Սուպերմոդել

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ժիզել Բյունդհենը՝ աշխարհի ամենաշատ վարձատրվող մոդելը 2004-2013 թվականներին[1][2]։

Սուպերմոդել, մոդել, որ հասել է մասնագիտական ամենաբարձր հաջողությունների։ Նա ունի համաշխարհային ճանաչում նորաձևության ասպարեզում, ստանում է ամենաբարձր հոնորարները և համագործակցում առաջատար դիզայներների և համաշխարահային ճանաչում ունեցող ապրանքանիշների հետ։ Գովազդի կամ ապրանքանիշների հետ սուպերմոդելների պայմանագրերը ոչ հաճախ են տալիս ամերիկյան միլիոնավոր դոլարներ[2]։ Նրանք կանոնավոր կերպով հայտնվում են մոդայի ամենահեղինակավոր ամսագրերի շապիկներին[3], նրանց կարիերան և անձնական կյանքն ակտիվորեն լուսաբանվում և մեկնաբանվում է համաշխարհային ԶԼՄ-ների կողմից[4][5]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տերմինի ծագումնաբանությունը և առաջին սուպերմոդելը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թե ով է հայտնագործել «սուպերմոդել» տերմինը, մինչև վերջ պարզ չէ և այդ թեմայի վերաբերյալ կան տարբեր կարծիքներ և համոզմունքներ։ Համաձայն ամերիկացի լրագրող և աղմկահարույց «Մոդել․ գեղեցիկ կանանց տգեղ բիզնեսը» («Model: The Ugly Business of Beautiful Women») բեսթսելլերի հեղինակ Մայքլ Գրոսի[6]՝ տերմինն առաջին անգամ օգտագործվել է մոդելային գործակալ Քլայդ Մեթյուսի կողմից 1943 թվականին որպես օգնություն սկսնակ մանեկենուհու դեր կատարող աղջիկների համար՝ «Նշանակում է, որ դու ուզում ես մոդել դառնալ» («So you want to be a model!»)[7]։ Սակայն 1942 թվականին մոդայի քննադատ Ջուդիթ Քեսն օգտագործել է «սուպերմոդել» տերմինը «„Super“ Models are Signed for Fashion Shows» հոդվածում, հրապարակված Chicago Tribune թերթում[8]։

1967 թվականին «սուպերմոդել» տերմինը լրատվամիջոցների կողմից օգտագործվել է կոնկրետ մոդելի նկատմամբ[8]։ Նա եղել է լեգենդար անգլիուհի Թվիգին, որին պրես-կոնֆերենցիաների ժամանակ հարցրել են․ «Ինչ է նշանակում Ձեր համար լինել սուպերմոդել», համաձայն New York Times-ի, ինչպես այդ, այնպես էլ մյուս հարցերից նա պատասխանել է պարզամիտ պատասխանով՝ «Չգիտեմ»[9]։ Ընդամենը մեկ տարի անց, 1968 թվականին ամերիկացի փայլուն՝ Glamour ամսագիրը հրապարակել է 19 «սուպերմոդելների» ցուցակը։ Այդ ցուցակում էին՝ Թվիգգի, Շերիլ Թիգս, Վիլհելմինա Կուպերը, Վերուշկան, Փեգի Մոֆիթը, Ջին Շրիմփթոնը, Մարիսա Բերենսոնը, Բենեդետա Բարցինին և այլ լայնատարած հայտնի մոդելներ[10][11]։ Այդ ժամանակներից տերմինն ավելի ու ավելի հաճախ հայտնվեց ԶԼՄ-ներում և մտավ մոդայի արտադրության բառապաշարի մեջ 1975 թվականին, երբ ամերիկյան Vogue ամսագիրը իր շապիկի վրա սուպերմոդել նշեց Էռնեստ Հեմինգուեյի թոռնուհուն՝ լայնորեն հայտնի ֆոտոմոդել և ֆիլմի դերասանուհի՝ ՄԱրգո Հեմինգուեյին[12]։

1979 թվականին սկանդալայի կերպով հայտնի ամերիկացի մոդել և դերասանուհի Ջենիս Դիքինոնը Entertainment Tonight հանրաճանաչ հեռուստաշոուի հաղորդավարի հետ հարցազրուցում հայտարարել է, որ հնարել և առաջին անգամ օգտագործել է «սուպերմոդել» բառը կապված իր հետ, մտածված իրար հետ համատեղելով «սուպերմեն» և «մոդել» բառերը[13]։ Արդյունքում Դիկինսոնը պնդել է, որ հենց նա է դարձել առաջին համաշխարհային սուպերմոդելը[13]։ Այդ պնդումը, սակայն, վիճաբանվում է մոդայի պատմաբանների կողմից և առաջին սուպերմոդել լինելու այդ պատիվը տրվում է լայնորեն ճանաչվախ ամերիկացի մոդել և մոդայի լուսանկարիչ Իրվին Փենի կնոջը՝ Լիզա Ֆոնսագրիվսին[14][15][16][17]։ 1940-ական և 1950-ական թվականներից Ֆոնսագրիվսի լուսանկարները գեղեցկացնում էին ոչ միայն ամենահայտնի մոդայիկ ամսագրերի էջերը և շապիկները, ինչպիսիք են՝ Vogue, Harper's Bazaar, Cosmopolitan, ELLE և Glamour ամսագրերը, այլ նաևր այնպիսի հեղինակավոր ամսագրեր ինչպիսիք են՝ Time, Life, Town ամսագրերը[18]: Դորիա Լին[19][20][21], Ջին Շրիմփթոնը[22][23][24][25] և Ջիա Քարանջին[26][27], ԶԼՄ-ներում հաճախ նաև հիշատակվում են որպես առաջին սուպերմոդելներ։

