«Վալերիա Մեսալինա»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
չ
փոխարինվեց: 1թ → 1 թ (14) oգտվելով ԱՎԲ
չ (վերջակետների ուղղում, փոխարինվեց: ծ: → ծ։ (15) oգտվելով ԱՎԲ)
չ (փոխարինվեց: 1թ → 1 թ (14) oգտվելով ԱՎԲ)
[[Պատկեր:Messalinaandbritannicus.jpg|մինի|աջից|Մեսալինան իր որդի [[Բրիտանիկոս]]ին գրկած։ [[Լուվր]]]]
[[Պատկեր:Messalina.jpg|մինի|[[Պեդեր Սեվերին Կրյոյեր]], «Մեսալինա», 1881թ1881 թ.]]
'''Վալերիա Մեսալինա''' ({{lang-lat|Valeria Messalina}}) (մոտ 25 — [[48]] թթ.)` եղել է [[Կլավդիոս]] կայսեր երրորդ կինը, [[Բրիտանիկոս]]ի և [[Ներոն]]ի կինը դարձած [[Կլավդիա Օկտավիա]]յի մայրը։ Հին Հռոմում հայտնի է եղել որպես իշխանատենչ և ազդեցիկ կին։
 
== Ծագումը ==
Վալերիան եղել է 20թ20 թ. Հռոմի կոնսուլ [[Մարկոս Վալերիոս Մեսալա Բարբատոս]]ի և [[Դոմիցիա Լեպիդա Կրտսեր]]ի դուստրը։<ref>''Prosopographia Imperii Romani'' V 88</ref><ref>Suetonius, ''Vita Claudii'', 26.29</ref> Հայրն ու մայրը եղել են մորական գծով երկհարազատ քույր ու եղբայր։ Մորական պապը եղել է մ.թ.ա.16թ16 թ. Հռոմի կոնսուլ [[Լուկիոս Դոմիցիոս Ահենոբարբոս]]ը, տատը՝ Անտոնիա Ավագը։ Մարկոս Վալերիոսի մայրը եղել է մ.թ.ա. 50թ50 թ. կոնսուլ [[Գայոս Կլավդիոս Մարկելոս]]ի հետ [[Օկտավիա Ավագ]]ի առաջին ամուսնությունից ծնված [[Օկտավիա Կրտսեր]]ը։ <br />
Կան նաև Վալերիա Մեսալինայի ծնողների ծագման վերաբերյալ այլ վարկածներ։
 
== Կյանքը ==
Մանկությունն անց է կացրել [[Կալիգուլա]]յի արքունիքում։ Նրա հորեղբայր [[Գնեոս Դոմիցիոս Ահենոբարբոս]]ը եղել է կայսեր քրոջ՝ [[Ագրիպինա Կրտսեր]]ի ամուսինը։ Ենթադրվում է, որ Կալիգուլայի անառակ խնջույքներում տիրող վիճակն է ձևավորել այդ կնոջ բնավորությունը, չնայած, անտիկ որոշ պատմիչներ պնդում են, որ իր անբարոյական կյանքը Մեսալինան սկսել է դեռևս տասներեք տարեկանից։
38թ38 թ. Կալիգուլան նրան կնության է տալիս իր քեռի Կլավդիոսին, ով այդ ժամանակ 48 տարեկան էր և, միաժամանակ, Վալերիայի մոր երկհարազատ եղբայրն էր։
 
=== Անառակ վարքը ===
Ժամանակակիցներին ամենից շատ վրդովվեցնում էր այն, որ Մեսալինան իր անմեղությունը տասներեք տարեկանում կորցրած լինելով, իր անառակությունը բացահայտ ցուցադրում էր` դրանով անսահման հպարտանալով։
 
