«Էյնշտեյն-Պոդոլսկի-Ռոզենի պարադոքս»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
չ
կետադրական, փոխարինվեց: : → ։ (35)
չ (կետադրական, փոխարինվեց: : → ։ (35))
'''Էյնշտեյնի-Պոդոլսկու-Ռոզենի պարադոքս''' (ԷՊՌ պարադոքս), մտային փորձի օգնությամբ [[քվանտային մեխանիկա]]յի ոչ կատարյալ լինելը ցույց տալու փորձ, որի էությունը միկրոօբյեկտների պարամետրերի մտովի չափումն է՝ առանց նրանց վրա որևէ ազդեցության:ազդեցության։ Այդպիսի մտովի չափման նպատակը միկրոօբյեկտի վիճակի մասին ավելի շատ տեղեկություն հավաքելն է, քան տալիս է [[քվանտային մեխանիկա]]ն դրա վիճակի մասին:մասին։
 
===Պարադոքսի պատմությունը===
1927թվականին Սոլվեյյան 5-րդ գիտաժողովում [[Ալբերտ Այնշտայն|Էյնշտեյնը]] կտրականապես դեմ ելույթ ունեցավ [[Մաքս Բոռն]]ի և [[Նիլս Բոր]]ի [[կոպենհագենյան մեկնաբանություն|կոպենհագենյան մեկնաբանությանը]]՝ քվանտային մեխանիկայի [[մաթեմատիկական մոդել]]ին վերաբերվելով որպես իրական հավանականություն:հավանականություն։ Նա հայտարարեց, որ այս մեկնաբանության կողմնակիցները կարիքից դրդված բարեգործություն են կատարում, իսկ հավանական բնութագիրը լոկ վկայում է նրա մասին, որ միկրոպրոցեսների ֆիզիկական էության մասին գիտելիքներն ավարտված չեն<ref>Кузнецов Б. Г. Эйнштейн. Жизнь. Смерть. Бессмертие. — 5-е изд., перераб. и доп. —М.: Наука, 1980. — С. 535-537.</ref>։ Ահա այսպես ծագեց Բորի և Էյնշտեյնի վեճը [[ալիքային ֆունկցիա]]յի ֆիզիկական իմաստի մասին:մասին։
 
1935 թվականին Էյնշտեյնը [[Բորիս Պոդոլսկի|Բորիս Պոդոլսկու]] և [[Նաթան Ռոզեն]]ի հետ հոդված գրեց «Կարելի՞ արդյոք ֆիզիկական իրականության քվանտային մեխանիկայի նկարագրությունը համարել կատարյալ» վերնագրով<ref>Einstein A, Podolsky B, Rosen N (1935). «Can Quantum-Mechanical Description of Physical Reality Be Considered Complete?». Phys. Rev. 47 (10): 777–780.DOI:10.1103/PhysRev.47.777.</ref>, որտեղ նկարագրեց մտային փորձը, որը հոդվածի պատճառով կոչվեց Էյնշտեյն-Պոդոլսկու-Ռոզենի պարադոքս:պարադոքս։
 
Այս հոդվածի հրատարակումից հետո Նիլս Բորը հոդված հրատարակեց նույն վերնագրով, որում նա քվանտային մեխանիկայի հավանական նկարագրության օգտին մի քանի փաստեր և էյնշտեյնյան [[հարաբերականության տեսություն|հարաբերականության տեսության]] դիրքերի միջև որոշակի նմանություններ բերեց:բերեց։
1952 թվականին Բորը ԷՊՌ-ի փորձի օպտիկական տարբերակի միջոցով փորձի հնարավորությունը ենթադրեց, որը կարող էր լուծել Էյնշտեյն-Բորի վեճը:վեճը։
 
1964 թվականին Բելլը բանաձև ներմուծեց<ref>David Lindley (2005). «What's Wrong with Quantum Mechanics?». Phys. Rev. Focus 16(10).</ref>՝ օգտագործելով լրացուցիչ պարամետրեր, որոնք կարող էին բացատրել քվանտային երևույթների հավանականությունը:հավանականությունը։ Դրանց միջոցով ստացված անհավասարությունը պետք է ցույց տար, որ կարող են արդյոք լրացուցիչ պարամետրերը քվանտային մեխանիկայի նկարագրությունը դարձնել ոչ թե հավանական, այլ դետերմինիստական:դետերմինիստական։ Բելլի անհավասարության բավարարման դեպքում այդպիսի դետերմինիստական նկարագրությունը ՝ լրացուցիչ պարամետրերի օգտգործմամբ, անհնարին է:է։ Նման ձևով, փորձով հարավոր եղավ ստանալ հեռավոր չափումների միջև հարաբերակցությունը, նկարագրող որոշիչ մեծությունը և նրա հիման վրա ասել, որ արդյոք քվանտային նկարագրությունը հավանական է թե դետերմինիստական:դետերմինիստական։
1972-թվականին Ստյուարտ Ֆրիդմանի և Ջոն Կլաուզերի կողմից<ref>S.J. Freedman and J.F. Clauser, Experimental test of local hidden-varible theories, Phys. Rev. Lett. 28, 938 (1972)</ref> Բերկլիում՝ Կալիֆորնիայի համալսարանում կատարված փորձի արդյունքները գրանցեցին քվանտային մեխանիկայի համաձայնությունը և Բելլի անորոշության խախտումը:խախտումը։
Այնուհետև Հարվարդի համալսարանում Խոլտը և Պիպկինը քվանտային մեխանիկայի հետ համընկնող և Բելլի անհավասարությունը բավարարող արդյունքներ ստացան:ստացան։
 
