«Լացիո»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
Ավելացվել է 6325 բայտ ,  7 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր
Լացիոն ({{lang-lat|}} Latium) Իտալիայի 20 շրջաններից մեկն է, տեղակայված է թերակղզու կենտրոնական մասում։ Ունի մոտ 5.7 միլիոն բնակչություն և 170 միլիարդ եվրոյից ավեի GDP, բնակչության թվով 3-րդ շրջանն է Իտալիայում, տնտեսությամբ՝ 2-րդը։ Մայրաքաղաքը Հռոմն է, որը նաև Իտալիայի մայրաքաղաքն է և ամենամեծ քաղաքը։
| կարգավիճակ = մարզ
| հայերեն անվանում = Լացիո
| բնօրինակ անվանում = Lazio
| ենթարկում = Իտալական Հանրապետություն
| երկիր = Իտալիա
| պատկեր = Map Region of Lazio.svg Lazio_in_Italy.svg
| պատկերի նկարագրում = կարմիրով ներկված է Լացիո շրջանը
| զինանշան = Emblem of Italy.svg
| զինանշանի լայնություն = 100
| զինանշանի նկարագրում = 150
| դրոշ = Flag of Italy.svg
| դրոշի լայնություն = 150
| դրոշի նկարագրում = 150
| lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
| lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
| CoordAddon =
| CoordScale =
| երկրի քարտեզի չափ = 300
| երկրամասի քարտեզի չափ = 300
| շրջանի քարտեզի չափ =
| երկրամասի տեսակ =
| երկրամաս =
| երկրամասը աղյուսակում =
| շրջանի տեսակ =
| շրջան =
| շրջանը աղյուսակում =
| համայնքի տեսակ =
| համայնք =
| համայնքը աղյուսակում =
| երկրի քարտեզ = Italy looking like the flag.svg
| երկրամասի քարտեզ =
| շրջանի քարտեզ =
| ներքին բաժանում =
| ղեկավարի պաշտոն =
| ղեկավար =
| հիմնադրման թվական =
| տվյալ կարգավիճակում =
| առաջին հիշատակում =
| այլ անվանումներ =
| տարածք =
| կենտրոնի բարձրություն =
| կլիմա =
| լեզու = իտալերեն
| բնակչություն = 5.7 միլիոն
| մարդահամարի թվական =
| խտություն =
| ագլոմերացիա =
| ազգային կազմ = իտալացիներ
| կրոնական կազմ = կաթոլիկներ
| տեղաբնականուն =
| ժամային գոտի =
| DST =
| հեռախոսային կոդ =
| փոստային ինդեքս =
| փոստային ինդեքսներ =
| ավտոմոբիլային կոդ =
| իդենտիֆիկատորի տեսակ =
| թվային իդենտիֆիկատոր =
| Վիքիպահեստում =
| կայք = www.regione.lazio.it
}}
'''Լացիոն''' ({{lang-lat|}} Latium) [[Իտալիա]]յի 20 շրջաններից մեկն է, տեղակայված է թերակղզու կենտրոնական մասում։ Ունի մոտ 5.7 միլիոն բնակչություն և 170 միլիարդ եվրոյից ավեի [[GDP]], բնակչության թվով 3-րդ շրջանն է Իտալիայում, տնտեսությամբ՝ 2-րդը։ Մայրաքաղաքը [[Հռոմ]]ն է, որը նաև Իտալիայի մայրաքաղաքն է և ամենամեծ քաղաքը։
 
== Աշխարհագրությունը ==
[[Պատկեր:Lazio SRTM.png|300px|մինի|ձախից|Լացիոյի ռելիեֆը]]
Լացիոն ունի 17,236 կմ<sup>2</sup> տարածք և սահամանակից է Տոսկանային, Ումբրիային և Մարչեին հյուսիսից, Աբրուսոյին և Մոլիսեին՝ արևելքից, Կամպանիային՝ հարավից և Տիրենիան ծովին՝ արևմուտքից։ Կազմված է հարթ և լեռնոտ շրջաններից, փոքրիկ լեռնային տարածքներով՝ արևելյան և հարավային շրջաններում։
Լացիոն ունի 17,236 կմ<sup>2</sup> տարածք և սահամանակից է [[Տոսկանա]]յին, [[Ումբրիա]]յին և [[Մարչե]]ին հյուսիսից, [[Աբրուսո]]յին և [[Մոլիսե]]ին՝ արևելքից, [[Կամպանիա]]յին՝ հարավից և [[Տիրենիան ծով]]ին՝ արևմուտքից։ Կազմված է հարթ և լեռնոտ շրջաններից, փոքրիկ լեռնային տարածքներով՝ արևելյան և հարավային շրջաններում։
 
Լացիոյի ծովային սահմանները հիմնականում կազմում են ավազոտ ծովափերը, որտեղ գտնվում է Կիրկեոյի[[Կիրկեո]]յի և Գաետայի[[Գաետա]]յի հրվանդանները։ [[Պոնտին կղզիներըկղզիներ]]ը, որոնք Լացիոյի մասն են կազմում, գտնվում են հարավային մասերում։ Ափամերձ հատվածի ետևում, հյուսիսային մասում, փռված է [[Մարեմա ԼազիաիենԼազիաիե]]ն (Տոսկանիական Մարեմաի շարունակությունը), ափամերձ հարթ շրջանները Կիվիտավեկիաում[[Կիվիտավեկիա]]ում ընդհատվում են [[Տոլֆա լեռներովլեռներ]]ով (616 մետր)։ Շրջանի կենտրոնական հատվածը զբաղեցնում է [[Հռոմեական Կամպագնան՝Կամպագնա]]ն՝ մոտավորապես 2,100 կմ<sup>2</sup> տարածքով։ Հարավային շրջանները զբաղեցնում են [[Ագրո ՊոնտինոիՊոնտինո]]ի հարթավայրերը։ Կան նաև ճահճային տարածքներ։
 
