Jump to content

«Բենիամին Մարգարյան»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
clean up, replaced: → (32), → (8) oգտվելով ԱՎԲ
չ (clean up, replaced: = → = (12), = → = (7) oգտվելով ԱՎԲ)
չ (clean up, replaced: → (32), → (8) oգտվելով ԱՎԲ)
 
{{Տեղեկաքարտ Անձ
| ԱԱՀ = Բենիամին Եղիշեի Մարգարյան
| պատկեր = Margarjan.jpg
| չափ =
|­­ background =
| նկարագրում = աստղագետ, ակադեմիկոս
| ծննդյան օր = [[դեկտեմբեր 12]] [[1913]]
| վախճանի օր = [[սեպտեմբեր 30]] [[1985]]
| ծննդավայր = [[Շուլավեր]], [[Ռուսական կայսրություն]]
|երկիրը = {{флагификация|ԽՍՀՄ}}
|Научная сфера = астрономия
|Место работы = [[Бюраканская обсерватория]]
|Учёная степень =
|Учёное звание =
}}
<noinclude>
'''Բենիամին Եղիշեի Մարգարյան''' (1913 − 1985), հայ խորհրդային [[աստղագիտություն|աստղագետ]], [[Հայկական ՍՍՀ]] [[Հայաստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային ակադեմիա|ԳԱ]] ակադեմիկոս (1971), ՀՍՍՀ Գիտության վաստակավոր գործիչ (1961)։ [[ՍՍՀՄ]] ԳԱ աստղագիտական խորհրդի անդամ (1964), [[Միջազգային աստղագիտական միություն|Միջազգային աստղագիտական միության]] «Գալակտիկաներ» հանձնաժողովի փոխնախագահ (1973-1976), նախագահ (1976-79)։
 
== Կենսագրություն ==
== Գիտական գործունեություն ==
 
Գիտական աշխատանքները վերաբերում են [[աստղեր|աստղ]]ային և [[արտագալակտիկական աստղագիտություն|արտագալակտիկական]] [[աստղագիտություն|աստղագիտությանը]]։ Նրա գլխավորությամբ մշակվել է աստղերի տեսանելի բաշխման մեջ դիտվող [[ֆլուկտուացիաների տեսություն|ֆլուկտուացիաների (տատանումների) տեսությունը]]` [[Տիեզերք|տիեզերական]] կլանման հաշվի առմամբ։ [[Վիկտոր Համբարձումյան|Վ.Հ. Համբարձումյանի]] հետ համատեղ հաստատել է [[Գալակտիկա]]յում երիտասարդ, անկայուն աստղային համակարգերի` [[աստղասփյուռ]]ների առկայությունը, ինչը վկայում է, որ [[աստղառաջացման գործընթաց]]ը շարունակվում է նաև մեր դարաշրջանում, ընդ որում աստղերը ծնվում են խմբերով։ Կատարել է [[ցրված աստղակույտեր]]ի դասակարգում, ուսումնասիրել է դրանց տեղաբաշխման առանձնահատկությունները և նկարագրել է Գալակտիկայի պարուրաձև ճյուղերի նկատմամբ դրանց դիրքը։ Բացահայտել է պայծառ գալակտիկաների շարքում գունային ու [[սպեկտր]]ալ տարականոն (անոմալ) բնութագրերով օժտված օբյեկտների հատուկ դասի առկայությունը։ Բացահայտված երևույթի բացատրման համար առաջինն է առաջ քաշել գալակտիկաների միջուկներում ոչ ջերմային բնույթի [[ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներ]]ի առկայության գաղափարը։ Այդ ուղղությամբ մշակել է հատուկ մեթոդաբանություն և 1965թ.-ից Բյուրականի աստղադիտարանում [[Շմիդտի աստղադիտակ|Շմիդտի]]` մեկ մետր տրամագիծ ունեցող [[աստղադիտակ]]ով անցկացրել է [[աստղային երկինք|աստղային երկնքի]] առաջին սպեկտրալ շրջահայությունը։ Դիտումների արդյունքում հայտնաբերել է հատուկ դասի` սպեկտրի ուլտրամանուշակագույն տիրույթում ճառագայթման ավելցուկ ունեցող մեծ թվով թույլ գալակտիկաներ (13-17-րդ աստղային մեծության), որոնք կոչվում են նրա անունով` [[Մարգարյանի գալակտիկաներ]]։ Տարբեր [[աստղադիտարան]]ներում հետագա ուսումնասիրությունները ցույց տվեցին, որ դրանք [[Մետագալակտիկա]]յի ակտիվ գոյացումների ընդարձակ դաս են կազմում։ Այդ գալակտիկաների նշանակալի մասն ունի [[ռադիոճառագայթներ|ռադիո-]], [[ինֆրակարմիր]] և [[ռենտգենային ճառագայթներ|ռենտգենային ճառագայթում]], իսկ դրանց շուրջ 10 %-ին հատուկ են [[Սեյֆերտի գալակտիկաներ|Սեյֆերտի]] տիպի գալակտիկաներին բնորոշ հատկություններ. սպեկտրներում գծերը տարբեր չափով լայնացած են։ Դրանց շարքում կան նաև [[քվազար]]ներ և [[ВL Մողես]]ի տիպի օբյեկտներ:
 
== Պարգևներ ==
* ԽՍՀՄ [[ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ|Պետական]] (Ստալինյան) մրցանակի դափնեկիր (1950)
* [[Պատվո նշան շքանշան]] (1955)
* [[Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան]] (1983)
* {{cite book
|title= <big>Атлас звездных скоплений различных типов</big>, 1953
|author=
|last=
|first=
|publisher=
|edition=
* {{cite book
|title= <big>Астрономы.Биографический справочник</big>
|author= <big>Колчинский И.Г.,Корсунь А.А.,Родригес М.Г.</big>
|last=
|first=
|publisher= Наукова думка, 1986
|edition=
|isbn=
}}
*{{cite paper |author= |title=<big>[[Բյուրականի աստղադիտարանի հաղորդումներ]]</big>|version=պրակ 1, 1946 |publisher= |date= |url= |format= |id= |accessdate= }}
*{{cite paper |author= |title= <big>Галактики с ультрафиолетовым континуумом</big> |version= |publisher=<big>Астрофизика</big>,(3) 1957 |date= |url= |format= |id= |accessdate= }}
*{{cite paper |author= |title= <big>On the Nature of Galaxies with UV Continuum Having Broad Emission Lines</big> |version= |publisher=Astronomy and Astrophisics, (58) 1977 |date= |url= |format= |id= |accessdate= }}
== Արտաքին հղումներ ==
*[http://armscoop.com/?p=310 Բ. Ե. Մարգարյանի կենսագրությունը՝ Հայկական գիտական համագործակցություն կայքում] armscoop.com
1 105 242

edits