«Ճարտարագետ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
Առանց խմբագրման ամփոփման
(Իմաստային փոփոխություն․ բերված են խնդրիների "օրինակներ", ոչ թե ամբողջական խնդրիների ցուցակը։)
[[Պատկեր:Domenico-Fetti Archimedes 1620.jpg|250px|մինի|Հին հույն ինժեներ [[Արքիմեդես]]ը (հեղ․ Դոմենիկո Ֆետտի)]]
{{վիքիֆիկացում}}
'''Ինժեներ''' ({{lang-fr|ingénieur}} ← {{lang-la|ingenium}}՝ կարողություն, գյուտարարություն<ref>[http://slovari.yandex.ru/ingenium/la-ru/#lingvo/ «ingenium» в переводных словарях — Яндекс.Словари]</ref>), ինժեներական գործունեություն իրականացնող մասնագետ։
«Ինժեներ» բառն առաջացել է լատիներեն «ingeniarius» բառից և նշանակում է խելք, բնավորություն, գյուտարարություն, կարողություն։
'''Մասնագիտության նկարագրությունը'''
 
== Անվան ծագումնաբանություն ==
Հնարավոր չէ պատկերացնել շրջակա միջավայրն առանց ինժեներական լուծումների։ Նույնիսկ ամենապարզագույն անիվը ինժեներական ստեղծագործության արդյունք է։ Առաջին անիվն ստեղծվել է ավելի քան 7000 տարի առաջ։ Մարդիկ սովորել են ստեղծել մեծ կառույցներ (եգիպտական բուրգերը)։ Ինժեները հայտնագործություններ անելու կարողությամբ օժտված համապիտանի մասնագետ է՝ վերլուծական ուղեղով, ստեղծագործ մտքով և մաթեմատիկական ունակություններով։ Ինժեների հիմնական մղումն իր տեսակի և երկրի անընդհատ զարգացումն ու պաշտպանությունն է։
«Ինժեներ» բառն առաջացել է [[լատիներեն]] «ingeniarius» բառից և նշանակում է խելք, բնավորություն, գյուտարարություն, կարողություն։
 
'''== Մասնագիտության նկարագրությունը'''նկարագրություն ==
Ինժեներներն աշխատում են տարբեր ոլորտներում։ Նրանց աշխատանքն անհրաժեշտ է տրանսպորտի, օդագնացության և շինարարության ոլորտներում, ինչպես նաև արտադրական ձեռնարկություններում և գիտական կենտրոններում։ Այդպիսի մասնագետներն արտադրում են բացարձակապես ամեն ինչ․ ամենօրյա պահանջարկ ունեցող առարկաներից մինչև բարդ տեխնիկական կառուցվածքներ։ Ինժեներական հմտությունների այդպիսի մեծ պահանջարկը շատ ոլորտներում հանգեցրեց այդ մասնագիտության տարբեր ուղղությունների զարգացմանը։ Տարբերակում ենք մեխանիկական կոնստրուկցիաների նախգծողներ, ծրագրավորողներ, տեխնոլոգներ, տնտեսագետներ, աշխատանքի կազմակերպիչներ։ Բոլորին միավորում է մասնակցությունը տարբեր սարքերի, կառուցվածքների և ալգորիթմների մշակման գործընթացում։
 
Առաջին [[անիվ]]ն ստեղծվել է ավելի քան 7000 տարի առաջ։ Մարդիկ սովորել են ստեղծել մեծ կառույցներ ([[Եգիպտական բուրգեր]]ը)։
Ինժեների գլխավոր խնդիրը արտադրության տարբեր ճյուղերում անհրաժեշտ նոր նախագծերի ստեղծումն է։ Նա կազմում է տարատեսակ սխեմաներ, գծագրեր, հաշվարկներ, ստեղծում է նախագծեր և լուծում է արտադրական խնդիրներ։ Շինարարության ոլորտում աշխատող ինժեները նախագծում է շենքեր, կամուրջներ և այլ կառուցվածքներ։ Աշխատանքի կազմակերպման պատասխանատուները կազմում են անձնակազմի բոլոր առանձնահատկությունները հաշվի առնող աշխատանքային գրաֆիկ։ Ծրագրավորմամբ զբաղվողները մշակում են տարբեր ծրագրեր, օրինակ՝ արտադրական գործընթացի ավտոմատացման կամ տեղեկույթի պահպանման համար։ Տեխնոլոգիական գործընթացի պատասխանատուներն իրականացնում են այդ գործընթացի վերահսկողությունը, սահմանում են լավագույն աշխատանքի համար անհրաժեշտ աշխատանքային ռեժիմները և սարքավորումները։ Հաճախ ինժեներները զբաղվում են նաև իրենց ստեղծած սարքերի, կառուցվածքների փաստաթղթավորմամբ։ Տարբեր նախագծերի հեղինակները մասնակցում են իրենց նախագծած սարքավորումների փորձարկմանը և շահագործման թույլտվությանը։ Թողարկված արտադրանքի որակն ամբողջությամբ կախված է ինժեների գրագիտությունից, իսկ անվտանգությունը՝ ինժեների պատասխանատվության զգացումից։
 