1970—1980[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1970-ական թվականներին առաջատար մոդելների մի խումբ առաջին անգամ դարձան Արևմուտքի փոփ մշակույթի մի մասը։ Նրանց անուններն ավելի ու ավելի շատ ծանոթ դարձան հանրության լայն շրջանակներին։ Ջուլի Քեմփբելը, ով ամերիկյան Sports Illustrated ամսագրի գլխավոր խմբագիրն է, թողարկեց Sports Illustrated Swimsuit Issue-ի առաջին համարը բարձրահասակ, իդեալական կառուցվածքով Կալիֆոռնիացի մոդելների։ Նա նրանց կոչում է անուն-ազգանուններով և դրանով նպաստում է նրանց համաշխարհային ճանաչմանը և սուպերմոդելների կարգավիճակի ձևավոևմանը[28]։

1975 թվականի Մարգո Հեմինգուեյն այդ ժամանակների համար կնքում է վարկանշային պայմանագիր՝ 1 միլիոն ԱՄՆ դոլարով կոսմետիկայի Fabergé ապրանքանիշի հետ և դառնում է նրանց ապրանքանիշի դեմքը։ Նույն տարում նա հայտնվում է Time ամսագրի շապիկին, «Նոր գեղեցկուհիները» վերնագրով, դրանով իսկ հաստատելով «մոդելը որպես հանրաճանաչություն» հասկացությունը հանրության գիտակցության մեջ[29]։ Շուտով միլիոն դոլարավոր պայմանագրեր կնքվեցին կոսմետիկայի աապրանքանիշերի համար նաև այլ մոդելների հետ, օրինակ՝ Լորեն Հաթոն[30], որն այդ ժամանակներում հայտնվել է Vogue ամսագրի շապիկին 25 անգամ[31][32]։ Այն մասին, թե ով դարձավ առաջին սևամորթ սուպերմոդելը, կարծիքները տարբեր են։ Ոմանք կարծում են, որ՝ Իմանը, Դևիդ Բոուիի ապագա կինը[33][34], ոմանք էլ կարծում են, որ առաջնայնության իրավունքը պատկանում է ամերիկուհի Նաոմի Սիմսին[35]։

1980—1990[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլ Մաքֆերսոնը՝ ավստրալացի սուպերմոդել, նա բոլորից հաճախ է հայտնվում հատուկ թողարկման Sports Illustrated Swimsuit ամսագրի շապիկին[36]։
Լինդա Էվանգելիստա՝ կանադացի սուպերմոդել և ի սկզբանե ամենապահանջված սուպերմոդելներից մեկը[37]։
Նաոմի Քեմփբելը, աշխարհի ամենաքննադատվող սուպերմոդելներից մեկը[38]։

1980-ական թվականների սկզբին Ինես դե լյա Ֆրեսանժը՝ արիստոկրատ ծագումով ֆրանսիացի մոդել, որն արդյունքում ընտրվել է որպես Ֆրանսիայի խորհրդանիշ՝ Մարիաննան, դառնալով առաջին մոդելը, ով կնքել է էքսկլյուզիվ պայմանագիր Chanel մոդայի տան հետ[39]: Նրան հետևեցին Ջիա Քարանջին,[40]։ Շերիլ Թիգսը[40], Քերոլ Ալթ, Քիմ Ալեքսիս,[40] Պոլինա Պորիզկովան,[41], Բրուք Շիլդսը[42], Էլ Մաքֆերսոնը[43] և Բիլի Ջոելի ապագա կինը՝ Քրիստի Բրինքլին[44][45], ովքեր ստացան պայմանագրեր գովազդի համար և ակտիվ կերպով օգնում են համաշխարհային ճանաչում ունեցող բրենդներին, Պեպսի-կոլայից մինչև Ford բեռնատարների[46]։ Բացի այն, որ սուպերմոդելներին սկսեցին ասոցացնել հանրության աչքերում որպես գլամուրային և փառահեղ, նրանք աստիճանաբար կանգնեցին մի աստիճանի վրա, իսկ հետո նույնիսկ նեղության պատճառեցին հեռուստատեսային աստղերին և բեմերը որպես հարստության և ճոխ կյանքի խորհրդանիշ[47]։

1990—2000[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կլաուդիա Շիֆերը՝ գերմանացի սուպերմոդել, նա հայտնվել է աշխարհի ամենահեղինակավոր մոդայի ամսագրերից ավելի քան 550-ի շապիկների վրա[48]։
Ալեսանդրա Ամբրոսիոն, Victoria's Secret-ի բրազիլացի «հրեշտակներից» մեկը[49]։

1990-ական թվականները դարձան տրանսֆորմացիա սուպերմոդելների համար, դարձնելով հայտնիներից սուպեաստղեր։ Նրանցից լավագույնները սկսեցին կանոնավոր կերպով հայտնվել համաշխարհային ամսագրերում թ թերթերում, դեղին մամուլում, տալով հարցազրույցներ հանրաճանաչ թոք-շուների հաղորդավարներին։ Նրանք զվարճացել են ամենաէքսկլյուզիվ մասնավոր ակումբներում, թռչում էին սեփական ինքնաթիռներով[46]։ Նրանց հետապնդում էին պապարացիները։ Նրանք հանդիպել կամ ամուսնացել են միլիարդատերերի հետ, որոնք կինոյի և Ռոքնռոլի ձեռնարկատերերի հետ։ Սուպերմոդելները սկսեցին դերեր ստանալ կինոֆիլմերում և երաժշտական տեսահոլովակներում և աշխատել միլիոնավոր դոլարներ[44]։ Նրանք վերածվեցին ոճի կուռքերի և ամեն տարի ներառվում էին աշխարհի ամենաոճային հայտնիների վարկանշային ցուցակում։ Նրանց փառքը նրանց թույլ տվեց նրանց ինքնուրույն կառավարել իրենց կարիերաները, վաճառել իրենց անունները որպես բրենդ, նաև պահանջել և ստանալ ավելի և ավելի շատ հոնորարներ։ Ոչինչ ավելի չի հստակ և արտահայտիչ չի արտահայտում սուպերմոդելի կարգավիճակը, քան Լինդա Եվանգելստիայի արտահայտությունը, որը նա ասել է 1999 թվականին Vogue ամսագրում։ Նրա հայտարարությունը՝ «Ես ամեն օր անկողնուց վեր չեմ կենում 10 հազար դոլարից քիչ գումարի դեպքում», դարձավ ամենաշատ մեջբերվող արտահայտություններից մեկն ամբողջ մոդելային բիզնեսում[50]։

