Սոկրատ Սքոլաստիկոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սոկրատ Սքոլաստիկոս
Ծնվել է 380[1]
Ծննդավայր Կոստանդնուպոլիս
Մահացել է 440[1]
Քաղաքացիություն Բյուզանդական կայսրություն
Մասնագիտություն աստվածաբան, եկեղեցական պատմաբան, գրող և պատմաբան
Socrates Scholasticus Վիքիպահեստում

Սոկրատ Սքոլաստիկոս (կամ Սոկրատես Սքոլաստիկոս (հուն.՝ Σωκράτης ο Ιστορικός կամ Σχολαστικός, լատ.՝ Socrates Scholasticus, 380[1], Կոստանդնուպոլիս - 440[1]), բյուզանդացի եկեղեցական պատմիչ՝ ծագումով հույն։ Հեղինակ է 7 գրքից բաղկացած «Եկեղեցական պատմության» («Historia Ecclesiastica»), որով Սոկրատը շարունակում է Եվսեբիոս Կեսարացու նույնանուն երկը՝ հասցնելով շարադրանքը 305-ից մինչև 439 թվականը։ Սոկրատի «Եկեղեցական պատմությունը» արժեքավոր աղբյուր է IV-V դդ. Արևելյան Հռոմեական կայսրության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն դեռևս վաղ միջնադարում՝ 696/7 թթ[2], թարգմանվել է հայերեն Փիլոն Տիրակացի վարդապետի կողմից՝ նախարար Ներսեհ Կամսարականի մեկենասությամբ[3]։ Ժամանակակից ուսումնասիրողների կարծիքով Սոկրատի աշխատության հայերեն թարգմանությունը եղել է Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմության» աղբյուրներից մեկը[4]։ Այս հանգամանքը հիմք է տալիս որոշ ուսումնասիրողներին վիճարկել Մովսես Խորենցաու 5-րդ դարի պատմիչ լինելը։ Հայ ուսումնասիրողները, սակայն գտնում են, որ Պատմահայրը օգտվել է անմիջականորեն հունարեն բնագրից, և Սոկրատեսի հայ թարգմանությունը ինքը կրել է Խորենացու ազդեցությունը[5]։

Հայկական միջավայրում Սոկրատի երկին է կցվել «Սեղբեստրոսի վարք» աշխատությունը, որը թարգմանվել էր 678 թ.։ Դրա հետևանքով վարքի հեղինակ լինելը սխալմամբ վերագրվել է հույն պատմիչին[4]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]