Այդ ամենը տեղի էին ունենում ոչ միայն [[Կալիգուլա]]յի ժամանակ, այլև ավելի ուշ, երբ նրա ամուսին [[Կլավդիոս]]ն արդեն կայսր էր դարձել։ Մոտ 40թ40 թ. Մեսալինան նրանից ունեցավ դուստր՝ [[Կլավդիա Օկտավիա]] անունով, իսկ 41թ41 թ.` որդի և ժառանգորդ, ում Կլավդիոսը տվեց Բրիտանիկոս [[կոգնոմեն]]ը, ի պատիվ այն բանի, որ ծրագրում էր արշավանք դեպի Բրիտանիա։
=== Իշխանությունը ===
Կլավդիոսն իր կնոջից շատ էր տարիքով և Մասալինան, ունենալով կայսեր վրա անչափ մեծ ազդեցություն, կենտրոնանում էր այն բանի վրա, որ Կլավդիոսի մահից հետո ապահովի իշխանությանն իր որդի Բրիտանիկոսի անցնելը։ Դրա համար նա ամեն կերպ ուզում էր իրեն ցույց տար որպես պետության երկրորդ մարդ։ <br />
Հռոմի վերնախավում հակառակորդներից բացի Մեսալինան ուներ նաև դաշնակիցներ։ Նրանցից մեկն էր [[34 թ.]] թվականի կոնսուլ, որպես պրոկոնսուլ Ասորիքի կառավարիչ, [[48թ48 թ.]] ցենզոր, ապագա [[Վիտելլիոս|Վիտելիոս]] կայսեր հայր [[Լուկիոս Վիտելիոս]]ը։ Իր հավատարմությունը ցույց տալու համար նա Մեսալինայի կոշիկներից մեկը կրում էր իր կրծքի վրա, [[տոգա]]յի տակ և ժամանակ առ ժամանակ մարդկանց ներկայությամբ այնտեղից հանելով ծածկում էր համբույրներով։
=== Դավադրությունը ===
Ցանկանալով իր ձեռքի մեջ իշխանությունը հավաքել 48թ48 թ. Մեսալինան մտադրվում է կայսր դարձնել իր սիրեկան Գայոս Սիլիոսին։ Նա ստիպում է Գայոս Սիլիոսին բաժանվել իր կնոջից և Կլավդիոսի բացակայության ժամանակ ամուսնանում է նրա հետ։ Լուրը հասնում է Կլավդիոսին, երբ նա գտնվում էր Օստիայում։ Մեսալինային ձերբակալում են, երբ նա հասնում է Օստիա, Կլավդիոսին տեսնելու համար։ Այդ ժամանակ Կլավդիոսն արդեն հեռացել էր Օստիայից և գնացել էր Հռոմ։ Մեսալինային նույնպես տանում են Հռոմ և պահ են տալիս իր մորը, ով միշտ դեմ էր եղել Մեսալինայի ապրելակերպին։<br />
Ի վերջո, Մեսալինան ենթարկվում է մահապատժի, որի վկաները երեքն էին` կայսեր բանագնացը, նրա ազատված ստրուկներից մեկը և Մեսալինայի մայրը։ <br />
Կլավդիոսն իր կանոջ մահվան լուրն ընդունեց այն ժամանակ, երբ ընթրում էր։ Այն լսելով, նա խնդրեց միայն մի բան՝ ավելի շատ գինի լցնել։ Մեսալինայի մահից մի քանի&nbsp;օր անց Սենատը նրա անունը դատապարտեց մոռացության ({{lang-lat|[[Damnatio memoriae]]}})։
=== Երեխաները ===
Մեսալինայի երեխաները նույնպես ունեցան դառը ճակատագիր։ 49թ49 թ. [[հունվարի 1]]-ին Կլավդիոսն ամուսնացավ [[Ագրիպինա Կրտսեր|Յուլիա Ագրիպինայի]] հետ և գահի ժառանգորդ դարձավ Ագրիպինայի որդի [[Ներոն]]ը։ 55թ55 թ. գահի իրական ժառանգորդ [[Բրիտանիկոս]]ին վերացնելու համար Ներոնը թունավորելով սպանեց նրան։ Մեսալինայի դուստր Կլավդիա Օկտավիային, ով դարձել էր Ներոնի առաջին կինը, սպանեցին 62թ62 թ.` Ներոնի հրամանով։
 
== Անունը ==
Իր անառակ վարքի համար «Մեսալինա» անունն ստացել է փոխաբերական իմաստ։
* Մեսալինայի անունն է ստացել 1904թ1904 թ. հայտնաբերված [[Աստերոիդների գոտի|Աստերոիդների գոտու]] [[(545) Մեսալինա]] [[աստերոիդ]]ը։
== Ծանոթագրություններ ==
{{ծանցանկ}}

Նավարկման ցանկ