Սուպերմոդելների ֆենոմենի կառուցումն ավարտվել է 1990-ական թվականներին, և ոչ մեկ չէր կարող հասնել ավելի շատ փառքի, քան «հիասքանչ հնգյակը» սուպերմոդելներից մեկն այդ ժամանակ։ Սինդի Քրոուֆորդ, Քրիստի Թարլինգթոն, Նաոմի Քեմփբել, Լինդա Էվանգելիստ և Տատյանա Պատիտց մոդելները 1990 թվականին միաժամանակ հայտնվեցին անգլիական Vogue ամսագրի հունվարյան շապիկին և Փիթեր Լինդբերգի այդ պատմական լուսանկարը նոր դարաշրջան բացահայտեց մոդելային արտադրությունում և սուպերմոդելների ներդրումը համաշխարհային փոփ մշակույթում[51][52]։

Գերմանուհի Կլաուդիա Շիֆերը և նրան անմիջապես հետևող անգլիուհի Քեյթ Մոսը միացան միացան վերոնշյալ մոդելների ցանկին։ 1991 թվականին տարին 12 օր ժամկետով և 800 հազար դոլարով Թարլինգթոնը երկարամյա պայմանագիր կնքեց Maybelline կոսմետիկայի ապրանքանիշի հետ, իսկ չորս տարի անց՝ 1995 թվականին Շիֆերն աշխատեց 12 միլիոն դոլար՝ վարկանշային թիվ, նույնիսկ սուպերմոդելների համար[46]։ Այդ աղջիկները, ինչպես նաև այլ թոփ-մոդելներ դարձան այդ ժամանակաշրջանի պոդիումի դիվաները և գովազդի աստղերը, ինչը թույլ տվեց Կառլ Լագերֆելդին անառարկելիորեն հայտարարել, որ սուպերմոդելները նույնիսկ ավելին են քան Հոլիվուդի աստղերը, դառնալով գլամուրայնության երկարամյա արտահայտություն։ Մի շարք այլ թոփ մոդելների հետ միասին նրանք գերակայում էին համաշխարհային բեմերում, մոդայիկ փայլույ ամսագրերի շապիկներին և համաշխարհային գովազդում[46][53][54]։ Նրանց նույնիսկ գիտեին միայն անուններով՝ Սիդնի, Քրիստի, Նաոմի, Լինդա և Կլաուդիա[53][55], և նրանք հայտնի դարձան որպես «սկզբնական սուպերմոդելներ»[37][56][57]։ «Նրանք սելեբրիթի էին։- մեկնաբանել է Աննա Վինտուրը, ամերիկյան Vogue ամսագրի խմբագիրը՝ New York Times-ի հետ հարցազրույցում ասել է, որ՝ «Նրանց հետապնդում էին պապարացիները։ Բոլորին հետաքրքիր էր, ինչպես են նրանք նախաճաշում և ում հետ ունեն սիրավեպ»[58]։

Մոդայի ազդեցիկ խմբագիրները, առաջատար դիզայներները և մոդայի լուսանկարիչները, այս կամ այն կերպ մասնակցում էին սուպերմոդելների ձևավորմանը որպես մասսայական մշակույթի սուպերաստղ։ Բայց ոչ մեկ չէր կարող դրան ավելի շատ համապատասխանել քան Ջաննի Վերսաչին և Ջանֆրանկո Ֆերրեն, որոնք առաջինհ առաջինը սկսեցին վճարել փոքր հոնորարներ մոդելների փոքր խմբի և կնքել նրանց հետ էքսկլյուզիվ պայմանագրեր։ «Իմ կարիերայի սկզբում, հիշում է Նաոմի Քեմփբելը Real Style Network հեռուստաշոուի ժամանակ՝ մոդելները բաժանվում էին երկու խմբի․ մեկը որ աշխատում ինր բեմերում, իսկ մյուսները լուսանկարահանվում էին ամսագրերի համար»[59]։ Համաձայն Դոնատելա Վերսաչեի՝ «այդ ֆենոմենը ստեղծել է Ջաննին, երբ բոլոր լավագույն մանեկեններին միաժամանակ մտցրեց բեմ»[60]։ Ջորջ Մայքլի «Freedom '90» երաժշտական տեսահոլովակը՝ «Հրաշալի հնգյակ»-ի հետ դարձավ համաշխարհային հիթ։

1990-ականների կեսերին, սակայն կինոաստղերը, ինչպիսիք են՝ Ջուլիա Ռոբերտսը, Սալմա Հայեկը և Հելի ԲերրինВ, ինչպես նաև փոփ երաժշտության և ռոքնռոլի աստղերն աստիճանաբար սկսեցին դուրս մղել մոդելներին ամսագրերի շապիկներից և գովազդներից և դա ազդարարեց սուպերմոդելների դարի ավարտի սկիզբը։ «Ես մտածում եմ, որ հիմա եկել է կինոդիվաների ժամանակը»,- հայտարարել է Ջանֆրանկո Ֆերրեն[54][61]։ «Մոդելներն այսօր ոչ մեկին չեն հետաքրքրում», New York Times-ի հետ կիսվել է Լինդա Ուելսը՝ ամերիկյան Allure ամսագրի գլխավոր խմբագիրը[58]։

