Սուրեն Շահումյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սուրեն Շահումյան
հունվարի 14, 1902(1902-01-14) - հունիսի 4, 1936(1936-06-04) (34 տարեկանում)
ԾննդավայրԹիֆլիս, Ռուսական կայսրություն
Մահվան վայրՄոսկվա, ԽՍՀՄ

Սուրեն Ստեփանի Շահումյան (հունվարի 14, 1902, Թիֆլիս - հունիսի 4, 1936, Մոսկվա), խորհրդային ռազմական գործիչ, Անդրկովկասում խորհրդային կարգերի հաստատման համար մղված պայքարի մասնակից։ Ս․ Գ․ Շահումյանի ավագ որդին։ ԽՄԿԿ անդամ 1917 թվականից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սովորել է Աստրախանի և Բաքվի գիմնազիաներում։ Ավարտել է Մոսկվայի ռազմական ակադեմիան և ՌԿ(բ) կ Կենտկոմի մարքսիզմի դասընթացները։ 1917 թվականից կատարել է կուսակցության Բաքվի կոմիտեի առաջադրանքները, ընդգրկվել մարտական դրուժինայի շարքերը և ակտիվ մասնակցություն ունեցել մարտական գործողություններին։

1918 թվականին կարմիր գվարդիականների շարքերում կռվել է թուրք-մուսավաթական բանդաների դեմ։ Բաքվի կոմունայի պարտությունից հետո ձերբակալվել է 26 կոմիսարների հետ և տարվել Կրասնովոդսկ։ Բանտից երաշխավորությամբ ազատվելուց հետո, 1919 թվականին, վերադարձել է Բաքու և շարունակել հեղափոխական գործունեությունը։ Վերստին ձերբակալվել և բանտարկվել է, ապա՝ արտաքսվել Բաքվից։ 1919 թվականի վերջից Վրաստանում կատարել է կուսակցության ընդհատակյա երկրկոմի մարտական առաջադրանքը, որի համար պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով։ Ռազմական ակադեմիան ավարտելուց հետո աշխատել է դիվիզիայի շտաբի օպերատիվ բաժնի պետ, հրամանատարի տեղակալ։

1927 թվականին եղել է Օրյոլի զրահատանկային դպրոցի, ապա՝ բելառուս․ օկրուգի, իսկ 1932 թվականին՝ Լենինգրադի զինվորական օկրուգի զրահատանկային զորքերի պետը։ Շահումյանը մեծ աշխատանք է կատարել կարմիր բանակի զրահատանկային զորքերի կազմակերպման ուղղությամբ։ Ձեռագիր վիճակով պահպանվել է Շահումյանի «Ստեփան Շահումյան» ստույգ փաստագրական կենսագրական ուսումնասիրությունը և «Բաքվի կոմունան» (1927, ռուս․) աշխատությունը, որոնք այսօր ունեն սկզբնաղբյուրի արժեք։ Շահումյանն առաջինը հրատարակեց Սուրեն Շահումյանի զեկուցագիրը Լենինին՝ հայ ազատագրական պայքարի գործիչ Անդրանիկի խորհրդային կողմնորոշման և նրա նկատմամբ ունենալիք վերաբերմունքի մասին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 435 CC-BY-SA-icon-80x15.png