Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Ջուղա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի
Հիմնական տվյալներ
ՏեսակՈւղղանկյուն հատակագծով եկեղեցի
ԵրկիրԱդրբեջան Ադրբեջան
ՏեղագրությունՋուղա, Ջուղայի շրջան
ՏարածաշրջանՆախիջևանի Ինքնավար Հանրապետություն
ԴավանանքՀայ առաքելական
Հոգևոր կարգավիճակՉգործող
Ներկա վիճակԱվերված
Ժառանգության կարգավիճակՈչ
Ճարտարապետական ոճՀայկական
Հիմնադրված12-րդ դար
ՇինանյութՃեղքված քարեր

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, հայկական առաքելական եկեղեցի ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուղայի շրջանի վարչական կենտրոն հանդիսացող Ջուղա քաղաքում[1][2]։ Ներկայում ամբողջությամբ ավերված է[3]։

Տեղադրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եկեղեցին կառուցվել է Ջուղա քաղաքի արևելյան կողմում՝ անմիջապես քաղաքը շրջափակող պարսպի մոտ, բարձր բլրանման ապառաժի վրա[1]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին հիմնադրվել է 12-ից 13-րդ դարերում[1][2]։ 16-րդ դարի վերջերին եկեղեցում վերանորոգման աշխատանքներ են իրականացվել[1]։

Ճարտարապետական նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եկեղեցի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին ուներ ուղղանկյուն հատակագիծ, զույգ ավանդատներ և արևելյան կողմում աբսիդ։ Շինության հյուսիսային և արևելյան պատերը շարված էին բնական ժայռերի վրա։ Շարվածքը հիմնականում ճեղքված քարերից է իրականացվել։ Եկեղեցու ներքին տարածքը ծեփապատ էր[1]։

Եկեղեցու ներսի հարդարանքում՝ ավանդատների և բեմի շարվածքներում, տեղադրված են եղել Սահակին, Մինասին, Խերամին և այլ ջուղայեցիներին հիշատակող խաչքարեր։

Արդեն խորհրդային տարիներին եկեղեցու արևմտյան, հարավ-արևելյան կողմերում կանգնեցված մի շարք խաչքարեր տեղահան էին արված[1]։

Պարիսպ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին չորս կողմերից շրջափակված էր բավականին բարձր և ամուր պարսպով։ Այն հուշարձանին փոքրիկ բերդի տպավորություն էր հաղորդում[1]։

Գերեզմանատուն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եկեղեցին ուներ իր գերեզմանոցը, որը գտնվում էր փոքր ինչ հեռու՝ նրա հարավ-արևմտյան կողմում, փոքր բլրակի արևմտյան լանջի վրա։ Այն իրենից ներկայացնում էր շուրջ 60 խաչքարերով և այլ տապանաքարերով գերեզմանատուն։ Խաչքարերը թվագրվում էին 16-ից 17-րդ դարերով։ Արդեն խորհրդային տարիներին խաչքարերը կիսով չափ ընկած կամ հողի մեջ թաղված էին։ Գերեզմանոցում գտնված տապանաքարերն ու խաչքարերը կարևոր տեղեկություններ են հաողրդել Ջուղա քաղաքի անցյալի մասին[1]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]