«Հերթափոխի փոփխությունը» տեղի է ունեցել բավականին հանկարծակի, որպեսզի առաջացնի բոլոր հնարավոր խոսակցությունները՝ սուպերմոդելների դեմ «դավադրության» մասին։ Հանրաճանաչ մի կարծիք կար, որ սուպերմոդելների մայրամուտը, հիմնականում եղել է այն բանի շնորհիվ, որ Փարիզի և Նյու Յորքի ազդեցիկ դիզայներներին, նաև մոդայի ընթացիկ ամսագրերի գլխավոր խմբագիրներին, հոգնեցրել է մոդելի գոռուզությունը բիզնեսի նկատմամբ՝ «Ես չեմ արթնանում անկողնուց, 10 հազար դոլարից փոքր գումարի դիմաց» և նրանք միասին քայլեր ձեռնարկեցին, որպեսզի տասնյակ մոդել ներ այլևս չկարողանան թելադրել իրենց պայմանները[54]։

Համաձայն մեկ այլ վարկածի, որն ավելի տարածված է, որ սուպերմոդելների ֆենոմենի վերջի պատճառը հանդիսացել է ավելի շատ փոփոխությունները մոդայիկ տենդենցներում, ինչը իր հերթին ներգրավվում էր իր հետևից մոդելների մեկ այլ խմբի շարժումը, որոնք ուղղորդվում էին մոդայի նոր ուղղություններով։ Այն պահով, թե ինչու է քչացել գնորդների քանակը կուտյուրից հագուտի համար, շատ հայտնի դիզայներներ սկսեցին ստեղծել ավելի աչք ծակող հագուստ և վարձում էին մոդայի համար գլամուրայնությունից շատ հեռու մարդկանց, կարծելով, որ անարտահայտիչ մոդելներըդեպի իրենց կներգրավվեն գնորդների ուշադրությունը ոչ թե իրենց, այլ ներկայացվող հագուստի վրա[54]։ «Ես ցավում եմ նոր մոդելների համար։ ասել է Մայքլ Գրոսը New York Times-ին տրված հարցազրույցի ժամանակ՝ Նրանք չեն դառնա հանրահայտ, ինչպես սուպեր-պուպեր։ Նրանց դա թույլ չեն տա»[62]։

Սուպերմոդելների անկման ևս մեկ պատճառ է հանդիսանում նրանց աստղաբաշխական հոնորարները, որոնք էլ իրենց հերթին բերեցին մնացած մոդելների աշխատավարձի բարձրացմանը (2-5 հազար դոլարի մեկ ժամ ցուցադրության համար)[63]։ 1980-ականների սկզբին բեմի և շապիկների աստղերի դրույքները մեկ օրում՝ կտրուկ բարձրացան մինչև 10 հազար դոլարի, իսկ տարեկան նրանց միջին աշխատավարձը չէր անցնում 350 հազար դոլարից[42]։ 1990-ականների սկզբին նրանց գումարները հաճախ հասնում էին 20 հազար դոլարի մեկ օրվա համար[3], իսկ կիսամյակի կեսին սուպերմոդելներն աշխատել են 15-25 հազար դոլար մեկ ցուցադրության համար։ Շատ դիզայներներ չեն ուզեցել և չեն կարողացել վճարել իրենց հոնորարները[63]։ Սուպերմոդելների աննախադեպ ժամանակաշրջանը շարունակվել է կես տասնամյակից էլ քիչ, դառնալով փայլի, գլամուրի և փառքի ժամանակաշրջան։ Բացի «սկզբնական մոդելներից», որոնք մոդելային բիզնեսում բացեցին նոր դարաշրջան, ԶԼՄ-ները օվկեանոսի երկու կողմից էլ իրենց կազմում ներառում էին նաև բեմի և ալբոմների շապիկների մոդելների եվրոպացի աստղերի խումբ, որոնցին են՝ Հայդի Քլումը[64] և Նադյա Աուերմանը[65][66], դանիացի Հելենա Քրիստենսենը[67], նիդեռլանդցի Կարեն Մյուլերը[68], ֆրանսուհիներ՝ լետիցիա Կաստան[69] և Ֆրանսիայի ապագա առաջին լեդին՝ Կառլա Բրունին[70], անդրոհիննացի շոտլանդուհի Ստելա Տեննանտը[71][72] և չեխուհի Դանիելա Պեշտովան[73] և Էվա Հերցիգովա[74]։ Ամերիկացի և կանադացի սուպերմոդելների ցանկում են՝ Ստեֆանի Սեյմուրը[66], Թայրա Բենքսը[4], Կերոլին Մերֆի,[75] Էմբեր Վալետան, Շալոմ Հարլոուն[62] և Յասմին Գաուրին[76]։

2000—2010[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նատալիա Վոդյանովա՝ առաջին ռուս սուպերմոդելը, ում կարիերան եղել է 2000-ական թվականներին[77]։

2007 թվականին անգլիական Evening Standard թերթը հայտարարեց վերնագիր՝ «„Սուպերմոդելը մահացել“, — հաստատում է Կլաուդիա Շիֆերը»։ Համաձայն այդ հոդվածի, գերմանուհի գեղեցկուհին հայտարարել է, որ՝ «Սուպերմոդել դառնալու համար, պետք է միևնույն ժամանակ հայտնվել աշխարհի բոլոր ամսագրերի շապիկներին, որպեսզի մարդիկ ձեզ ճանաչեն․․․ Ծայրահեղ դեպքում այսօր այդքանը հնարավոր չէ, զուտ նրանով, որ գովազդային արտադրությունը գերակշռում է երաժշտության և հեռուստատեսության աստղերով․․․ Ես հիշում եմ ժամանակ, երբ ինձ անհրաժեշտ էր չորս թիկնապահ, Chanel-ի ետնաբեմից մեքենային հասնելու համար։ Այո և ոչ միայն ինձ։ Այսօր ամեն ինչ այլ կերպ է դասավորվում»[56]։

