Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (Դերբենդ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի
Церковь Святого Всеспасителя
Церковь Святого Всеспасителя (Дербент).jpg
Հիմնական տվյալներ
Տեսակմշակութային ժառանգության օբյեկտ և ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
ԵրկիրՌուսաստան Ռուսաստան
ՏեղագրությունՌուսաստան Ռուսաստան, Դաղստան, Դերբենդ
ԴավանանքՀայ Առաքելական Եկեղեցի
Ժառանգության կարգավիճակՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
Ճարտարապետական նկարագրություն
ՃարտարապետԳաբրիել Սունդուկյան
Ճարտարապետական ոճՀայկական ճարտարապետություն
Փակված է1920
Կոորդինատներ: 42°3′25.243200100001″ հս․ լ. 48°17′13.369200100004″ ավ. ե. / 42.05701200002777540° հս․. լ. 48.28704700002777628° ավ. ե. / 42.05701200002777540; 48.28704700002777628
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
Nuvola apps kview.png Արտաքին պատկերներ
Searchtool.svg Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (Դերբենդ)

Դերբենդի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (ռուս.՝ Церковь Святого Всеспасителя), հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Դերբենդ քաղաքում:

Համարվում է Դաղստանի և Ռուսաստանի ամենախոշոր հայկական եկեղեցիներից մեկը, որը ներառված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին կառուցվել է հայ գրող, թատերագիր Գաբրիել Սունդուկյանի նախագծմամբ՝ Դերբենդի հայկական թաղամասում:

Այն կառուցվել է 1870 թվականին (մեկ այլ աղբյուրում նշվում է 1871 թվականին[1]) հայկական թաղամասում գտնվող մատուռի տեղում: 1888 թվականին ավելացվել է Դերբենդի հայկական եկեղեցու զանգակատունը:

Սուրբ Ամենափրկիչ հայկական եկեղեցին մեծապես վնասվել է Դաղստանում ընթացող քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում: Քոչվորները ոչնչացրել են զանգակատունը և վնասել գմբեթը: Ռուսաստանի Դաշնության նախարարական խորհրդի որոշմամբ այն ճանաչվել է ճարտարապետական հուշարձան և հայտնվել պետության հատուկ պաշտպանության ներքո:

1976-ից 1982 թվականներին կառույցը վերանորոգվել է: Գրանցված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյակտների ցանկում, որպես պատմաճարտարապետական հուշարձան:

2009 թվականից եկեղեցում սկսել են անցկացվել մկրտության և հարսանեկան արարողություններ:

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին կառուցվել է հայկական ճարտարապետական ոճով: Ունի խաչաձև գմբեթ: Եկեղեցին ունի 15,7 մետր բարձրություն:

Կառուցված է տաշած կրաքարային ժայռերից, իսկ պատերը գաջից են: Եկեղեցու գմբեթի վրա կանգնացված է հայկական խաչ, որը ցույց է տալիս հայ առաքելական եկեղեցուն պատկանելությունը:

Մուտքի մոտ պատկերված է հսկայական խաչ: Ունի խաչաձև պատուհաններ, որոնք հանդիսանում են լուսավորության գլխավոր միջոցներ:

Տե՛ս նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Դաղստանի հայկական եկեղեցիներ Ռուսաստանի Դաշնության պատմաճարտարապետական հուշարձաններ

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]