«Էրեբունի պատմահնագիտական արգելոց-թանգարան»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
Հետ է շրջվում 5735630 խմբագրումը, որի հեղինակն է՝ Valen1988 (քննարկում) մասնակիցը
(Հետ է շրջվում 5735628 խմբագրումը, որի հեղինակն է՝ Menua456 (քննարկում) մասնակիցը)
Պիտակ: Հետ շրջել
(Հետ է շրջվում 5735630 խմբագրումը, որի հեղինակն է՝ Valen1988 (քննարկում) մասնակիցը)
Պիտակ: Հետ շրջել
{{Արևմտահայերեն|Էրեբունի թանգարան եւ երեգան թանգարան}}
{{Տեղեկաքարտ Թանգարան
|հասցե = Երևան, Էրեբունի փողոց 38
}}
'''«Էրեբունի» պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանը հիմնադրվել է 1968թ. հոկտեմբերի 19-ին՝ ի նշանավորումն Երևան քաղաքի 2750-րդ տարեդարձի: Արգելոց-թանգարանը ստեղծվել է Երևան քաղաքի վարչական սահմաններում գտնվող երեք նշանավոր հնավայրերի՝ Արին բերդ, Կարմիր բլուր և Շենգավիթ, և այդ հնավայրերից հայտնաբերված նյութական մշակույթի մնացորդների և գտածոների հիման վրա: Արգելոց-թանգարանն այսօր իր գործունեությունն իրականացնում է «Կարմիր բլուր» և «Շենգավիթ» մասնաճյուղերով: Այն հանդիսանում է հանրության համար այցելելի միակ հնագիտական արգելոց-թանգարանը Երևան քաղաքում և կարևոր ուրարտագիտական կենտրոն տարածաշրջանում:'''
'''Էրեբունի թանգարան''', հիմնվել է [[1968]] թվականին։ Թանգարանի բացումը համընկել է [[Երևան]] քաղաքի 2750-րդ ամյակի տոնակատարությունների հետ։ Թանգարանը գտնվում է [[Արին Բերդ]] բլրի վրա, մի վայրում, որտեղ [[մ․թ․ա․ 782]]-ին հիմնվել է ուրարտական [[Էրեբունի ամրոց]]ը։
 
== Պատմական ակնարկ ==
Երևանի հիմնադրման պատմության «Էրեբունի» թանգարանը ստեղծվել է ՀԽՍՀ Կառավարության 1968 թ. մայիսի 24-ի թիվ 225 որոշմամբ, որի համար գիտական հիմք են հանդիսացել Երևան քաղաքի վարչական սահմաններում գտնվող նշանավոր 3 հնավայրերից՝ Արին բերդից, [[Կարմիր բլուր]]ից և [[Շենգավիթ (հնավայր)|Շենգավիթից]] հայտնաբերված գտածոները։ Հանրության առջև թանգարանն իր դռները բացել է 1968 թ. հոկտեմբերի 19-ին՝ ի նշանավորումն Երևան քաղաքի 2750-րդ տարեդարձի։ Այնուհետև ՀՀ Կառավարության 2003 թ. մարտի 7-ի N 313-Ն որոշմամբ՝ վերանվանվելով որպես պատմահնագիտական [[արգելոց-թանգարան]], Էրեբունին այսօր գործում է «Կարմիր բլուր» և «Շենգավիթ» մասնաճյուղերով՝ հանդիսանալով հանրության համար այցելելի միակ հնագիտական արգելոց-թանգարանը Երևան քաղաքում և կարևոր ուրարտագիտական կենտրոն տարածաշրջանում։ Թանգարանի շենքը կրկնում է ուրարտական պալատական կառույցների հորինվածքը՝ պահպանելով արտաքին խուլ պատերով ու երդիկավոր հարթ կտուրներով ներքին բակի շուրջ ամփոփված ժողովրդական բնակելի տան տրամաբանական սկզբունքը։ Նախագծի հեղինակներն են ճարտարապետներ [[Շմավոն Ազատյան]]ն ու [[Բաղդասար Արզումանյան]]ը, քանդակագործը՝ ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ [[Արա Հարությունյան]]ը։
 
Էրեբունի թանգարանի շենքը կրկնում է ուրարտական պալատական կառույցների հորինվածքը՝ պահպանելով արտաքին խուլ պատերով ու երդիկավոր հարթ կտուրներով ներքին բակի շուրջ ամփոփված ժողովրդական բնակելի տան տրամաբանական սկզբունքը: Նախագծի հեղինակներն են ճարտարապետներ Շմավոն Ազատյանն ու Բաղդասար Արզումանյանը, քանդակագործը՝ Արա Հարությունյանը:
== Հավաքածու ==
 
«Էրեբունի» պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանի թանգարանային հավաքածուն կազմում են Արին բերդ, Կարմիր բլուր, Շենգավիթ հնավայրերից, ինչպես նաև Հայաստանի տարբեր շրջաններից դիպվածով կամ պարբերաբար իրականացվող պեղումներից հայտնաբերված նախաուրարտական, ուրարտական, աքեմենյան, հելլենիստական և վաղ հայկական ժամանակաշրջաններին վերաբերող 11295ավելի քան 12758 հնագիտական առարկաները՝ խմբավորված 128161 հավաքածուներում. այդ թվում՝:
* 64 հավաքածու՝ [[Արին բերդ]]ից հայտնաբերված գտածոներ
 
