«Նորաշեն (Տավուշի մարզ)»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
clean up, replaced: : → ։ (26) oգտվելով ԱՎԲ
չ (clean up, replaced: → (407), → (230), → (111), → (56) oգտվելով ԱՎԲ)
(clean up, replaced: : → ։ (26) oգտվելով ԱՎԲ)
| կայք =
}}
'''Նորաշեն''', գյուղ [[Հայաստան|Հայաստանի Հանրապետության]] [[Տավուշի մարզ]]ի արևելյան մասում, սահմանակից է [[Չորաթան]], [[Արծվաբերդ]], [[Վերին Կարմիր Աղբյուր]] և [[Մովսեսգյուղ]] գյուղերին, իսկ [[Ադրբեջան]]ի սահմանից ուղիղ գծով գտնվում է 4 կմ է հեռավորության վրա<ref name="tavushkayq">[http://tavush.region.am/egov/dispatcher Տավուշի մարզի պաշտոնական կայքը՝ Նորաշեն գյուղ]</ref>:։
 
Համաձայն որոշ աղբյուրների, գյուղի անվանումը առաջացել այն բանից հետո, երբ մի խումբ լեզգիներ անցնելով այստեղով, ծաղրել են տեղացի հայերին ասելով. Ձռեք չտաք սրանց, նոր շեն է, կքանդվի:կքանդվի։ Դրանից հետո գյուղը սկսել են կոչել Նորաշեն<ref>[http://www.navasardtours.com/%D5%B0%D5%A1%D5%B5%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%A1%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%A3%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B2%D5%A5%D6%80-%D5%A3%D5%A1/#.Ub5NafZOp7o Հայկական ավանդապատումներ. գյուղեր, գավառներ, քաղաքներ]</ref>:։
 
== Աշխարհագրություն ==
Նորաշենի հարևան գյուղերն են [[Վերին Կարմիր Աղբյուր]]ն է,[[Արծվաբերդ]]ը, [[Մովսեսգյուղ]]ը և [[Չորաթան]]ը:ը։ Մոտակայքում գտնվում է [[Նորաշենի կիկլոպյան ամրոց|կիկլոպյան ամրոց]]:։
 
Նորաշեն համայնքը զբաղեցնում է 1089 հա տարածք<ref name="ՏՄՆորաշեն" />, որից`
* 103 հա անտառ
 
Հեռավորությունը [[Երևան]]ից կազմում է 214 կմ, մարզկենտրոն [[Իջևան]]ից՝ 74 կմ, ՀՀ պետական սահմանից՝ 3 կմ<ref name="ՏՄՆորաշեն" />:։
 
Գյուղի հարավային մասում գտնվում են մ.թ.ա. 2-րդ հզմ “[[Պիլուր պատ]]”, [[Ձորաբերդ]] և “Սև լեռ” ամրոցները, իսկ 1 կմ արևմուտք` մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հզմ. “Ահագնի” ամրոցը:ամրոցը։
 
== Կլիմա ==
Նորաշեն ը գտնվում է բարեխառն գոտում, ամռանը` + 29 C, ձմռանը` - 30 C<ref name="ՏՄՆորաշեն" />:։
 
== Պատմություն ==
=== Ռուսական կայսրություն ===
Գյուղը հիմնադրվել է [[1835]] թվականին ներկայիս [[Ադրբեջան]]ի տարածքում ջարդերից փրկված մի քանի տասնյակ հայկական ընտանիքների կողմից:կողմից։
 
[[19-րդ դար]]ի վերջին գյուղը այցելած եպիսկոպոս Մակար Բարխուդարյանցը իր «Արցախ» գրում էր.
=== Խորհրդային Հայաստան ===
[[Պատկեր:Cyclopean fortress in Norashen.jpg|left|thumb|250px|[[Նորաշենի կիկլոպյան ամրոց]]ը]]
Խորհրդային տարիներին բնակվայրը մտնում էր [[Հայկական ԽՍՀ]]-ի [[Շամշադինի շրջան]]ի կազմի մեջ:մեջ։ Նորաշենը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել [[Արցախյան ազատամարտ]]ին. գյուղը տվել է 32 ազատամարտիկ, որոնցից հինգը զոհվել են և մեկը դարձել է հաշմանդամ<ref name="tavushkayq" />:։
 
