Սուիցիդալ մտքեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Սուիցիդալ մտքերը ընդհանուր բժշկական տերմին է ինքնասպանության մասին մտքերի համար, որոնք կարող են մշակված պլանի նման մանրամասն լինել՝ առանց բուն ինքնասպանության գործողության: Չնայած նրան, որ սուիցիդալ մտքեր ունեցող մարդկանց մեծամասնությունը ինքնասպան չի լինում, որոշները, այնուամենայնիվ, ինքասպանության փորձեր կատարում են:[1] Սուիցիդալ մտքերի շրջանակը տատանվում է թռուցիկ մտքերից մինչև մանրամասն պլանավորում, դերախաղ կամ անհաջող փորձեր, որոնք կարող են կանխամտածված կերպով այնպես կառուցված լինել, որ ձախողվեն կամ բացահայտվեն, կամ կարող են լիովին հաջողությամբ ավարտվելու նպատակ հետապնդել:

Ֆինլադնիայում կատարված հետազոտության արդյունքները ցույց են տվել, որ ինքնասպանություն գործած պացիենտների 22%-ը իրենց սուիցիդալ մտադրությունը քննարկել էին առողջապահության մասնագետի հետ՝ վերջին անգամ նրա գրասենյակ այցելելու ժամանակ:[2]

Ռիսկային գործոններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հոգեկան խանգարումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Խոշոր դեպրեսիվ խանգարում, որը պետք է ներառի սոցիալական մեկուսացում
  • Անորեքսիա ներվոզա
  • Պոստտրավմատիկ ստրեսային խանգարում
  • Հարմարվողականության խանգարում
  • Շիզոֆրենիա
  • Անձի սահմանային խանգարում
  • Պանիկական խանգարում
  • Մարմնի դիսմորֆիկ խանգարում
  • Դիսսոցիատիվ ինքնության խանգարում
  • Սոցիոֆոբիա
  • Նյութերի չարաշահում (մասնավորապես՝ ալկոհոլի)
  • Բիպոլար խանգարում (մանիակալ-դեպրեսիվ փսիխոզ)
  • Սեռական դիսֆորիա

Կյանքի իրադարձություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Վիշտ
  • Սեռական շահագործում
  • Հարաբերությունների խզում
  • Գործազրկություն
  • Մերժվածություն

Անցյալ պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ինքնասպանության նախկին փորձերի պատմություն
  • Պարասուիցիդի մասին ընտանեկան պատմություն

Նշանակվող դեղերի կողմնակի էֆեկտներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարբեր նշանակվող դեղեր կարող են որպես կողմնակի էֆեկտ ունենալ սուիցիդալ մտքերը, ինչպիսին է, օրինակ SSRI-ն:

Սուիցիդալ մտքերի նախանշանները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հուսահատություն
  • Անհեդոնիա
  • Անքնություն
  • Դեպրեսիա
  • Խիստ անհանգստություն
  • Կոնցենտրացիայի խանգարում
  • Փսիխոմոտոր ագիտացիա
  • Հանկարծակի խուճապ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Gliatto Michael F.; Rai, Anil K. (March 1999)։ «Evaluation and Treatment of Patients with Suicidal Ideation»։ American Family Physician 59 (6)։ Վերցված է 2007-01-08 
  2. Halgin, Richard P. (2006). Abnormal psychology : clinical perspectives on psychological disorders. Boston : McGraw-Hill. էջեր 267–272. ISBN 0-07-322872-9. 
  • Beck AT; Steer, RA; Kovacs, M; Garrison, B (1985)։ «Hopelessness and eventual suicide: a 10-year prospective study of patients hospitalized with suicidal ideation»։ Am J Psychiatry 142 (5): 559–563 
  • Uncapher H (2000-2001)։ «Cognitive biases and suicidal ideation in elderly psychiatric inpatients»։ Omega 42 (1): 21–36 
  • Uncapher H; Gallagher-Thompson, D; Osgood, NJ (1998)։ «Hopelessness and suicidal ideation in older adults»։ The Gerontologist 38 (1): 62–70։ PMID 9499654 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]