Ինժեներներն աշխատում են տարբեր ոլորտներում։ Նրանց աշխատանքն անհրաժեշտ է տրանսպորտի[[տրանսպորտ]]ի, [[Օդագնացություն|օդագնացության]] և շինարարության ոլորտներում, ինչպես նաև արտադրական ձեռնարկություններում և գիտական կենտրոններում։ Այդպիսի մասնագետներն արտադրում են բացարձակապես ամեն ինչ․ ամենօրյա պահանջարկ ունեցող առարկաներից մինչև բարդ տեխնիկական կառուցվածքներ։ Ինժեներական հմտությունների այդպիսի մեծ պահանջարկը շատ ոլորտներում հանգեցրեց այդ մասնագիտության տարբեր ուղղությունների զարգացմանը։ Տարբերակում ենք մեխանիկական կոնստրուկցիաների նախգծողներ, ծրագրավորողներ, տեխնոլոգներ, տնտեսագետներ, աշխատանքի կազմակերպիչներ։ Բոլորին միավորում է մասնակցությունը տարբեր սարքերի, կառուցվածքների և ալգորիթմների մշակման գործընթացում։
'''Մասնագետի անձնական որակներ'''
 
Ինժեների գլխավոր խնդիրը արտադրության տարբեր ճյուղերում անհրաժեշտ նոր նախագծերի ստեղծումն է։ Նա կազմում է տարատեսակ սխեմաներ, [[գծագիր|գծագրեր]], հաշվարկներ, ստեղծում է նախագծեր և լուծում է արտադրական խնդիրներ։ Շինարարության ոլորտում աշխատող ինժեները նախագծում է շենքեր, կամուրջներ[[կամուրջ]]ներ և այլ կառուցվածքներ։ Աշխատանքի կազմակերպման պատասխանատուները կազմում են անձնակազմի բոլոր առանձնահատկությունները հաշվի առնող աշխատանքային գրաֆիկ։ Ծրագրավորմամբ զբաղվողները մշակում են տարբեր ծրագրեր, օրինակ՝ արտադրական գործընթացի [[ավտոմատացում|ավտոմատացման]] կամ տեղեկույթի պահպանման համար։ Տեխնոլոգիական գործընթացի պատասխանատուներն իրականացնում են այդ գործընթացի վերահսկողությունը, սահմանում են լավագույն աշխատանքի համար անհրաժեշտ աշխատանքային ռեժիմները և սարքավորումները։ Հաճախ ինժեներները զբաղվում են նաև իրենց ստեղծած սարքերի, կառուցվածքների փաստաթղթավորմամբ։ Տարբեր նախագծերի հեղինակները մասնակցում են իրենց նախագծած սարքավորումների փորձարկմանը և շահագործման թույլտվությանը։ Թողարկված արտադրանքի որակն ամբողջությամբ կախված է ինժեների գրագիտությունից, իսկ անվտանգությունը՝ ինժեների պատասխանատվության զգացումից։
Յուրաքանչյուր ինժեներ այս կամ այն կերպ գործ ունի տեխնիկայի, տեխնիկական օբյեկտների և տեխնոլոգիական գործընթացների հետ։ Այդ է պատճառը, որ տեխնիկայի նկատմամբ հետաքրքրությունը, դրանով զբաղվելու հակվածությունը ինժեների հաջողակ գործունեության նախապայմաններն են։ Ինժեների անձնական որակ են նաև տեխնիկական ունակությունները, տեխնիկական դիտողականությունը, տեխնիկական մտածելակերպը և տարածական երևակայությունը։
Ինժեների ամենակարևոր որակը պատասխանատվության զգացումն է, քանի որ նրա աշխատանքից, ունակություններից, կազմակերպվածությունից է կախված ֆոնդերի, տեխնիկայի և աշխատուժի խելամիտ օգտագործումը։
 
'''== Մասնագետի անձնական որակներ''' ==
'''Մասնագիտական կրթությունը'''
 
Յուրաքանչյուր ինժեներ այս կամ այն կերպ գործ ունի տեխնիկայի, տեխնիկական օբյեկտների և տեխնոլոգիական գործընթացների հետ։ Այդ է պատճառը, որ տեխնիկայի նկատմամբ հետաքրքրությունը, դրանով զբաղվելու հակվածությունը ինժեների հաջողակ գործունեության նախապայմաններն են։ Ինժեների անձնական որակ են նաև տեխնիկական ունակությունները, տեխնիկական դիտողականությունը, տեխնիկական մտածելակերպը և տարածական երևակայությունը։
Նախ և առաջ ինժեներին անհրաժեշտ է խորը հիմնավոր նախապատրաստվածություն այնպիսի տեխնիկական առարկաներից, ինչպիսիք են մաթեմատիկական վերլուծությունը, ինժեներական գրաֆիկան, նյութերի դիմադրողականությունը, նյութագիտությունը և բազմաթիվ նեղ մասնագիտական առարկաներ, որոնց թվարկումը կախված է կոնկրետ ուղղվածությունից։
Բուհում ուսանողներն ստանում են ընդհանուր տեխնիկական, ֆիզիկա֊մաթեմատիկական և այլ բնագիտական գիտելիքներ՝ կախված ընտրված մասնագիտությունից։ Դպրոցական ծրագրից հարկավոր է լավ իմանալ ֆիզիկան, մաթեմատիկան և գծագրությունը։
 