=== Հայաստանի Հանրապետություն ===
Վերջին տարիներին Նորաշենում կատարվել են որոշ աշխատանքներ՝ նորոգվել է միջնակարգ դպրոցի շենքը (Հայ-ամերիկյան կրթական ծրագրով), վերակառուցվել է խմելու ջրագիծը (ՀՊԾ-ՍԱԴ-ի կողմից), վերանորոգվել է տնամերձերի ոռոգման համակարգը (ՀՍՆՀ-ի կողմից):։ Այժմ Նորաշենի գլխավոր խնդիրներն են մշակույթի տան և գյուղապետարանի շենքերի նորոգումն ու համայնքային ճանապարհների նորոգումը<ref name="tavushkayq" />:։
 
== Բնակչություն ==
[[Պատկեր:Monument in Norashen, Tavush.jpg|right|thumb|250p|[[Մեծ Եղեռն]]ի զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձան գյուղում]]
Ներկայումս Նորաշենն ունի 527 տնտեսություն (516 ընտանիք<ref name="ՏՄՆորաշեն" />)՝ 1897 բնակիչներով<ref name="tavushkayq" />:։
 
{| class="wikitable"
 
== Տնտեսություն ==
Գյուղի բնակչության հիմնական զբաղմունքը եղել և մնում է դաշտավարությունը և անասնապահությունը<ref name="tavushkayq" />:։ Գյուղը մասնակի ապահովված է խմելու և ոռոգման ջրով, գազաֆիկացված է<ref name="ՏՄՆորաշեն" />:։
 
== Մշակույթ ==
=== Դպրոց ===
[[Պատկեր:School Norashen Tavush.jpg|left|200px|thumb|Նորաշենի միջնակարգ դպրոցը]]
Նորաշենն ունի 750<ref name="ՏՄՆորաշեն" /> աշակերտական տեղով միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում է շուրջ 202 աշակերտ, տիպային մշակույթի տուն՝ 340 տեղանոց, գրադարան, մանկապարտեզ, ինչպես նաև առևտրի ու կենցաղային օբյեկտներ<ref name="tavushkayq" />:։ Նորաշենի տարրական դպրոցը կառուցվել [[1921]] թվականին (ունեցել է 4 դասարան), իսկ 7-ամյա դպրոցը՝ [[1937]]-ին (մշակույթի տան մոտ, դեպի արևելք):։ Միջնակարգ դպրոցի կառուցվել է [[1961]] թվականին և աշխատել է [[1962]]-ից:ից։ [[Փաշո Կարապետի Ավագյան]]ը [[Թբիլիսի]]ում մանկավարժական կրթություն ստանալուց հետո [[1924]]-[[1935]] թթ. աշխատել է շրջանի տարբեր դպրոցներում:դպրոցներում։ 7 տարի Նորաշենի դպրոցում աշխատել է որպես ուսուիցչ, ուսումնավար և տնօրեն:տնօրեն։
 
=== Եկեղեցի ===
Գյուղը ուներ [[Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Նորաշեն, Տավուշի մարզ)|Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի]], որը քանդված է եղել [[20-րդ դար]]ի սկզբին:սկզբին։
 
== Հայտնի անձինք ==
[[Պատկեր:Norashen (Tavush) central street.jpg|right|240px|thumb|Գյուղի կենտրոնական փողոցը]]
* [[Արտավազդ Ավագյան]], հայ խորհրդային [[Կենսաբանություն|կենսաբան]] և [[Ծագումաբանություն|ծագումնաբան]]:։<ref>[http://www.cnshb.ru/AKDiL/akad/base/RA/000693.shtm Ավագյան Արտավազդ Արշակի (Ռուսերեն)]</ref>
* [[Արշալույս Փայտյան]], ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ, [[գեներալ-լեյտենանտ]]:։
* [[Արտակ Հերիքյան]], լրագրող
* [[Վաչե Ավագյան]], կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր:պրոֆեսոր։
* [[Աշոտ Հակոբյան (բայկեր)]], բայկեր
 
== Հետաքրքիր փաստեր ==
* [[2011]] թվականի [[հոկտեմբերի 28]]-ին [[Երկիր Մեդիա]] հեռուստաալիքով Երևանի ժամանակով 8.00 հաղորդում է ցուցադրվել Նորաշենի մասին:մասին։
 
== Տես նաև ==
285 440

edits

Նավարկման ցանկ