Սմոլենսկը Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին
Սմոլենսկը Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին | |
|---|---|
 | |
| Տեսակ | թանգարան և դպրոցի շենք |
| Երկիր |  Ռուսաստան[1] |
| Տեղագրություն | Սմոլենսկ |
| Հիմնադրվել է | սեպտեմբերի 24, 1973 |
| Կայք | smolensk-museum.ru/catalog/smolensk_v_godi_vov/ |
 | |
 | |
Սմոլենսկը 1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ թանգրան, Հայրենական մեծ պատերազմում Սմոլենսկի շրջանի դերին նվիրված պետական թանգարան[2], Տարածաշրջանային նշանակության Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն[3]։
Պատմական նշանակություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Սմոլենսկը կոչվում է Ռուսաստանի արևմտյան դարպաս, որի բանալին դարերի ընթացքում ձեռքից ձեռք է անցել։ Հին ժամանակներից քաղաքը կանգնած է այն երթուղու վրա, որը տանում էր դեպի Մոսկվա: 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի ժամանակ Նապոլեոն Բոնապարտը շարժվել է նրա երկայնքով երկու ուղղություններով՝ հաղթանակների փառքով դեպի Մոսկվա և հալածված դեպի տուն։ 1941–1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ այս ճանապարհը, այնտեղ և հետ, կրկնել են մեկ այլ համաշխարհային տիրապետության հավակնորդ Հիտլերի զորքերը[4]:
Թանգարանի շենքի տեղադրություն, պատմություն և տեսք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Թանգարանը գտնվում է Հերոսների հիշատակի հրապարակում՝ «Երախտավոր Ռուսաստանը 1812 թվականի հերոսներին» հուշարձանի դիմաց։ Այն գտնվում է Սմոլենսկի քաղաքային ուսումնարանի նախկին շենքում՝ «1812 թվականի հիշատակին», որը կառուցվել է 1912 թվականին։ Այն Սմոլենսկի ամենաշատ այցելվող թանգարաններից է։
Քաղաքային ուումնարանի շենքը գտնվել է Սմոլենսկի ամրոցի պարսպի Կասանդալովսկայա աշտարակի տեղում։ Քաղաքային դպրոցը կառուցվել է Սմոլենսկի քաղաքային դումայի նախաձեռնությամբ՝ ճարտարապետ Նիկոլայ Զապուտրյաևի նախագծով, և հանդիսավոր բացվել է 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի 100-ամյակին[5]։
Շենքը երկհարկանի շենք է՝ նեոռուսական ոճով։ Հիմնական ճակատի վրա հսկայական ծավալներ են դուրս ցցված շենքի կողքերի երկայնքով՝ ոճավորված որպես ամրոցի պարսպի աշտարակներ՝ պատնեշներով և մաշիկուլներով (բարձրադիր հրակնատներով). ձախը կլոր աշտարակի է նման, աջը՝ քառանկյունի։ Ճակատի միջին հատվածը ասիմետրիկ է, ինչը բնորոշ է այդ դարաշրջանի ճարտարապետությանը։ Մուտքի վերևում գտնվող պատը լրացված է իմիտացիոն հրակնատներով։ Շենքի ինտերիերը բաղկացած է մեծ դասասենյակներից, որոնք հերթով տարածվում են դեպի շենքի խորքերը: Շենքի հարկերը միացված են սանդուղքով, որը գտնվում է շենքի կողային ճակատի անկախ նստակերտ եզրին:
Հայրենական մեծ պատերազմի և Սմոլենսկի օկուպացիայի ժամանակ դպրոցի շենքը գրեթե ամբողջությամբ ավերվել է։ Սմոլենսկի ազատագրումից հետո շենքը ակտիվորեն վերականգնվել է ֆաբրիկա-գործարանային ուսումնարանների ուսանողների, ուսուցիչների և գերի գերմանացի զինվորների բրիգադների կողմից։ 1945 թվականի ամառվա վերջին շենքն ամբողջությամբ վերականգնվել է և սկսել է գործել։ Սկզբում շենքում գործել է «Հավաքագրման կազմակերպչական կենտրոնը» (Оргнабор, այսօրվա Զբաղվածության կենտրոնի նախատիպը): 1972 թվականին ԽՄԿԿ Սմոլենսկի մարզկոմի քարտուղար Մոսկվինը հանդես է եկել Հայրենական մեծ պատերազմի թանգարան ստեղծելու առաջարկով։ Նախաձեռնությունն աջակցություն է գտել, և թանգարանը հանդիսավոր բացվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 24-ին։ Բացումը համընկել է խորհրդային զորքերի կողմից Սմոլենսկի շրջանի ազատագրման 30-ամյակի հետ։
