Սնեժնիկ (սարահարթ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սնեժնիկ
Snežnik (11567814444).jpg
Տեսակլեռ
ԵրկիրFlag of Slovenia.svg Սլովենիա
ԼեռնաշղթաԴինարյան բարձրավանդակ
Բարձրությունը ծովի մակարդակից1795 մետր
Մակերես85 կմ²
Բարձրագույն գագաթՎելիկի Սնեժնիկ

Սնեժնիկ (սլովեն.՝ Snežnik), 85 կմ² մակերեսով, լայն կարստային կրաքարային սարահարթ, որը տեղակայված է Սլովենիայի Դինարյան բարձրավանդակում[1][2]։

Աշխարհագրական նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սնեժնիկը բարձունքից

Սնեժնիկը հիմնականում կազմված է կավճային և յուրայի շրջանի կրաքարերից։ Վերին հատվածում կան նաև ոչ մեծ քանակի դոլոմիտներ։ Սառցե ժամանակաշրջանի ընթացքում սարահարթի մակերևույթը պատվել է սառույցով։ Ռելիեֆը որպես կանոն հարթ է, բայց ունի բազմաթիվ չոր հովիտներ, խառնարաններ, մոտավորապես 300 քարանձավներ և թմբեր[1]։Մակերևույթն առավելապես քարքարոտ է։ Քանի որ Սնեժնիկ սարահարթը գտնվում է Ադրիատիկ ծովից 28 կիլոմետր հեռավորության վրա, տեղումների տարեկան քանակն այստեղ հասնում է 3000 միլիմետրի։ Ձմռանը սարահարթը ծածկվում է ձյունով։ Սարահարթի կարստային կազմի հետ կապված, այստեղ բացակայում են ջրի մեկերևույթային հոսքերը[1][2]։

Սարահարթում գտնվում են 2 գագաթներ, որոնք բաժանված են լեռնանցքով։ Սարահարթի ցածր գագաթը Մալի Սնեժնիկն (սլովեն.՝ Mali Snežnik) է, որն ունի 1688 մետր բարձրություն։ Սարահարթի ամենաբարձր գագաթը Վելիկի Սնեժնիկն է (սլովեն.՝ Veliki Snežnik)՝ 1796 մ բարձրությամբ[2]։

Վելիկի Սնեժնիկ լեռը Սլովենիայի Ալպերին չպատկանող ամենաբարձր գագաթն է։ Այն կարելի է տեսնել Սլովենիայի շատ անկյուններից, և հանդիսանում է ճանաչված զբոսաշրջային վայր[3]։ Լեռան վրա տոպոսկոպ կա[2]։

Ֆլորա և ֆաունա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սնեժնիկ սարահարթի բուսական աշխարֆը

Սնեժինկայի բուսականությունն առաջին անգամ ուսումնասիրել է Հենրիխ Ֆրեյերը 19-րդ դարում, ով հետագայում դարձավ Լյուբլյանայում գտնվող Սլովենիայի ազգային թանգարանի համակարգողը[4]։

Սարահարթը ծածկված է հաճարենու և եղևնու անտառներով, բացառությամբ ամենաբարձր հատվածների, որոնք ծածկված են գաճաճ սոճիներով և խոտային բուսականությամբ։ Սնեժինկայի 1450 մետրից ավելի բարձր հատվածները, որոնք զբաղեցնում են 196 հեկտար տարածք, 1964 թվականին հանձնվել են պահպանության որպես բնության հուշարձան[2]։ Այս տարածքը հանդիսանում է Edraianthus graminifolius, Arabis scopoliana, Campanula justiniana, Nigritella rubra, Gentiana clusii, Gentiana pannonica և այլ ծաղիկների աճման վայր։ Այստեղ ապրող կենդանիներից են՝ գորշ արջը, գայլը, եղջերուն, վարազը, լուսանը[2], ինչպես նաև թռչուններից երկարապոչ անտառաբուն, մարգալորը (մարգահավ), խլահավը, աքարը (դահուճ) և քարարծիվը[1]։

Սնեժնիկ սարահարթի համայնապատկերը Վելիկի Սնեժնիկ սարից

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դրագո Կարոլինայի տունը (սլովեն.՝ Koča Draga Karolina) գտնվում է Վելիկի Սնեժնիկ գագաթից մի քիչ ներքև՝ Խորվաթիայի սահմանի մոտ[3]։ Այն կառուցվել է պրոֆեսոր և ալպինիստ Դրագո Կարոլինայի ղեկավարությամբ և սկզբում ունեցել է կացարանի նշանակություն։ Դրագո Կարոլինան եղել է նաև ալպինիզմի «Snežnik Ilirska Bistrica» ակումբի նախագահը։ Տունն ընդարձակվեց 1977 թվականից 1994 թվականներին և անվանվեց իր առաջին կառուցողի անունով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 «Snežnik-Pivka»։ Sigma2 (սլովեներեն)։ Science and Research Centre of Koper, University of Primorska։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-04-ին։ Վերցված է 2021-04-16 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Dobnik Jože (2011) [2006]։ «Pot kurirjev in vezistov NOB»։ Pespoti.si։ Planinska zveza Slovenije. Geodetska uprava Republike Slovenije. Društvo Domicilnega odbora kurirjev in vezistov NOV Slovenije.։ Točka Veliki Snežnik։ Վերցված է 2012-02-28 
  3. 3,0 3,1 Lukan Tadej։ «Snežnik»։ Hribi.net։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-02-20-ին։ Վերցված է 2012-02-28 
  4. Wraber, Tone K ledinskemu imenstvu na ovršju Notranjskega Snežnika(սլովեն.) // Կաղապար:Нп3. — Mountaineering Association of Slovenia, 2003. — Т. 103. — № 11. — С. 31—34. — ISSN 0350-4344.