Սուրբ Անանիա մատուռ
| Սուրբ Անանիա մատուռ | |
|---|---|
 | |
| Հիմնական տվյալներ | |
| Տեսակ | եկեղեցի |
| Երկիր | .svg){kind=small} Սիրիա |
| Տեղագրություն | Դամասկոս |
| Դավանանք | Մարոնիական կաթոլիկ եկեղեցի |
| Թեմ | մարոնի կաթոլիկ եկեղեցու Դամասկոսի թեմ |
| Նվիրված | Ananias of Damascus? |
| Ճարտարապետական ոճ | բյուզանդական ճարտարապետություն |
 | |
 | |
| 33°30′41″N 36°19′03″E / 33.511389°N 36.3175°E | |
 House of Saint Ananias Վիքիպահեստում | |
Սուրբ Անանիա մատուռ կամ Սուրբ Անանիա եկեղեցի (արաբ․՝ كنيسة القديس حنانيا) կրոնական կառույց Սիրիայի մայրաքաղաք Դամասկոսի պատմական հատվածում: Ենթադրվում է, որ այն այն տունն է, որտեղ Անանիան մկրտել է Սավուղին (հետագայում՝ Պողոս Տարսոնացուն):
Ուխտավայրը գտնվում է Անանիայի փողոցում, որը կոչվել է սրբի անունով, Բաբ Շարկիից կարճ հեռավորության վրա հյուսիս՝ Բաբ Թումա ճանապարհին։ Այստեղ գտնվում է Ուղիղ փողոցի արևելյան սահմանը: Մատուռը գտնվում է ժամանակակից փողոցի մակարդակից վեց մետր ցածր՝ հռոմեական ճանապարհի մակարդակում: Ավանդույթի համաձայն, Անանիայի տան մնացորդները պահպանվել են մատուռի աջ կողմում: Խաչաձև հատակագծով կառուցված մատուռը թվագրվում է բյուզանդական ժամանակներին[1]:
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Օսմանյան ժամանակաշրջանում շենքը ծառայել է որպես մզկիթ, որը, ի վերջո, դարձել է անօգտագործելի և խարխուլ: Սուրբ Երկրի Ֆրանցիսկյան կուստոդիան շենքը ձեռք բերեց 1820 թվականին և այն վերածեց մատուռի։ Այն ավերվեց 1860 թվականին քրիստոնյաների հալածանքների ժամանակ և վերակառուցվեց 1867 թվականին։ 1973 թվականի վերականգնումը մատուռին տվեց իր ներկայիս տեսքը։
Մատենադարանը համարվում է 1-ին դարից ի վեր միակ պահպանված քրիստոնեական պաշտամունքի վայրը այն քաղաքում, որն այժմ հիմնականում մուսուլմանական է։ Այն ունի շատ պարզ կառուցվածք, որը բաղկացած է երկու փոքր սենյակներից՝ քարե պատերով, որոնցում կան միայն խորան, մի քանի սրբապատկերներ և մի քանի նստարաններ։ Պատկերները պատկերում են Պողոս առաքյալի դարձի պատմությունը։ Այն ներկայացնում է վաղ քրիստոնյաների պարզությունը և մինչ օրս գոյություն ունեցող ամենավաղ եկեղեցիներից մեկն է, որտեղ պատարագներ են մատուցվում[2]։
Էվստաշես դե Լորեյը 1921 թվականին պեղումներ է անցկացրել Անանիայի Ֆրանցիսկյան մատուռում: Սուրբ Խաչի բյուզանդական եկեղեցին խալիֆ ալ-Վալիդ I-ը քրիստոնյաներին տվել է որպես փոխհատուցում Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցու (Մեծ մզկիթ) համար, որը պահանջել են մուսուլմանները: Ալ-Վալիդի կողմից զիջված շենքը նախկին բյուզանդական եկեղեցի էր, որը վերածվել էր մզկիթի: Այս նախորդ շենքը թվագրվում է Թեոդոսիոս կայսեր ժամանակներին. ավելի հին սպոլիաները ծառայել են որպես շինանյութ: Պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել է աբսիդ. եկեղեցին, ըստ պեղողի, կառուցվել է հեթանոսական տաճարի տեղում, որտեղից հայտնաբերվել է «Դամասկոսի երկնքի աստծուն» նվիրված հունարեն արձանագրություն և հռոմեական ոճի ցուլի բարձրաքանդակով զոհասեղան[3]։ Էպիգրաֆիկորեն հիշատակվող երկնքի աստվածը նույնականացվում է որպես Բաալշամին, և արձանագրությունը թվագրվում է 2-րդ/3-րդ դարերով: Այն թվագրվում է մ.թ. 1-ին դարով: Անհնար է ասել, թե արդյոք տաճարը կանգնած է եղել ավելի ուշ կառուցված եկեղեցու տեղում, թե՞ Յուպիտերի տաճարի տեղից որպես շինանյութ բերվել են սպոլիաներ[4]։ Կարելի է նաև ենթադրել, որ հեթանոսական տաճարը կառուցվել է ավելի հին (հնագիտականորեն չապացուցված) վաղ քրիստոնեական տնային եկեղեցու տեղում[5]։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Andreas Feldtkeller: Syrien. EVA, Leipzig 2011, S. 73.
- ↑ Christian Sites in Damascus – Habeeb Salloum. hackwriters.com
- ↑ Edmond Pottier: Rapport sur les travaux archéologiques en Syrie et a l’École française de Jérusalem. In: Syria 4 (1923), S. 316–323, hier S. 319; Gaston Contenau: L’Institut français d’'archéologie et d’art musulmans de Damas. In: Syria 5 (1924), S. 203–211, hier S. 205.
- ↑ Herbert Niehr: Baʻals̆amem: Studien zu Herkunft, Geschichte und Rezeptionsgeschichte eines phönizischen Gottes. Peeters, Leuven u. a. 2003, S. 101 f.
- ↑ Petrus Schüler: Syrien – Geschichte und Gegenwart, 2019, S. 65.
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Petrus Schüler: Syrien – Geschichte und Gegenwart. In: Im Land des Herrn. Franziskanische Zeitschrift für das Heilige Land, 73. Jg., 2/2019, S. 54–75, hier S. 64–66 (Die Kapelle des heiligen Hananias). (PDF(չաշխատող հղում) )
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սուրբ Անանիա մատուռ» հոդվածին։ |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.svg){kind=small}