Շիֆերի կարծիքով, միայն Ժիզել Բյունդհենն է արժանի սուպերմոդելի կարգավիճակի, որովհետև «ողջ աշխարհը ճանաչում է նրա դեմքը, նրա անունը հայտնի է բոլորին, և ․․․ այսօր չկա այլ մոդել, որին մարդիկ կճանաչեն փողոցում»[56]։ Նրան հաջորդում է Նաոմի Քեփբելը՝ «Մոդելները պետք է արժանանան իրենց զգեստներին, - հայտարարել է Քեյթ Մոսը, պարզ է, որ սուպերմոդել է, բայց չեմ կարծում, որ Ժիզել Բյունդհենից հետո կհայտնվի ևս մեկը»[78]։

Ժիզելը մոդայի աշխարհում հայտնվել է 1990-ականների վերջին և իր գալուստով հայտնի է դարձրել մնացած բրազիլուհի մոդելներին, որոնք գրավեցին համաշխարհային բեմեր և ամսագրի շապիկներ։ «Հերոինային շուքի» ժամանակաշրջանն ավարտվեց[79]։ Մոդայի հեղինակավար ամսագրերը Ժիզելի լուսանկարով շապիկներով վաճառվել են վարկանշային վաճառքներով, շուտով ամերիկյան Vogue ամսագիրը հայտարարել է «սեքսուալ մոդելի վերադարձի մասին»։ Ժիզելի հետևից ձառքի հասան նաև այլ վրազիլուհիներ, հիմնականում Ադրիանա Լիման[80] иև Ալեսանդրա Ամբրոսիոն[49], ովքեր միլիոնավոր դոլարներով պայմանագրեր կնքեցին ներքնազգեստի ամերիկյան՝ Victoria's Secret ապրանքանիշի հետ։ Ի տարբերություն նախորդ տասնամյակի սուպերմոդելների, նրանց չհաջողվեց, մասամբ ուժեղ արտահայտված ակցենտի պատճառով հայտնվել հեռուստատեսությունում և Հոլիվուդում[44]։ Այդ ժամանակաշրջանի ավելի հաջողակ մոդելներից էինք ամերիկուհի՝ Անժելա Լինդվալը[81][82], անգլուհի Կարեն Էլսոնը[83], կանադուհի Դարյա Վերբովան[84], ռուս Նատալյա Վոդյանովան[85], էստոնուհի Կարմեն Կասը, իտալուհի Մարիակառլա Բոսկոնոն,[86], լեհ Մալգոժատա Բելան[87][88], եթովպացի Լիա Քեբեդեն[89] նաև Victoria’s Secret-ի «Հրեշտակները»՝ Կարոլինա Կուրկովան, Միրանդա երը, Սելիտա Իբենքսը, Իզաբելիա Ֆոնտանան, Մարիսա Միլերըմ Քենդիս Սվեյնփոլը և այլոք[90]։

Մի քանի սեզոն անց, «բրազիլական ներխուժմանը» փոխարինելու եկավ Արևմտյան Եվրոպայից՝ սպիտակ, կարճահասակ և վտիտ պատանիների մի խումբ։ Նրանց մեծամասնությանը չհաջողվեց նույնիսկ մոտենալ սկզբնական սուպերմոդելների հաջողություններին, նրանք շատ երիտասարդ էին, որպեսզի նկարահանվեին ֆիլմերում կամ հայտնիների հետ հանդիպելու համար։ Շատերին այդպես էլ չհաջողվեց հետաքրքրել Victoria's Secret-ին, երևի ավելի շատ նրանց շատ նիհարության պատճառով[44] ։ Լեզուների իմացության բացակայությունը և ուժեղ արտահայտված ակցենտն անխուսափելիորեն լուրջ խոչընդոտ դարձան մեդիայով տարածվող տեղեկության համար[54]։ Նոր ալիքի ավելի հաջողակ ներկայացուցիչներից էին՝ լատվիացի մոդել Ինգուանա Բութանեն[91], չեխ Հանա Սուկուպովան, նաև ռուս՝ Աննա Վյալիցանան[92] Սաշա Պիվարովան[93], Եվգենյա Վոլոդինան և Նատաշա Փոլին[90][94]։

2007 թվականի մայիսին ամերիկյան Vogue ամսագիրը շապիկի վրա տեղադրեց թոփ մոդելների «նոր բերք»։ Լիառատ «բերքի» ժամանակ «Հաջորդ համաշխարհային թոփ մոդելները․․․ մոդայի նոր 10 սուպերաստղերը» («The World’s Next Top Models… Fashion’s 10 New Superstars») վերնագրով, որոնց թվում էին՝ Դաուտցեն Քրուսը, Ագնես Դինը, Հիլարի Ռոդան, Կոկո Ռոշան, Ռաքել Ցիմերմանը, Լիլի Դոնալդսոնը, Շանել Իմանը, Սաշա Պիվարովան, Քերոլայն Տրենտինին և Ջեսիկա Սթեմը[95][96][97]։

2010-ականներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ 2015 թվականի սկզբի տվյալների, համաձայն մոդայի աշխարհում հեղինակավոր models.com կայքի, նոր սուպերմոդելների շարքում էին՝ Ադրիանա Լիման, Կարա Դելևինը, Դարյա Վերբովան, Դաութզեն Կրուսը, Ջոան Սմոլսը, Քերեն Էլսոն, Կարլի Քլոսը, Քեյթ Ափթոն, Լետիցիա Կաստան, Լարա Սթոունը, Լյու Վենը, Լիա Քեբեդեն, Միրանդա Քերը և Նատալյա Վոդյանովան[77]։

Քննադատություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Սուպերմոդելային արտադրության» քննադատությունը ժամանակ առ ժամանակ հայտնվում է նաև մոդայի լրատվամիջոցներում, և այլ ԶԼՄ-ներում։ Որոշ քննադատներ հաստատում են, որ գեղեցկության չափանիշներին համապատասխանելու համար, թելադրված մոդայի ամսագրերի կողմից, մի խումբ խուճապահար ազջիկներ և մոդայիկ կանայք արհեստականորեն հյուծում են իրենց օրգանիզմը և արդյունքում հիվանդանում են անորեքսիայով կամ բուլեմիայով[98][99]։ Ուրիշները մեղադրում են մոդելային կարիերային ռասիզմի մեջ, հաստատելով, որ մոդելների մեծամասնությունը հիմնականում արտահայտում են գեղեցկության հյուսիսամերիկյան ստանդարտներ։ «Այսօր Մոդելների յովանավորությունը, նման է անանունն անդրոիդների, - գրում է մոդայի տեսաբան Հի Թրիբեյը New York Times ամսագրում, իր խոսքը հղելով հայտնի մոդելայի գործակալի կարծիքին, - Նրանց տեսքը չի ստեղծում հագուստի մրցակցություն։ Այժմյան կլիմայում սևամորթ մոդելներին առաջադրելն ավելի դժվար է, քան նույն մակարդակի մոդելներին, բայց սպիտակամորթ»[97][100]։ Կառլ Լագերֆելդը մերժում և իր հերթին մեղադրում է լրատվամիջոցներին «քաղկորեկտ ֆաշիզմում»[101]։