* 11 հավաքածու՝ [[Կարմիր բլուր]]ից հայտնաբերված գտածոներ
Թանգարանի մշտական ցուցադրությունը ներկայացնում է Ուրարտուի պատմությունը, զարգացած տնտեսությունը, ճարտարապետությունն ու կերպարվեստը, ոռոգման և ամրաշինական համակարգերը, շինարարական տեխնիկան, որմնանկարչությունը, խեցեգործությունը և այլ բնագավառներում պետության առաջընթացի մասին վկայող նյութեղեն ապացույցներ: Այն զբաղեցնում է ավելի քան 1000 քառ. մ. մակերես՝ ներառյալ ներքին բակում կազմակերպված բացօթյա ցուցադրությունը: Այստեղ ներկայացված են Էրեբունիի պեղումներից հայտնաբերված 23 սեպագիր արձանագրություններից 7-ը՝ ներառյալ Երևան քաղաքի ծննդյան վկայագիր համարվող սեպագիր քարը:
* 18 հավաքածու՝ [[Շենգավիթ (հնավայր)|Շենգավիթ]]ից հայտնաբերված գտածոներ
 
* 35 հավաքածու՝ Երևան քաղաքից և Հայաստանի [[Վայոց ձորի մարզ|Վայոց ձոր]], [[Գեղարքունիքի մարզ|Գեղարքունիք]], [[Տավուշի մարզ|Տավուշ]], [[Լոռու մարզ|Լոռի]], [[Շիրակի մարզ|Շիրակ]], [[Կոտայքի մարզ|Կոտայք]] մարզերից հայտնաբերված գտածոներ
1998 թվականից մշտական ցուցադրության մաս են կազմում նաև Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայի վրա գտնվող, գործարանի տարածքում 1984թ. իրականացված շինարարական աշխատանքների ընթացքում դիպվածով բացված ուրարտական դամբարանից պեղված նյութերը՝ ծիսական նշանակության ցլագլուխ և առյուծագլուխ աճյունասափորները:
 
Թանգարանի բացառիկ ցուցանմուշներ բազմիցս ժամանակավորապես արտահանվել և ցուցադրվել են ԱՄՆ, Ֆրանսիայի, Ռուսաստանի Դաշնության հեղինակավոր թանգարաններում և ցուցասրահներում:
 
Մշտական ցուցադրությունից բացի, «Էրեբունի» պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանը պարբերաբար ներկայացնում է ցուցահանդեսներ՝ միտված հանրության կողմից թանգարանային հավաքածուի ճանաչմանը, Էրեբունիում, Կարմիր բլուրում և Շենգավիթում իրականացված հնագիտական ուսումնասիրությունների վերջին արդյունքների, ինչպես նաև առանձին թեմաների լուսաբանմանը:
 
== Կրթական Ծրագրեր:«Պատանի հնագետ» դպրոց ==
2011 թվականից թանգարանում իրականացվում են «Պատանի հնագետ» դպրոցի դասընթացները: «Էրեբունի» պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանի «Պատանի հնագետ» դպրոցը հրավիրում է միջին ու բարձր դասարանների դպրոցականներին՝ մասնակցելու դպրոցի 2018թ. գարնանային դասընթացին, որը կվերսկսվի 2018թ. մայիսի 15-ից: Դասընթացը բաղկացած է տեսական և գործնական պարապմունքներից: Տեսական պարապմունքների տևողությունը 2 շաբաթ է՝ շաբաթական երկու դաս պարբերականությամբ: Գործնական պեղումները՝ 2 շաբաթ տևողությամբ, կընթանան թանգարանի տարածքում գտնվող ուսումնական պեղավայրում:
 
Դասընթացը ներառում է հնագետի մասնագիտության և հնագիտական պեղումների նախնական հասկացությունների ու մեթոդների վերաբերյալ գիտելիքներ և նպատակ ունի աջակցել հնագիտությամբ հետաքրքրվող երիտասարդներին մասնագիտության ընտրության հարցում, ինչպես նաև հնագիտական գիտելիքների տարածմամբ նպաստել հնագիտական ժառանգության պահպանությանը: Դասընթացի հեղինակը հնագետ, «Էրեբունի» թանգարանի «Կարմիր բլուր» մասնաճյուղի վարիչ, պ.գ.թ. Միքայել Բադալյանն է: Դիմումներն ընդունվում են մինչև 2018թ. մայիսի 14-ը: Դիմումի ձևաչափը տրամադրվում է արգելոց-թանգարանի Հասարակայնության հետ կապերի և հանրահռչակման բաժնում: Մանրամասների համար կարող եք զանգահարել Հասարակայնության հետ կապերի և հանրահռչակման բաժին՝ 010 43-89-53 հեռախոսահամարով:
 
Թանգարանի առավելություններից է նաև թեքահարթակների առկայությունը, որը հնարավորություն է տալիս սահմանափակ կարողություններ ունեցող մարդկանց այցելել թանգարան:
 
Աշխատանքային ժամեր՝ 10:30-16:30 (երեքշաբթի-կիրակի),
 
Տոմս՝ մեծահասակներ՝ 1000 ՀՀ դրամ, դպրոցահասակ երեխաներ, ուսանողներ՝ 300 ՀՀ դրամ:
 
Անվճար օր՝ յուրաքանչյուր ամսվա երկրորդ ուրբաթ օրը՝ դպրոցականների համար, վերջին շաբաթ օրը՝ ուսանողների և մեծահասակների համար:
 
*
 
== Պատկերասրահ ==
<gallery mode="packed">
Էրեբունի արգելոց 11 (2).jpg
2014 Erywań, Erebuni, Muzeum Erebuni, Posąg przy schodach (01).jpg
 
== Տես նաև ==
 
* [[Վանի թագավորություն]]
* [[Էրեբունի ամրոց]]
1510

edits

Նավարկման ցանկ