«Բալկանյան թերակղզի»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
չ
clean up, փոխարինվեց: : → ։ (4), ` → ՝ (4) oգտվելով ԱՎԲ
չ (clean up, փոխարինվեց: : → ։ (4), ` → ՝ (4) oգտվելով ԱՎԲ)
 
[[Պատկեր:Wildfires Balkans July 2007-NASA.jpg|մինի|300px|Բալկանյան թերակղզին տիեզերքից]]
'''Բալկանյան թերակղզի''' ({{lang-sl|Balkanski polotok}}, {{lang-hr|Balkanski poluotok}}, {{lang-bs|Balkansko poluostrvo}}, {{lang2|sr|me|Балканско полуострво}}, {{lang-ro|Peninsula Balcanică}}, {{lang2|bg|mk|Балкански полуостров}}, {{lang-sq|Gadishulli Ballkanik}}, {{lang-el|Βαλκανική χερσόνησος}}, {{lang-it|Penisola balcanica}}, {{lang-la|Paeninsula Balcanica}}) թերակղզի [[Եվրոպա]]յի հարավ-արևելքում։ Տարածքը մոտ 505 հազար կմ²:։
 
Բալկանյան թեակղզու վրա մասնակի կամ լրիվ գտնվում են.
[[Հունաստան]]ը, [[Ալբանիա]]ն, [[Բուլղարիա]]ն, [[Ռումինիա]]ն, [[Խորվաթիա]]ն, [[Սլովենիա]]ն և [[Իտալիա]]ն մտնում են [[ՆԱՏՕ]]-ի կազմի մեջ։
 
Թերակղզու ափերը շատ են կտրատված։ Հարավում նրա ափերը ողողում են խոր [[Հոնիական ծով|Հոնիական]] և [[Էգեյան ծով|Էգեյան]] ծովերի ջրերը, որտեղ ցրված են բազմաթիվ լեռնոտ կղզիներ։ Թերակղզու արևմտյան ափերը, որոնք ողողվում են [[Ադրիատիկ ծով]]ի ջրերով, շրջափակված են երկարավուն, ափերին զուգահեռ ձգվող կղզիների շերտերով։ Այստեղ ցամաքը ժամանակի ընթացքում իջել է, հովիտները ծածկվել են ծովի ջրերով, իսկ առափնյա լեռնաշղթաները դարձել են կղզիներ։ Արևելքում թերակղզու ափերը ողողում է [[Սև ծով]]ը:ը։
 
Բալկանյան թերակղզին գրեթե ամբողջությամբ գրավում են լեռները. դաշտավայրերը քիչ են։ Թերակղզու միջին մասում գտնվում է հնագույն զանգվածը, որը ճեղքվելով`ճեղքվելով՝ բաժանվել է մի շարք ծալքա-բեկորավոր լեռների։ Լեռներում տեղի են ունենում ուժեղ երկրաշարժներ։
 
Այդ զանգվածից դեպի արևմուտք (հյուսիսից հարավ) ձգվում են [[Դինարյան լեռնաշխարհ]]ի երիտասարդ լեռնաշղթաները, որոնք կազմված են գլխավորապես կրաքարերից։ Դինարյան լեռնաշխարհում առանձնապես ցայտուն կերպով են արտահայտված [[կարստ]]ային երևույթները։
 
Բալկանյան թերակղզու հյուսիս-արևելքում ձգվում են երիտասարդ ծալքավոր լեռները`լեռները՝ [[Բալկանյան լեռներ|Ստարա Պլանինան]] կամ [[Բալկանյան լեռներ]]ը:ը։
 
Թերակղզին հարուստ է [[ալյումին]]ի (արևմուտքի երիտասարդ լեռների շերտում), [[ցինկ]]ի և [[կապար]]ի (հնագույն զանգվածում) հանքաքարերով։ Կան նաև [[երկաթ]]ի, [[Ածուխ|ածխի]] և [[նավթ]]ի հանքեր։
 
Բալկանյան թերակղզու մեծ մասը (նրա արևմուտքը, հարավը, հարավ-արևելքը) և բոլոր կղզիները գտնվում են միջերկրածովային կլիմայի շրջանում, ընդ որում տեղումների քանակը խիստ նվազում է հյուսիս-արևմուտքից դեպի արևելք և առանձնապես հարավի ուղղությամբ։ Այստեղ աճում են թփուտներ և կոշտատերև խոտեր, որոշ վայրերում պահպանվել են մշտադալար անտառները։ Թերակղզու միջին մասում կլիման փոփոխական է`է՝ միջերկրածովայինից դեպի բարեխառն։ Այդ պատճառով անտառներում պատահում են ինչպես մշտադալար, այնպես էլ ձմռանը տերևաթափ լինող բույսեր։ Թերակղզու հյուսիսը մտնում է արդեն բարեխառն կլիմայական գոտու մեջ, լեռներում տարածված են լայնատերև, խառը և փշատերև անտառները, իսկ դաշտավայրերում ([[Դանուբ]]ի և նրա վտակների շրջանում)`՝ [[անտառատափաստան]]ները:ները։
 
[[Կատեգորիա:Բալկանյան թերակղզի]]
274 658

edits

Նավարկման ցանկ