Ժամանակակից մշակույթում «սուպերմոդել» տերմինը վերջին ժամանակներում ավելի լայնորեն է օգտագործվում և ոչ հաճախ նոր մոդելների կատմամբ, որոնք անհասանելիորեն հեռու են սուպերմոդելի կարգավիճակից։ «„Սուպերմոդել“ տերմինը՝ լրատվամիջոցներն են ստեղծել, հաստատում է լԻնդա Էվանգելիստան։ Մենք ինքներս մեզ երբեք չենք սուպերմոդել չենք կոչում»[58]։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. The 20 Richest Women In Entertainment/Forbes.
  2. 2,0 2,1 Gisele Bündchen — Forbes, Forbes.com. Проверено 14 июля 2011.
  3. 3,0 3,1 Foltz Kim (24 May 1992)։ «All About Cover Girls; The Look That Sells Is Both Girl-Next-Door and Celebrity»։ The New York Times (անգլերեն) (New York)։ Վերցված է 13 July 2011 
  4. 4,0 4,1 Bonin Liane (13 ноября 2008)։ «Model Citizens» (անգլերեն)։ Entertainment Weekly։ Վերցված է 12 июля 2011 
  5. Patrick Kate (21 мая 2005)։ «New Model Army» (անգլերեն)։ The Scotsman։ Վերցված է 12 июля 2011 
  6. «Модель»։ Ozon.ru։ 2005։ Վերցված է 12 июля 2011 
  7. Matthews, Clyde. «So you want to be a model!». Halcyon House, Carden City, N.Y, 1948. Second Printing. ASIN B000K7U8AU. Проверено 13 июля 2011.
  8. 8,0 8,1 BarryPopik.com Supermodel July 25, 2004
  9. Curtis Charlotte (21 марта 1967)։ «Twiggy: She's Harlow, and the Boy Next Door» (անգլերեն)։ The New York Times։ Վերցված է 12 июля 2011 
  10. Cokal, Susann. «Supermodels», St. James Encyclopedia of Popular Culture. 1999. Michigan. Gale Group.
  11. «Supermodels»։ Amazon.com։ Վերցված է 18 July 2011 
  12. Vogue cover scan. September 1, 1975 edition. Archived from Ebay.co.uk. Subheadline says, «New York’s new supermodel, Margaux Hemingway»
  13. 13,0 13,1 Dickinson, Janice. Instinct Magazine: Janice Dickinson Archived from original link. 2006-06-01. InstinctMagazine.com Retrieved 2011-07-15.
  14. Ranck Rosemary (February 9, 1997)։ «The First Supermodel» (անգլերեն)։ The New York Times։ Վերցված է 12 июля 2011 
  15. «Christian Dior: Lisa Fonssagrives lives»։ China Daily (անգլերեն)։ 2008-07-01։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-14-ին։ Վերցված է 12 июля 2011 
  16. Singh, Anita (13 November 2008)։ «Photographs of Angelina Jolie, Kate Moss and Britney Spears for sale at Christie's»։ The Daily Telegraph (London) 
  17. Cheesman, Chris (2007-10-19)։ «Pictures: Original stills from JFK assassination revealed»։ Amateur Photographer (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-14-ին։ Վերցված է 12 июля 2011 
  18. Johnson, Geoffrey (March 2010)։ «On the life and work of photographer Beatrice Tonnesen» (անգլերեն)։ Chicagomag.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-14-ին։ Վերցված է 12 июля 2011 
  19. «Archetypal supermodel was more than a face»։ The Australian (անգլերեն)։ 2008-07-16։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-23-ին։ Վերցված է 14 июля 2011 
  20. «World's first supermodel dies» (անգլերեն)։ Metro.co.uk։ 2008-07-11։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-14-ին։ Վերցված է 12 июля 2011 
  21. Bumpus, Jessica (2008-07-14)։ «Dorian Leigh Remembered»։ Vogue (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-14-ին։ Վերցված է 15 июля 2011 
  22. Busch, Charles (24 January 1995)։ «He's Every Woman»։ Advocate Magazine (անգլերեն)։ էջ p.60։ Վերցված է 12 июля 2011 
  23. Magee, Antonia (28 October 2009)։ «Model Jean Shrimpton recollects the stir she caused on Victoria Derby Day in 1965»։ Herald Sun (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-14-ին։ Վերցված է 12 июля 2011 
  24. Susan Cohen, Christine Cosgrove (2009)։ «Normal at Any Cost: Tall Girls, Short Boys, and the Medical Industry's Quest to Manipulate Height»։ Tarcher (անգլերեն)։ ISBN 1585426830։ Վերցված է 18 July 2011 
  25. «Jean Shrimpton In Melbourne»։ Milesago.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-14-ին։ Վերցված է 2011-07-15 
  26. Vallely Paul (2005-09-10)։ «Gia: The tragic tale of the world's first supermodel»։ The Independent (անգլերեն) (London)։ Վերցված է 2011-07-14 
  27. Carolin Louise։ «Gia - the tragedy of a lesbian supermodel»։ Diva Magazine։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-14-ին։ Վերցված է 2011-07-15 
  28. Curtis, Bryan (2005-02-16)։ «The Sports Illustrated Swimsuit Issue: An intellectual history»։ Slate.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-14-ին։ Վերցված է 2011-07-12 
  29. Fonseca Nicholas (2001-06-29)։ «Entertainment Weekly: ''Papa's Little Girl''»։ Ew.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-14-ին։ Վերցված է 2011-07-15 
  30. Barron James (September 24, 1995)։ «SIGNOFF; Maybe Late-Night Success Is About The Smile»։ The New York Times։ Վերցված է 15 июля, 2011 
  31. Lauren Hutton, IMDB Проверено 17 июля 2011
  32. LAUREN HUTTON: THE WILD ONE, Harper's Bazaar (13 January 2011) Проверено 17 июля 2011
  33. Iman: Supermodel and Beauty Innovator, Teenvogue.com
  34. «Michelle Obama not a 'great beauty', says model Iman»։ The Telegraph։ 15 May 2009։ Վերցված է 12 July 2011 
  35. Wilson Eric (3 августа 2009)։ «Naomi Sims, 61, Pioneering Cover Girl, Is Dead»։ The New York Times (անգլերեն) (New York)։ Վերցված է 15 июля 2011 
  36. Madden Lance (8 февраляя 2013)։ «Kate Upton on the Cover of Sports Illustrated Swimsuit Issue for Second Consecutive Year»։ Forbes (անգլերեն) (New York)։ Վերցված է 13 мая 2013 
  37. 37,0 37,1 Կաղապար:Cite Web
  38. Наоми Кэмпбелл обвинила шоколадную империю в расизме, Правда.Ру (30 мая 2011) Проверено 17 июля 2011
  39. «Gaultier Tackles 51-Year-Old Model Inès de la Fressange on His Runway»։ New York Magazine (անգլերեն) (New York)։ 29 January 2009։ Վերցված է 13 July 2011 
  40. 40,0 40,1 40,2 Justine Elias (January 25, 1998)։ «A Chic Heroine, but Not a Pretty Story»։ The New York Times։ Վերցված է Июль 14, 2011 
  41. Kuczynski Alex (8 апреля 2007)։ «In Her Fashion»։ The New York Times (անգլերեն) (New York)։ Վերցված է 16 июля 2011 
  42. 42,0 42,1 Skow John (9 February 1981)։ «Modeling the '80s Look: The Faces and Fees are Fabulous» (անգլերեն)։ Time։ Վերցված է 18 июля 2011 
