«Էդմ Մարիոտ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
Ավելացվել է 3312 բայտ ,  5 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
No edit summary
{{Տեղեկաքարտ ԳիտնականԱնձ
| ԱԱՀ = Էդմ Մարիոտ
| բնագիր անունԱԱՀ = Edme Mariotte
| background-color = #ededed
| պատկեր =
| չափ =
| նկարագրում =
| ծննդյան օր = [[1620]]
| ծննդավայր = [[Դիժոն]]
| վախճանի օր = [[մայիսի 12]], [[1684]]
| վախճանի վայրը = [[Փարիզ]]
| քաղաքացիություն =
| ազգություն = ֆրանսիացի
| ալմա մատեր =
| կրոն =
| ազդվել է =
| ազդել է =
| գրքեր =
| աշխատանք =
| կարողություն =
| մասնագիտություն =
| գործունեություն =
| աշխատավայր =
| ամուսին =
| ծնողներ =
| երեխաներ =
| պարգևներ և մրցանակներ =
| կայք =
| ստորագրություն =
| Վիքիպահեստ =
}}
'''էդմ Մարիոտ''' ({{lang-fr|Edme Mariotte}}, [[1620]]-[[1684]]), ֆրանսիացի [[ֆիզիկոս]], Փարիզի գիտությունների ակադեմիայի անդամ հիմնադրման օրից ([[1666]])։ Եղել է [[Դիժոն]]ի շրջակայքում գանվող վանքի [[քահանա]]։ Աշխատանքները վերաբերում են գազերի և հեղուկների մեխանիկային, ինչպես նաև օպտիկային։ [[1676]]-ին արտածել է գազի ծավալի և ճնշման հակադարձ համեմատականության օրենքը։ Առաջինն է օգտագործել այդ օրենքը բաբոմետրի ցուցմունքով տեղանքի բարձրությունը որոշելու համար։ [[1668]]-ին հայտնաբերել է աչքի կույր բիծը։ Նկարագրել է շատրվանների գործողությունը, հեղուկների հոսքըխողովակներով։ Հետազոտել է նաև մարմինների հարվածի երևույթը, [[Արեգակ]]ի և [[Լուսին|Լուսնի]] շուրջը երեկացող գունավոր օղակները։
 
== Կենսագրություն ==
 
Ծնվել է [[1620]] թվականին՝ Դիժոնում:
Ապրում էր Դիժոնի մոտակայքում: Մարիոտը Փարիզում հիմնադրված գիտությունների ակադեմիայի հիմնադիրերից և առաջին անդամներից էր: Մահացել է Փարիզում [[1684]]թ.:
Մարիոտի կարևորագույն աշխատանքները հավաքված են նրա «Essais de physique»-ում (4 թողարկում, [[1676]]-[[1681]]), նրանցից ամենահայտնին երկրորդ թողարկումն է. «De la nature de l’air» ([[1679]]), որը պարունակում էր գազի առանձգականության և ծավալի միջև հայտնի կախվածության շարադրանքը, նույն օրենքը 17 տարի առաջ հայտնաբերվել էր Բոյլի կողմից և սովորաբար այն անվանում են «Բոյլ-Մարիոտի օրենք»:
Այլ «Essais»-ները վերաբերում են հեղուկների շարժման և բնույթին վերաբերող հարցերին, մարմինների անկմանը և այլն, չորրորդը իրենից գույների և ներկերի մասին հետաքրքիր մենագրություն էր ներկայացնում` հարցի ֆիզիկական և ֆիզիոլոգիական կողմով, Մարիոտի բազմաթիվ հետաքրքիր դիտումների մեջ արժե մատնանշել նրա կողմից աչքում կույր բծի հայտնաբերումը:
«Recueil des ouvrages de MM. de l’ Académie des Science» հավաքածուն և «Histoire et Mémoires de l’Académie»-ի առաջին հատորը պարունակում են Մարիոտի հեղինակած բազմաթիվ հոդվածներ հիդրոդինամիկայի վերաբերյալ, ելնելով Գալիլեյի և Տորիչելլիի եզրահանգումներից, Մարիոտը գալիս է մեծ թվով կարևոր եզրահանգումների հեղուկների հոսքի, խողովակների, խողովակների միջի ճնշման, հեղուկ մարմինների հավասարակշռության և այլնի վերաբերյալ:
== Հիշողություն ==
 
[[1970]]թ. միջազգային աստղագիտական միությունը Մարիոտի անվամբ Լուսնի հակառակ կողմում գտնվող խառնարան կոչեց:
 
== Ծանոթագրություններ ==

Նավարկման ցանկ