«Իշպուինի»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
չ
clean up, փոխարինվեց: → (11) oգտվելով ԱՎԲ
չ (clean up, փոխարինվեց: , → , (16), ։ → ։ (10), ՝ → ՝ (4), → (29), ), → ), (2), )։ → )։ (3), ( → ( (7) oգտվելով ԱՎԲ)
չ (clean up, փոխարինվեց: → (11) oգտվելով ԱՎԲ)
'''Իշփուինի''' (ծննդ. և մահվ. թվ. անհայտ), [[Ուրարտու (պետություն)|Ուրարտուի]] թագավոր մ.թ.ա. մոտավոր 824-810 թվականներին։ Ժամանակակից է [[Ասորեստան]]ի Շամշիադադ թագավորին և հիշատակվում է նրա տարեգրության մեջ (Ուշպինա անունով) մ.թ.ա. մոտավոր 824-ին։ Հաջորդել է հորը՝ [[Սարդուրի Ա]] թագավորին։ Գահակալել է տարեց հասակում (երբ ուներ երիտասարդ որդի և թոռ)։ Սկզբում իշխել է միահեծան, այնուհետև որդու՝ Մենուայի գահակցությամբ։ Իշփուինիի անունով պահպանված սեպաձև արձանագրությունները պատմում են նրա հաղթական արշավանքների, թագավորության սահմանների ընդարձակման ու ամրապնդման մասին։ Իշփուինիի, ինչպես նաև [[Մենուա]]յի հետ համատեղ թողած որոշ արձանագրություններ, վերաբերվում են [[Արարատյան դաշտ]]ում, Տուշպայի (Վան), [[Մանազկերտ]]ի և այլ շրջաններում կատարած շինարարական ձեռնարկումներին (բերդաքաղաքներ, պալատներ, ամառանոցներ, այգիներ, ոռոգիչ առուներ և այլն)։ Իշփուինին կրել է «Մեծ արքա», «Հզոր արքա», «Տիեզերքի արքա», «Նաիրի, Սուրա, Բիայնա երկրների արքա» տիտղոսները։ Կյանքի վերջին տարիներին արքայական գահը հանձնելով Մենուային՝ նվիրվել է քրմապետական գործունեությանը։ [[Վան]]ի «Մհերի դուռ» կոչվող ժայռին պահպանված արձանագրությունը ներկայացնում է Իշփուինիի կազմած հաշտից ցուցակը՝ [[Խալդի]] աստծո գլխավորությամբ ավագ ու կրտսեր աստվածությունների դիցակարգությունը (նվիրապետությունը)։
 
== Գրականություն ==
 
*Գ. Ղափանցյան, Ուրարտուի պատմությունը, [[Երևան]] [[1940]] էջ 143-152
*Пиотровский Б. Б.5 Ванское царство (Урарту) Москва [[1959]]
 
== Տես նաև ==
281 469

edits

Նավարկման ցանկ