Լացիոյի նախաապենինները և [[Լիրի գետը՝գետ]]ը՝ [[Սոկո]] վտակի հետ զբաղեցնում են Տիբերի[[Տիբեր]]ի հովտի աջ մասը։ Կան 3 խումբ լեռներ, որոնք ունեն հրաբխային ծագում. [[Վոլսինի]], [[Կիմինի]] և Սաբատինի։[[Սաբատինի]]։ Վերջիններս կազմում են [[Բոլսենա|Բոլսենայի]] մեծ մասը՝ [[Վիկո]] և [[Բրակիանո]] լճերի հետ միասին։ Տիբերի հարավում կան այլ լեռնային խմբեր, որոնք կազմում են պրիապինենների մի մասը. [[Ալբիական բլուրներըբլուրներ]]ը (նույպես հրաբխային ծագման), կրային ծագման [[Լեպինի|Լեպինին]], [[Աուսոնի|Աուսոնի]] և [[Աուրունկի]] լեռները։ Լացիոյի ապենինները շարունակությունն են Աբրուզոի ապենիների։ [[Ռիտինի լեռները՝լեռներ]]ը՝ [[Տերմինիլո|Տերմինիլոի]] հետ (2,213 մ), [[Սաբինի լեռներըլեռներ]]ը, Պրենեստինի, Սիմբրուինի և Էրինիքի լեռները արևելքում շարունակվում են Լիրիից մինչև Մայինարդե լեռներ։ Ամենաբարձր գագաթը [[Գորզանո]] լեռն է (2,458 մ)՝ Աբրուզոի սահմանին։
 
== Տնտեսությունը ==
[[Գյուղատնտեսություն]]ը, [[արհեստ]]ները, [[անասնաբուծություն]]ը և [[ձկնորսություն]]ը տնտեսության գլխավոր ավանդական ճյուղերն են: Գյուղատնտեսությունը բնութագրվում է գինու խաղողի, տարբեր մրգերի, բանջարեղենների և [[ձիթապտուղ]]ների լայն մշակությամբ:
 
Արտադրական ձեռնարկությունները կենտրոնացած են Հռոմի հարավում: Արտադրամասերը ունեն միջինից փոքր չափսեր: Զբաղվում են շինանյութերի արտադրությամբ (Հռոմ, Սիվիտավեչիա), [[թուղթ|թղթի]] ([[Սորա]]), նավթաքիմիայի (Գաետա, Հռոմ) արտադրությամբ, [[տեքստիլ արդյունաբերություն|տեքստիլ արդյունաբերությամբ]] (Ֆրոսիոնե), [[էներգետիկա|էներգետիկայով]] ([[Ռիետի]], [[Անագնի]]), [[ավտոմոբիլաշինություն|ավտոմոբիլաշինությամբ]] (Կազինո), [[էլեկտրոնիկա|էլեկտրոնիկայով]] և [[էլեկտրոտեխնիկա|էլեկտրոտեխնիկայով]] ([[Վիտերբո]]):
 
Աշխատունակ բնակչության մոտավորապես 73%-ը ծառայություններ մատուցողներ են: Նշված մարդիկ զբաղվում են պետական կառավարմամբ, բանկային աշխատանքով, [[տուրիզմ|տուրիզմով]], [[ապահովագրություն|ապահովագրությամբ]] և այլ ոլորտներով: Մի քանի ազգային և միջազգային, պետական և մասնավոր կազմակերպություններ, Հռոմում ունեն իրենց շտաբները ([[ENI]], [[Enel]], [[Finmeccanica]], [[Alitalia]], [[RAI]]):
 
== Կառավարությունը և քաղաքականությունը ==
Հռոմը Ավանդաբար հանդիսանում է երկրի կառավարման կենտրոնը: 2008 թվականի ընտրություններում Լացիոի աջակողմյան կոալիցիան ստացել է ձայների 44.2%-ը, այն դեպքում, երբ ձախակողմյան թևը ստացել է ձայների 41.4%-ը: 2013 թվականի ընտրություններում Լացիոն ստացել է 40.7%՝ կենտրոնականների 29.3%-ի և ձախակողմյանների 20.2%-ի փոխարեն:
 
== Վարչական բաժանումը ==
նկարում պատկերված է Լացիոյի շրջանի վարչական բաժանումը [[Իտալիայի շրջանները|մարզերը]]:
 
[[Պատկեր:Latium Provinces.png|300px|մինի|կենտրոն]]
<br>
{| class="wikitable sortable" style="margin:.8em"
|-
! style="background:#ccf;"|Շրջան
! style="background:#ccf;"|Տարածք (կմ²)
! style="background:#ccf;"|Բնակչություն
! style="background:#ccf;"|Խտությունը<br>(մարդ/կմ²)
|-
| [[Ֆռոսիսոնեի շրջան]]
| 3,244
| 496,545
| 153.1
|-
| [[Լատինայի շրջան]]
| 2,251
| 543,844
| 241.4
|-
| [[Ռիետիի շրջան]]
| 2,749
| 158,545
| 57.7
|-
| [[Հռոմի շրջան]]
| 5,352
| 4,097,085
| 765.5
|-
| [[Վիտերբոի շրջան]]
| 3,612
| 314,690
| 87.1
|}
 
 
[[Կատեգորիա:Աշխարհագրություն]]
[[Կատեգորիա:Իտալիայի մարզեր]]
[[Կատեգորիա:Տնտեսություն]]

Նավարկման ցանկ