2012 թվականին այն փակվել է վերականգնման նպատակով[6]։ Այն վերաբացվել է 2015 թվականին[5]:
Ցուցադրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Թանգարանը տարածաշրջանային նշանակության Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն է[3]։
Թանգարանում ներկայացված են փաստաթղթեր և ցուցանմուշներ 1941 թվականին Սմոլենսկի ճակատամարտի, Խորհրդային գվարդիայի առաջին ստորաբաժանումների ստեղծման, կուսակցական պարտիզանական շարժման և գերմանացիների օկուպացիոն քաղաքականության, ինչպես նաև 1943 թվականին Սմոլենսկի շրջանի ազատագրման մասին։
Ցուցահանդեսը ներառում է խորհրդային և գերմանական բանակների զենքերի օրինակներ, Սմոլենսկի, Ելնյայի և Վյազմայի համար մարտերի մասնակիցների պարգևներ և անձնական իրեր, այդ թվում՝ սպաներ և գեներալներ, ինչպես նաև ֆրանսիական Նորմանդիա-Նիմեն ավիացիոն գնդի օդաչուներ, ինչպես նաև մարտական ստորաբաժանումների մարտական դրոշներ, որոնք ստացել են «Սմոլենսկյան» պատվավոր անվանումը, գերմանական ռազմաավարային իրեր։
Թանգարանը պարունակում է «Խորհրդային գվարդիայի ծնունդը» հնչյունավորված դիորամա և պարտիզանական գետնատան մոդել։ Թանգարանի հարակից բացօթյա տարածքը զբաղեցնում է հրետանու, զրահատեխնիկայի և ռազմական մեքենաների ցուցադրությունը՝ ոչ միայն Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակաշրջանից, այլև հետպատերազմյան հակամարտություններից։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ https://ru-monuments.toolforge.org/wikivoyage.php?id=6700163000
- ↑ «Смоленск в годы ВОВ - Отделы и филиалы музея-заповедника». ОГБУК «Смоленский государственный музей-заповедник» (ռուսերեն). Վերցված է 2025 թ․ ապրիլի 13-ին.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 «Карточка объекта из ЕГРОКН». ru-monuments.toolforge.org. Վերցված է 2025 թ․ ապրիլի 13-ին.
- ↑ «СМОЛЕНСК В ГОДЫ ВОЙНЫ (1941–1943 ГГ.)». shahteparh.ru. Վերցված է 2025 թ․ ապրիլի 13-ին.
- ↑ 5,0 5,1 «Музей «Смоленщина в годы Великой Отечественной войны», фото, адрес, телефон. Музеи Смоленска. - VisitSmolensk.ru». www.visitsmolensk.ru. Վերցված է 2025 թ․ ապրիլի 13-ին.
- ↑ «Музей «Смоленщина в годы Великой Отечественной войны» открыт для посещений! - VisitSmolensk.ru». www.visitsmolensk.ru. Վերցված է 2025 թ․ ապրիլի 13-ին.
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- «Ռուսաստանի ճարտարապետական հուշարձանների և մոնումենտալ արվեստի հավաքածու». Մոսկվա, «Նաուկա», 2001 թ. (ռուս.)
- Ի.Ֆոմին, Սմոլենսկի արգելոց-թանգարանի գիտաշխատող։ «Կուտուզովի այգու լեգենդը», «Ոգեշնչում», թիվ 7-8, 1995 թ. (ռուս.):
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը] | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սմոլենսկը Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին» հոդվածին։ |