելիոսի գլխին պատկերել էր արևապսակ, որից ճառագայթներ էին դուրս գալիս: Արձանը կանգնած էր ճերմակ մարմարով երեսապատված պատվանդանի վրա՝ թեթևակի հակված դեպի ետ, լարված հայացքը հառած հեռուները:
 
Հռոդոսի կոթողն անտիկ աշխարհի ամեենաբարձր արձանն էր: Նա մեծ տպավորություն էր թողնում դիտողի վրա: Տեղադրված լինելով նավահանգստի մուտքի մոտ, արձանը տեսանելի էր քաղաքից, ծովում գտնվող նավերից, ինչպես նաև մոտակա կղզիներից: Կոթողն աընքան տպավորիչ էր, որ շուտով կղզու ողջ տարածքում ստեղծվեցին տարատեսակ վիթխարի րձաններ: Իհարկե, ոչ այնքան բարձր, որքան Հելիոսի կոթողն էր: Մ.թ.ա. 2-րդ դարում կղզու վրա կար շուրջ 100 նման արձան: Սակայն մեր կոթողն այդ ժամանակ արդեն գոյություն չուներ:
 
Կոթողը կանգուն է եղել 56 տարի։ Կղզու բնակիչները Հելիոսին իրենց հովանավորն էին համարում։ Ըստ առասպելի՝ աստվածները Հռոդոոս կղզին բարձրացրել են ծովի հատակից արևի աստված Հելիոսի խնդրանքով, այդ պատճառով էլ Հռոդոսը հնում անվանում էին Հելիոսի «սրբազան քաղաքը»։
 
[[Կոթող|Կոթողը]] կործանվել է [[մ.թ.ա. 222]] թվին [[Երկրաշարժ|երկրաշարժից]]։ Կործանված կոթողիԿոթողի բեկորները 977շուրջ թ-ին900 տարի մնացել են կղզու վրա, մինչև որ 654 թվականին Հռոդոսը գրաված արաբները ձուլել են բրոնզն ու վաճառել: Հայտնի է կղզունաև, կառավարիչը՝որր [[արաբ]]բրոնզի տեղապահըգնորդը հայտնի վաճառական է եղել, որպեսորը ողջ բրոնզը բեռնել է 900 մետաղուղտի բրոնզ)։վրա: Նավահանգստի հատակից հայտնաբերված արձանի աջ ձեռքի դաստակը պահվում է [[Բրիտանական թանգարան|Բրիտանական թանգարանում]]:
 
Հետաքրքրիր է, որ կարչատև կյանք ունեցած կոթողի և ոչ մի նկար կամ պատչոն չի պահպանվել, նույնիսկ նկարագրությունները բավարար չեն վերականգնելու կոթողի իրական տեսքը: Պարզ չէ նաև կոթողի տեղադրությունն կղզու վրա: Ժամանակակից նկարներում կոթողը տեղդրվում է կղզու նավահանգստի մուտքի մոտ, սակայն այնտեղ բավարար տեղ չկա նման վիթխարի կոթողի համար: Հնարավոր է, որ նավահանգստում արձանի տեղադրման համար հատուկ հողաթումբ է կառուցվել: Սակայն առավել հավանական է, որ կոթողը տեղադրված է եղել քաղաքում կամ մոտակա բլուրների վրա:
== Հետաքրքիր փաստեր ==
 
28

edits

Նավարկման ցանկ