Սուրբ Մարկոսի հրապարակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
իտալ.՝ Piazza San Marco
Սուրբ Մարկոսի հրապարակ
Իտալիա Իտալիա, Վենետիկ
Giovanni Antonio Canal, il Canaletto - Piazza San Marco - WGA03883.jpg
wikimapia քարտեզին
OpenStreetMap քարտեզին
Յանդեքս քարտեզին
Գուգլ քարտեզին

Կոորդինատներ: 45°26′2″ հս․ լ. 12°20′17″ ավ. ե. / 45.43389° հս․. լ. 12.33806° ավ. ե. / 45.43389; 12.33806

Սուրբ Մարկոսի հրապարակ (իտալ.՝ Piazza San Marco), Վենետիկի քաղաքային գլխավոր հրապարակը։ Կազմված է երկու մասից` Մեծ ջրանցքից մինչև զանգակատունն ընկած հատվածից և հրապարակից։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հրապարակը ձևավորվել է 9-րդ դարում` որպես Սուրբ Մարկոսի տաճարի առաջ ընկած ոչ մեծ տարածություն: 1177 թվականին Ֆրիդրիխ 1-ին Շիկամորուսի և և Ալեքսանդր 3-րդ պապի հանդիպման առթիվ այն ընդարձակվել է` ստանալով ներկայիս չափերը։ Հենց այս հրապարակում են ավանդաբար կազմակերպվել քաղաքային հիմնական տոնակատարությունները, այդ թվում` Վենետիկի կառնավալը:

Շինություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հրապարակի տեսքը Սուրբ Մարկոսի տաճարի կողմից

Հրապարակում գերիշխող դիրք ունեն Դոժերի պալատը և որոշ հեռավորության վրա գտնվող Սուրբ Մարկոս բազիլիկի զանգակատունը։ Ժամացույցի սլաքին հակառակ ուղղությամբ հրապարակի շուրջ դասավորված են հետևյալ շինությունները.

  • Սուրբ Մարկոսի և սուրբ Թեոդորոսի սյուներ
  • Դոժերի պալատ
  • Սուրբ Մարկոսի տաճար
  • Սուրբ Մարկոսի աշտարակը ժամացույցով
  • Հին և նոր դատարանները, որոնց առաջին հարկերում կան մի քանի սրճարաններ, այդ թվում` նշանավոր «Ֆլորիան» սրճարանը
  • Ալա Նապոլեոնիկա
  • Սան Մարկո գրադարան։

Ենթադրվում է, որ սյուները կառուցվել են մոտ 1268 թվականին, երբ ջուրը մոտ էր, իսկ սյուները մատնանշել են քաղաքի մուտքը ծովի կողմից[1]:

Սալարկուղի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

13-րդ դարի վերջին հրապարակը սալարկվել է եղևնու ձևով, ընդ որում բաց գույնի քարերը դասավորվել են հրապարակի առանցքին զուգահեռ։ Այդ գծերը հավանաբար տոնակատարությունների ժամանակ որպես գծանշումներ են ծառայել։ Յուրահատուկ ձև ունեցող այս սալարկուղին պատկերվել է միջնադարյան շատ կտավներում, օրինակ` Ջենտիլե Բելլինիի «Շքերթ Սուրբ Մարկոսի հրապարակում» կտավը (1496)։

Աղավնիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղավնիները Սուրբ Մարկոսի հրապարակում
Աղավնիները Սուրբ Մարկոսի տաճարի առաջ

Անթիվ-անհամար աղավնիները, որոնք ճախրում են հրապարակի վրա, դարձել են քաղաքային բնապատկերի անբաժանելի մասը։ Կա լեգենդ, որով բացատրվում է աղավնիների առկայությունը Սուրբ Մարկոսի հրապարակում[2]: Վենետիկում եղել է ավանդույթ, համաձայն որի` տարվա մեջ մեկ անգամ դոժին նվերներ են բերել քաղաքի տարբեր շրջաններից և հավատացյալների տարբեր խմբերից։ Սովորաբար դա եղել է ուտելիք` մրգեր, քաղցրեղեն, որսի վայրի թռչուններ։ Մի անգամ` Սուրբ Մարկոսի բազիլիկի շինարարության ավարտին, նվերների մեջ հայտնաբերում են երկու աղավնիներով վանդակ։ Թռչուններին բաց են թողնում վանդակից։ Նրանք անմիջապես կանգնում են նոր օծված եկեղեցու կամարին։ Այս երևույթը ընկալվում է որպես սուրբ Մարկոսի հերթական հրաշագործություն, որով ազդարարվում էր, որ աղավնիները սրբազան թռչուններ են, որոնց հովանավորում է հենց ինքը սուրբը։ Դոժը հրաման է արձակում, որով Վենետիկի հանրապետությունը պարտավորվում է իր հաշվին կերակրել աղավնիներին և նրանց սերունդներին։ Հրամանը հաստատում է սենատը նույնիսկ այն ժամանակ, երբ աղավնիների քանակն արդեն շատ էր աճել։

Միայն 2008 թվականի դեկտեմբերին, երբ թռչնագրիպի համաճարակ է դիտարկվել, քաղաքային իշխանությունները որոշել են հրապարակում դադարեցնել աղավնիների համար նախատեսված հատիկեղենի վաճառքը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. San Marco, Byzantium and the Myths of Venice p.79 and note 10 on p.10
  2. Орёл Е. В. Мир Венеции. — 1-е. — Харьков: Фолио, 2012. — С. 80. — 347 с. — 1500 экз. — ISBN 978-966-03-5972-7

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Janson, Alban & Thorsten Bürklin. (2002). Auftritte Scenes: Interaction with Architectural Space: the Campi of Venice. Basel: Birkhauser. ISBN 3-7643-6585-4
  • Lien, Barbara. (May 2005). The Role of Pavement in the Perceived Integration of Plazas: An Analysis of the Paving Designs of Four Italian Piazzas. unpublished M.S. thesis. Washington State University Department of Horticulture and Landscape Architecture. PDF
  • Norwich, John Julius, Tudy Sammartini, and Gabriele Crozzoli (1999). Decorative Floors of Venice. London: Merrell Publishers. ISBN 1-85894-108-3
  • Puppi, Lionello. (2002). The Stones of Venice. New York: Vendome Press. ISBN 0-86565-245-7
  • Williams, Kim. (1997). Italian Pavements: Patterns in Space. Houston: Anchorage Press. ISBN 0-9655268-2-8

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]