'''=== Մասնագիտական կրթությունը'''կրթություն ===
'''Ինժեներական լուծում պահանջող խնդիրներ'''
 
Նախ և առաջ ինժեներին անհրաժեշտ է խորը հիմնավոր նախապատրաստվածություն այնպիսի տեխնիկական առարկաներից, ինչպիսիք են [[մաթեմատիկական վերլուծությունըվերլուծություն]]ը, [[ինժեներական գրաֆիկանգրաֆիկա]]ն, [[նյութերի դիմադրողականությունըդիմադրողականություն]]ը, նյութագիտությունը[[նյութագիտություն]]ը և բազմաթիվ նեղ մասնագիտական առարկաներ, որոնց թվարկումը կախված է կոնկրետ ուղղվածությունից։
Ինժեներական լուծում պահանջող արդի խնդիրների օրինակներ են՝
1. Աղբի գերավելցուկ
Ամեն օր մարդիկ աղբ են ստեղծում։ Մեկ մարդը տարեկան առաջացնում է 500 կգ աղբ։ Եթե մարդկությունը մեկ տեղում բլրեր իր առաջացրած աղբը, ապա այդ բլուրի բարձրությունը կլիներ 2.8 կմ և դա կլիներ ամնահսկա կառույցը, որ մարդ կստեղծեր իր պատմության ընթացքում, ընդ որում կառուցված մեկ տարվա ընթացքում։ Աղբի որոշ տեսակների ուտիլիզացման համար պահանջվում է բավական երկար ժամանակ՝
* Պենոպլաստե բաժակ՝ 50 տարի
* Թիթեղյա տարրա՝ ավելի քան 90 տարի
* Պլաստմասսե շշեր՝ ավելի քան 100 տարի
* Պոլիէթիլենային թաղանթներ՝ 200 տարի
* Մանկական տակդիր՝ ավելի քան 500 տարի
* Ապակի՝ ավելի քան 1000 տարի
Ինժեներական լուծման կարիք ունի աղբի վերամշակումը։ Այսօր որոշ երկրներում որոշակի տեխնոլոգիաներ կիրառվում են, սակայն դրանք լիարժեք չեն լուծում խնդիրը։
 
Բուհում ուսանողներն ստանում են ընդհանուր տեխնիկական, ֆիզիկա֊մաթեմատիկականֆիզիկամաթեմատիկական և այլ բնագիտական գիտելիքներ՝ կախված ընտրված մասնագիտությունից։ Դպրոցական ծրագրից հարկավոր է լավ իմանալ ֆիզիկան[[ֆիզիկա]]ն, մաթեմատիկան[[մաթեմատիկա]]ն և գծագրությունը։[[գծագրություն]]ը։
2. Խմելու ջրի պակասորդ
 
'''== Ինժեներական լուծում պահանջող խնդիրներ''' ==
3. Էկոլոգիապես մաքուր էլեկտրաէներգետիկա
 
Ինժեներական լուծում պահանջող արդի խնդիրների օրինակներ են՝
4. Քաղաքային պայմաններում տեղաշարժերի դժվարություններ
1.* Աղբի[[Աղբ]]ի գերավելցուկ
** Պենոպլաստե[[Պենոպլաստ]]ե բաժակ՝ 50 տարի,
** Թիթեղյա[[Թիթեղ]]յա տարրա՝ ավելի քան 90 տարի,
** [[Պլաստմասսա|Պլաստմասսե]] շշեր՝ ավելի քան 100 տարի ,
** Պոլիէթիլենային[[Պոլիէթիլեն]]ային թաղանթներ՝ 200 տարի,
** Մանկական տակդիր՝ ավելի քան 500 տարի,
** Ապակի՝[[Ապակի]]՝ ավելի քան 1000 տարիտարի։
2.* Խմելու ջրի պակասորդ
3.* Էկոլոգիապես մաքուր էլեկտրաէներգետիկա
4.* Քաղաքային պայմաններում տեղաշարժերի դժվարություններ
5.* Մահացություն քաղցքեղից[[քաղցկեղ]]ից և [[կենտրոնական նյարդային համակարգիհամակարգ]]ի ախտահարումիցախտահարումից։
 
== Ծանոթագրություններ ==
5. Մահացություն քաղցքեղից և կենտրոնական նյարդային համակարգի ախտահարումից
{{ծանցանկ}}
 
[[Կատեգորիա:ՄասնագիտություններԻնժեներական մասնագիտություններ]]
[[Կատեգորիա:Ճարտարագետներ]]

Նավարկման ցանկ