  43. «Эль Макферсон: место под солнцем»։ Glamour։ 10 января 2008։ Վերցված է 13 июля 2011 
  44. 44,0 44,1 44,2 44,3 «The World's Top-Earning Models-Forbes Magazine» (անգլերեն)։ Forbes.com։ 2007-07-19։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-14-ին։ Վերցված է 2011-07-14 
  45. «Christie Brinkley's biography in the New York Times»։ New York Times։ Վերցված է 2011-07-13 
  46. 46,0 46,1 46,2 46,3 1980s: Fashion: Supermodels bookrags.com. Retrieved July 14, 2011.
  47. 1980s: Fashion: Supermodels bookrags.com. Retrieved July 15, 2011.
  48. Կաղապար:Cite Web
  49. 49,0 49,1 Алессандра Амбросио, Tatler (9 января 2011) Проверено 17 июля 2011
  50. «Линда Евангелиста»։ Cosmopolitan։ Վերցված է 13 July 2011 
  51. «Phillips de Pury & Company announces the Highlights From Its London Photographs Sale» (անգլերեն)։ Phillips de Pury & Company։ Վերցված է 18 июля 2011 
  52. «Vogue Memories» (անգլերեն)։ Vogue։ Վերցված է 13 июля 2011 
  53. 53,0 53,1 Wilson Alex (7 April 2003)։ «We Three Queens» (անգլերեն)։ New York Magazine։ Վերցված է 16 июля 2011 
  54. 54,0 54,1 54,2 54,3 54,4 The Fall of the Supermodel Time. Retrieved July 13, 2011
  55. Saner Ermine (2009-01-15)։ «The Forgotten Supermodel»։ The Gaurdian UK: page 12, G2 section 
  56. 56,0 56,1 56,2 «The supermodel is dead, says Claudia Schiffer»։ Evening Standard։ Վերցված է 15 Июля, 2011 
  57. «Supermodel's life in the spotlight»։ BBC News։ March 27, 2002։ Վերցված է 14 июля 2011 
  58. 58,0 58,1 58,2 Kuczynski Alex (3 августа 2009)։ «Trading on Hollywood Magic; Celebrities Push Models Off Women's Magazine Covers»։ The New York Times (անգլերեն) (New York)։ Վերցված է 17 июля 2011 
  59. «Naomi Campbell Interview – The Face, Tyra, the ’90s & Tough Love» (անգլերեն)։ Realstylenetwork.com։ Վերցված է 15 февраля 2013 
  60. Կաղապար:Cite Web
  61. «Gianfranco Ferre выбрал Джулию Робертс»։ News.rin.ru։ 16 December 2005։ Վերցված է 15 июля 2011 
  62. 62,0 62,1 Gross Michael (21 April 1996)։ «Supermodels: Hot as Ever Or on Ice?;... but Fashion May Be Fed Up»։ The New York Times (անգլերեն) (New York)։ Վերցված է 13 July 2011 
  63. 63,0 63,1 White Constance (10 октября 1996)։ «Dry Eyes for Ferre, Boos for Lagerfeld»։ The New York Times (անգլերեն) (New York)։ Վերցված է 15 июля 2011 
  64. Supermodel by Heidi Klum randomhouse.com. Retrieved July 22, 2007.
  65. Немецкая супермодель о любви к мужскому стилю, женственным платьям и лондонскому шопингу, Harper's Bazaar (Июнь 2010) Проверено 17 июля 2011.
  66. 66,0 66,1 Menkes Suzy (2 December 2008)։ «In Milan: Avedon's work for Versace»։ The New York Times (New York)։ Վերցված է 15 июля 2011 
  67. Helena Christensen: on supermodels and posing nude at 40, The Daily Telegraph (29 ноября 2009) Проверено 17 июля 2011.
  68. Супермодель Карен Мюльдер пыталась покончить жизнь самоубийством Newsinfo.ru
  69. Կաղապար:Cite Web
  70. Vivienne Walt (17 декабря 2007)։ «Sarkozy and the Supermodel»։ Time (անգլերեն) (New York)։ Վերցված է 13 July 2011 
  71. «Время для него»։ Harper's Bazaar։ Май 2006։ Վերցված է 17 July 2011 
  72. «Stella Tennant» (անգլերեն)։ Vogue։ Վերցված է 13 июля 2011 
  73. «Daniela Pestova» (անգլերեն)։ New York Magazine։ Վերցված է 16 июля 2011 
  74. Supermodel Eva Herzigova writes for Vogue, Paris Match (27 мая 2009) Проверено 17 июля 2011.
  75. «10 самых высокооплачиваемых супермоделей мира»։ TimeOut։ 18-24 января 2010։ Վերցված է 13 июля 2011 
  76. White Constance (8 апреля 1997)։ «Modeling: Whose Problem?»։ The New York Times (անգլերեն) (New York)։ Վերցված է 15 июля 2011 
  77. 77,0 77,1 New Supers — models.com
  78. «Наоми Кэмпбелл против слова «супермодель»»։ Glamour։ 22 июля 2008։ Վերցված է 13 июля 2011 
  79. Gisele Bündchen։ «Celebrity Central: Gisele Bundchen biography»։ People.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-14-ին։ Վերցված է 2011-07-11 
  80. «Звезда Victoria's Secret Адриана Лима стала мамой»։ Glamour։ 19 ноября 2009։ Վերցված է 13 июля 2011 
  81. Payne Mike։ «Angela Lindvall Heats Up H&M» (անգլերեն)։ Stylecrave։ Վերցված է 16 июля 2011 
  82. «Angela Lindvall» (անգլերեն)։ New York Magazine։ Վերցված է 16 июля 2011 
  83. «Карен Элсон»։ Vogue.ru։ Վերցված է 13 июля 2011 
  84. «Как цветок в оранжерее»։ Vogue.ru։ 16 июня 2011։ Վերցված է 13 июля 2011 
  85. «Весенний марафон Водяновой»։ Vogue.ru։ 9 марта 2011։ Վերցված է 13 июля 2011 
  86. «Мариякарла Босконо»։ Vogue.ru։ Վերցված է 26 May 2013 
  87. «Malgosia Bela»։ Models.com։ Վերցված է 13 июля 2011 
  88. «Malgosia Bela» (անգլերեն)։ New York Magazine։ Վերցված է 16 июля 2011 
  89. «ЛИЯ КЕБЕДЕ – НОВОЕ ЛИЦО L'OREAL PARI»։ Elle.ru։ 22 июня 2011։ Վերցված է 13 июля 2011 
  90. 90,0 90,1 Юрьева Дарья (29 April 2005)։ «Славянки не прощаются»։ Российская газета։ Վերցված է 15 июля 2011 
  91. «Inguna Butane»։ New York Magazine (անգլերեն) (New York)։ Վերցված է 13 July 2011 
  92. Barracato Joseph (8 августа 2010)։ «Model behavior» (անգլերեն)։ New York Post։ Վերցված է 13 июля 2011 
  93. «Саша Пивоварова»։ Vogue.ru։ 7 июня 2011։ Վերցված է 20 июля 2011 
  94. «Natasha Poly» (անգլերեն)։ Models.com։ Վերցված է 13 июля 2011 
  95. «Vogue Diaries: Hit Girls»։ World News։ Վերցված է 20 июля 2011 
  96. Vogue U.S. Май 2007. Проверено 16 июля 2011.
  97. 97,0 97,1 Jones LaMont (23 April 2007)։ «Black and beautiful: African-American women haven't had an easy time in the fashion world»։ Pittsburgh Post-Gazette (անգլերեն) (Pittsburgh)։ Վերցված է 20 июля 2011 
  98. «Скончалась боровшаяся с анорексией модель»։ Лента.ру։ 30 декабря 2010։ Վերցված է 12 июля 2011 
  99. Hari Johann (16 сентября 2009)։ «Johann Hari: The fashion industry imposes a cruel burden on women» (անգլերեն)։ The Independent։ Վերցված է 12 июля 2011 
  100. Trebay Guy (22 октября 2007)։ «On fashion runways, racial diversity is out» (անգլերեն)։ The New York Times։ Վերցված է 12 июля 2011 
  101. Nussbaum Emily (18 февраля 2007)։ «The Incredible Shrinking Model»։ New York Magazine (անգլերեն) (New York)։ Վերցված է 22 July 2011 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]