1976-թվականին Էդվարդ Ֆրայը և Ռենդել Թոմպսոնը<ref>E.S. Fry, R.C. Thompson, Experimental test of local hidden-varible theories, Phys. Rev. Lett. 37, 465 (1976)</ref> Հյուստոնում պատրաստեցին փոխկապակցված [[ֆոտոններ]]ի ավելի կատարելագործված աղբյուր և նրանց արդյունքը համընկավ քվանտային մեխանիկայի հետ:հետ։ Նրանք Բելլի անհավասարության խախտումը վերականգնեցին :։ Բոլոր այս փորձերը կատարվել են միաուղի բևեռացուցչի միջոցով և տարբերվում են միայն փոխկապակցված ֆոտոնների աղբյուրներով և ստացումով:ստացումով։ Այդպիսի պարզեցման դեպքում փորձերում օգտագործվում են [[բևեռացուցիչներ]], որոնք բաց են թողնում զուգահեռ [[բևեռացված լույսը]], բայց ոչ փոխուղղահայաց ուղղությամբ լույսը:լույսը։ Դրա համար կարելի ստանալ միայն մեծությունների մի մասը, որոնք անհրաժեշտ են հեռավոր չափումների միջև փոխկապակցումը հաշվելու համար:համար։ Փորձի ճշգրտությունը բարձրացնելու համար անհրաժեշտ է ունենալ լավ կառավարվող [[երկուղի բևեռացուցիչ]]:։
 
1982-1985 թթ-ին Ալան Ասպեն, օգտագործելով համապատասխան սարքավորում, բարդ փորձերի շարք իրականացրեց,որոնց արդյունքները քվանտային մեխանիկայի արդյունքների հետ համընկան և հաստատեցին Բելլի անորոշությունների խախտումը:խախտումը։
Մինչև այժմ փորձերի կատարումը շարունակվում է և հենց [[Ալան Ասպեն]] վերջնական հաշվարկը պետք է կատարի առանց որևէ խոռոչ թողնելու, որը դեռ չի կատարվել և թաքնված պարամետրերի տեսության հետևորդները շեշտադրում են նոր դետալներ քվանտային մեխանիկայի ամբողջ տեսության համար:համար։ Այժմ միայն հայտնի է այն, որ թաքնված պարամետրերի տեսության ամենապարզ տեսքերը իրականում չեն համընկում, իսկ բարդ տեսքերը դեռևս կառուցված չեն:չեն։
 
===Պարադոքսի բացատրությունը===
ԷՊՌ փորձը, հեղինակների տեսանկյունից, հնարավորություն է տալիս միաժամանակ ճշգրտորեն չափել մասնիկի [[կոորդինատ]]ն ու [[իմպուլս (շարժման քանակ)|իմպուլսը]]:։ Միևնույն ժամանակ քվանտային մեխանիկայում ապացուցվում է, որ այդպիսի չափումները անհնարին են:են։ Դրանց հիման վրա Էյնշտեյնը, Պոդոլսկին և Ռոզենը եզրակացություն կատարեցին քվանտային տեսության ոչ կատարյալ լինելու մասին:մասին։ Իրականում փորձը չի հակասում քվանտային մեխանիկային և հեշտությամբ լուծվում է նրա օգնությամբ:օգնությամբ։ Թվացյալ հակասությունը առաջանում է այն պատճառով, որ չափումներ հասկացությունը ունի մի քանի տարբեր իմաստներ դասական և քվանտային տեսություններում:տեսություններում։
ԷՊՌ փորձի անսովոր լինելը [[դասական մեխանիկա]]յի տեսակետից այն է, որ առաջին մասնիկի իմպուլսի արդյունքում երկրորդ մասնիկի վիճակը փոխվում է, մասնիկները գտնվում են իրարից բավականին հեռավորության վրա:վրա։ Այստեղ արտահայտվում է քվանտային մեխանիկայի ոչ տեղային բնութագիրը:բնութագիրը։ Միևնույն ալիքային ֆունկցիայով բնութագրվող երկու մասնիկներից բաղկացած համակարգը, այդ մասնիկների հասարակ գումար չի հանդիսանում, եթե նույնիսկ նրանց միջև փոխազդեցություն չկա:չկա։ Այդպիսի համակարգի վիճակը կարող է փոխվել չափումների արդյուքում:արդյուքում։ Այդ տեսակետից ԷՊՌ-ի նախնական կցումը թերի է, քանի որ չափման արդյունքում այդ երկու համակարգերը չեն փոխազդում, որի արդյուքում առաջին մասնիկի նկատմամբ գործողությունը ինչպիսին էլ չլինի, երկրորդ համակարգի նկատմամբ իրական փոփոխություն չի առաջանա:առաջանա։
[[Ալիքային ֆունկցիա]]ն ոչ տեղային մեծություն է, և մասնիկների միջև հեռավորությունը ինչպիսին էլ որ լինի, ոչ մի դեր չի կատարում:կատարում։
Մտային ԷՊՌ փորձը և նրա հետ կապված քվանտային մեխանիկայի ոչ տեղայնացումը ներկա ժամանակում մեծ ուշադրություն է գրավում՝ կապված [[քվանտային տելեպորտացիա]]յի նկատմամբ փորձերի հետ:հետ։ Պատմականորեն ԷՊՌ պարադոքսում, դրան հետևած Բորի և Էյնշտեյնի միջև քննարկումը կարևոր դեր են կատարել այնպիսի հասկացությունների պարզաբանման համար, ինչպիսիք են հանդիսանում՝ «տեսության ամբողջականություն», «ֆիզիկական իրականություն» և «համակարգի վիճակ»:։
 
== Ծանոթագրություններ ==
274 658

edits

Նավարկման ցանկ