«Բաբուին»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (Բոտ: կոսմետիկ փոփոխություններ)
{{taxobox
| name = Բաբուին
| image file =
| image title =
{{լեգենդ2|գույն|Տարածվածություն}}
}}
'''Բաբուին''', կամ '''դեղին շնակապիկ'''<ref>Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Млекопитающие|страницы=92}}</ref> ({{lang-la|Papio cynocephalus}}) — Շնակապիկների տեսակ կապիկանմանների ընտանիքից (''Cercopithecidae'')։
 
== Արտաքին տեսք ==
[[Պատկեր:Cynocephalus Perspective.jpg|250px|մինի|Ձագուկի գանգը]]
Մեծերի գլուխը ավելի մեծ է և ժանիքներւ համեմատաբար խոշոր։ Длина тела Մարմնի երկարությունը միջինում կազմում է 75 սմ, պոչինը՝ 60 սմ։ Մորթու գունավորումը դեղնավուն է (այստեղից էլ դեղին շնակապիկ անվանումը)։ Չնայած նրանց անդյուրաշարժ տեսքին, նրանք շատ ճարպիկ են։
 
== Բնակության վայր ==
Բաբուինը տարածված է միջին և արևելյան Աֆրիկայում, բնակվում է տափաստանային և լեռնային տարածաշրջաններում: Սնվում է բուսական (պտուղներ, կոճղեզներ և այլն), և կենդանական и животной (միջատներ, մանր ողնաշարավորներ) սննդով:
 
Տեղ-տեղ վնասում են գյուղատնտեսությանը: Բանբուիններին մեծ մասամբ պահում են կենդանաբանական այգիներում և գազանանոցներում:
 
== Վարքագիծ ==
Բաբուինները — պրիմատներ են գերզարգացած սոցիալական փոխհարաբերություններով պրիմատներ են, որոնք երբեք մենակ չեն ապրում: Հոտում, միջինում լինում են մոտ 80 կենդանի: Հոտի անդամները միասին ճանապարհորդում են, սնվում և քնում: Մեկը մյուսի հանդեպ հարաբերություններում արտահայտված է սոցիալական հիերարխիա: Հոտում դոմինանտում են մի քանի մեծ արուներ, որոնք միասնական են և և գալիս են օգնության վտանգի դեպքում: Առաջնորդների կազմը բավականին ստաբիլկայուն է և մի քանի տարի մնում է նույնը: Էգերի և իրենց ձագերի միջև ձևավորվում են ընկերական հարաբերություններ — բաբուինների հոտի հիմքը:
 
Էգերի և իրենց հասունացած աղջիկների միջև պահպանվում են սերտ կապեր, իսկ որդիները հեռանում են հոտից, որպեսզի միանան ուրիշին:
 
Երբ բաբուինների հոտը կեսօրին գնում է հանգստանալու, բարեկամները, որպես կանոն, հավաքվում են մոծմեծ էգի շուրջը, որպեսզի հանգստանան և զբաղվեն [[Հարմարավետության վարք|գրումինգով]]: Գիշերները մեկ ընտանիքի անդամները քնում են իրար գրկած: Եթե բարեկամներից մեկին վտանգ է սպառնում մեկ այլ բաբուինի կողմից, բոլորը միանգամից գալիս են օգնության: Եվ չնայած, որ էգերը կռվում են սննդի համար, նրանց միջև լուրջ կռիվներ հազվադեպ են լինում: ՑեղկիցներիՑեղակիցների բարձր ստատուսը անընդհատ պահպանվում է հատուկ ժեստերի օգնությամբ, որոնք արտահայտում են հնազանդություն (օրինակ, դիմածռությունը և պոչի բարձրացումը: Եթե հանկարծ էգերի միջև առաջանում են կոնֆլիկտներ, ապա քիչ հետո նրանք բարիշումհաշտվում են՝ բուժելով մեկը մյուսին:
 
Արու նորեկը, որը եկել է ուրիշ հոտ, պետք է հաստատի ընկերական և բարեկամական հարաբերություններ: Սովորաբար նա սկսում է մեծ էգի հետ հարաբերությունները կարգավորելուց, որը այդ ընթացքում երեխա չի կրում: Նա ամենուրեք հետևում է նրան չպպացնելով շուրթերը, նուրբ գռմռալով և գրիմաս կառուցելով: Դա կատարվում է ամեն անգամ, երբ էգի հայացքը ընկնում է նրա վրա: Եթե էգը բարեհաճ է, նա կարող է թույլ տալ նրան քորել իրեն: Մի քանի ամիս անց արուն կարող է ենթադրել նրա հետ ամեն հարաբերություններ այդ էգի հետ:
 
Բաբուինների մոտ նկատվում է որդեսպանություն, որով զբաղվում են նորեկ արուները:
Անհատական գծերը հանդիսանում են կարևոր գործոն զույգեր ստեղծելու գործում: Որոշ զույգեր իրար հետ անցկացնում են շատ երկար ժամանակ, բայց միմյանց չեն դիպչում: ՀճախՀաճախ գրկում են միմյանց, երբ հանդիպեւմհանդիպում են, քնում են, պինդ գրկելով իրար: Զույգերը ժամանակի ընթացքում փոխվում են:
 
Բաբուիններին հաճախ միանում են [[կճղակավորներ]]ը: Արու բաբուինները իրենց հերթին որսում են [[այծքաղներ]]ի ձագերին:
 
== Բազմացում ==
Էգի և արուի միջև կապը ոչ միշտ է, որ վերածվում է սեռական կապի: Էգերը զուգավորվում են տարբեր արուների հետ, սակայն կյանքի մեծ մասը հասուն տարիքում անցկացնում են կամ երեխաներ կրելով, կամ էլ նրանց խնամելով:
Բնության մեջ հասուն էգերը սովորաբար հղիանում են В природе 1-2 դաշտանային ցիկլերից հետո:
Նորածին բաբուինը պատված է կարճ, սև թավշանման բրդով, որը կոնտակտում է հասուն կենդանիների դեղնա-մոխրագույն բրդի հետ: Քանի դեռ ձագուկը չի պատվել բրդով, նա գտնվում է ընտանիքի անդամների ուշադրության կենտրոնում:
 
== Արտաքին հղումներ ==
Անանուն մասնակից

Նավարկման ցանկ