Changes

Jump to navigation Jump to search
չ
Առանց խմբագրման ամփոփման
[[Պատկեր:Map Iran 1900-fr.png|thumb|300px|right|Ռուսաստանի և Պարսկաստանի մարզերը պայմանագրից հետո և առաջ. Թուրքմանչայում հանձնված մասերը ցույց են տրվել կանաչ և կարմիր գծերով]]
 
'''Թուրքմենչայի Պայմանագիրը [[1828]]''' ([[ռուսերեն]]՝ Туркманчайский договор. [[պարսկերեն]]՝ عهدنامه ترکمنچای), ստորագրվել է [[Ռուսաստան|Ռուսաստանի]] և [[Պարսկաստան|Պարսկաստանի]] միջև փետրվարի 21–ին21-ին, [[Ղարաբաղ]]ի [[Գյուլիստան]] ([[Խաչեն]]) գյուղում, [[1826-1828 ռուս–պարսկական պատերազմներ]]ին վերջ տալու համար։
 
1828թ.1828 թվականին Թուրքմենչայի պայմանագիրը կնքվել է Ռուսաստանի և Իրանի միջև՝ նշանավորելով 1826-1828թթ.1828 թվականների ռուս-պարսկական պատերազմի ավարտը։ Պայմանագիրը ստորագրվել է [[փետրվարի 21]]-ին՝ Թուրքմենչայ գյուղում ([[Թավրիզ]]ի մերձակայքում)։ Ռուսական կողմից այն ստորագրել է [[Իվան Պասկևիչ]]ը, Պարսկաստանի կողմից՝ [[Աբաս-Միրզա]]ն։ Խաղաղության պայմանների մշակմանը մասնակցել է [[Ալեքսանդր Գրիբոեդով]]ը<ref>{{cite web|url=http://ar.newsarmenia.ru/arm1/20080208/41818158.html|title=Երևանում բացվել է Թուրքմենչայի պայմանագրի կնքման 180-ամյակին նվիրված ցուցահանդես|accessdate=2009-1-18}}</ref>։
 
Այն կնքելով, երկու երկրները համաձայնվեցին հետևյալի մասին՝ <ref>{{cite web|url=cais-soas.com/CAIS/Iran/torkmanchai.htm|title=Թուրքմենչայի պայմանագիրը (անգլերեն)|accessdate=2009-1-18}}</ref>
# Պայմանագրի 4-րդ հոդվածի համաձայն, Իրանը հանձնում է [[Երևան]]ը , և այսօր [[Ադրբեջան]]ի մաս կազմող՝ [[Նախիջևան]]ը, [[Թալիշ]]ը, Օրդուբադը, և [[Արրան]] նահանգի [[Մուղան]] շրջանները Ռուսաստանին, ինչպես նաև այն շրջանները որ Ռուսաստանին էր հանձնել [[Գյուլիստանի պայմանագիր|Գյուլիստանի պայմանագրի]] ընթացքում:
# [[Արազ]]ն է նոր սահմանը Իրանի և Ռուսաստանի միջև, «Արարատ ղալաից մինչև [[Աստարա]]-ի գետի ելանցքը»:
# Պայմանագրի 6-րդ հոդվածի համաձայն, Իրանը խոստացավ Ռուսաստանին վճարել 10 քորուր ոսկիում (1828ի1828-ի արժույթով)
# Պայմանագրի 8-րդ հոդվածի համաձայն, պարսկական նավերը կորցնում են իրենց իրավունքները [[Կասպից ծով]]ում և իր ափերին շրջելու, որը տրվում է Ռուսաստանին:
# Իրանը ճանաչում է [[կապիտուլյացիա]]յի իրավունքներ՝ Պարսկաստանում գտնվող ռուսերի համար:
# Պայմանագրի 10-րդ հոդվածի համաձայն, Ռուսաստանը շահում է իր հյուպատոսարան պատվիրակներին Պարսկաստանում այլուր ուղարկելու իրավունքը:
# Պայմանագրի 13-րդ հոդվածի համաձայն, պատերազմի գերիների փոխանակում
# Պայմանագրի 10-րդ հոդվածի համաձայն, Պարսկաստանը ուժադրված է տնտեսական պայմանագրեր կնքել Ռուսաստանի հետ՝ ոնց որ Ռուսաստանը կոնկրետացնի:կոնկրետացնի։
# Պայմանագրի 7-րդ հոդվածի համաձայն, Ռուսաստանը խոստանում է աջակցել Աբբաս Միրզային որպես Պարսկաստանի թագաժառանգը Ֆաթհալի Շահի մահից հետո:
# Պարսկաստանը պաշտոնապես ներողություն է խնդրում իր կողմից [[Գյուլիստանի պայմանագիր|Գյուլիստանի պայմանագրի]] համաձայնությունների խախտման համար:
# Պայմանագրի 15-րդ հոդվածի համաձայն, [[Ֆաթհալի Շահ]]ը խոստանում է հյուսիս-արևմտյան շրջանում որևե խանությունների անջատման շարժունմերը չհալածել:չհալածել։
 
==Աղբյուրներ==
28 624

edits

Նավարկման ցանկ