Սկիրմանովյան բարձունքներ (թանգարան)
Սկիրմանովյան բարձունքներ | |
|---|---|
 | |
| Տեսակ | թանգարան |
| Երկիր |  Ռուսաստան |
| Տեղագրություն | Ռուզայի շրջան |
| 55°54′27.4″N 36°26′29.0″E / 55.907611°N 36.441389°E | |
 | |
 | |
Սկիրմանովյան բարձունքներ թանգարան կամ Սերգեյ Դոկուչաևի Ռազմական պատմության թանգարան, մասնավոր թանգարան Մոսկվայի մարզի Ռուզայի շրջանում Բրիկետ գյուղում[1][2], առաջին մասնավոր թանգարանը Ռուզայի շրջանում[3][4], որը նվիրված է Հայրենական մեծ պատերազմի թեմային, մասնավորապես Սկիրմանովյան բարձունքների համար մղված մարտերին[5]:
Ցուցահանդեսը նվիրված է Տրոստնիկյան (тростник, եղեգն բառից) լճի ավազանի և Օզերնա գետի (Ռուզայի վտակ) պատմությանը։
Թանգարանը շատ ներկայացուցչական բազմաթեմատիկ առարկաների հավաքածու է նվիրված իր հայրենի շրջանի պատմությանը, ավելի ճիշտ՝ Տրոստնիկյան լճի շրջակայքի պատմությանը[6]:
Ցուցանմուշների մի կարևոր մասը նվիրված է 1941 թվականին Մոսկվայի ճակատամարտից հետո Սկիրմանովոյի բարձունքներում տեղի ունեցած մարտերին[3]։ Ցուցահանդեսին ներկայացված են խորհրդային և գերմանացի հրամանատարների և ոչնչացված տեխնիկայի իսկական լուսանկարներ:
Թանգարանի սրահներում ցուցադրված են քարտեզներ, գծապատկերներ, լուսանկարներ, առաջին գծի թերթեր և թռուցիկներ, խորհրդային և գերմանական զենքեր և զինամթերք, որոնք հայտնաբերված են որոնողական խմբերի կողմից: Ցուցանմուշների թվում է չվնասված գերմանական մոտոցիկլետը: Պատերին Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարության կենտրոնական արխիվի և ԱՄՆ Ազգային արխիվների լուսանկարների և փաստաթղթերի պատճեններն են[Ն 1]: Ցուցանմուշների մեծ մասին թույլատրվում է դիպչել և պահել դրանք ձեր ձեռքերում:
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Թանգարանը գտնվում է նախկին մանկապարտեզի շենքում[7][8]: 2014 թվականին Սերգեյ Դոկուչաևը գնել է թանգարանի շենքը[9]։ 2016 թվականի գարնանը բացվել է Սկիրմանովյան բարձունքներ թանգարանը[7]։
Շենքի վերանորոգման փուլում թանգարանի ստեղծմանն ակտիվ մասնակցություն են ունեցել Ս.Դոկուչաևի շատ ընկերներ՝ համագյուղացիներ, որոնողներ և կազակներ Ռուզայա գյուղից։ Ֆինանսական մեծ օգնություն են ցուցաբերել Ա. Իվանովը, Օ. Միխայլովը, Է. Սավինով[6]:
Թանգարանի տեխնիկական կազմակերպման աշխատանքների ամենադժվար հատվածը կատարել են Իլյա Դոկուչաևը, Վիկտոր Մարկևիչը և Կոնստանտին Խոլոդկովը։
Թանգարանի ցուցադրությունների ձևավորման գործում մեծ ներդրում են ունեցել Դենիս Վարեննիկովը, Վիկտոր Նոկելը, Վյաչեսլավ Սկվորցովը, Սերգեյ Սերգեևը, Անդրեյ Սավինովը, Միխայիլ Լարինը, Միխայիլ Կոզլովը[6]։
1941 թվականի իրադարձություններին նվիրված ցուցահանդեսն իրականացվել է Վալերի Բուլանցևի աջակցությամբ։ Արխիվային փաստաթղթերի որոնման և մշակման վրա մեծ կարևոր աշխատանք են կատարել Ս. Պ. Նոսիկովը, Է. Ե. Շարիկինը, Ա. Օ. Բաղդասարյանը:
Գործունեություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Թանգարանը համատեղ գործունեություն է ծավալում Մոսկվայի մարզի Կորոլև քաղաքի «Հույս, Կրեմլացի» («Надежда, Кремлёвец») և թիվ 10 դպրոցի որոնողական ջոկատների անդամների հետ։
«Սկիրմանովյան բարձունքներ» թանգարանում գործում է ռազմական պատմության ակումբ Ս. Վ.Դոկուչաևի ղեկավարությամբ[7]։
Թանգարանն իրականացնում է գիտահետազոտական ծավալուն աշխատանք։
Թանգարան բոլոր այցելությունները, ինչպես նաև այնտեղ անցկացվող միջոցառումները (գիտաժողովներ[10], դասախոսություններ, էքսկուրսիաներ[11], ստեղծագործական երեկոներ եւ այլն) անվճար են[6][12]։
Թանգարանում անցկացվում են տարբեր հանրային հանդիպումներ, երեկոներ, համերգներ և կոնֆերանսներ: Թանգարանը ներառված է զբոսաշրջային տարբեր երթուղիներում՝ որպես այցելության առաջարկվող վայր:
Էնտուզիաստ և կոլեկցիոներ Ս. Վ.Դոկուչաևի նախաձեռնության շնորհիվ թանգարանի ցուցանմուշները մշտապես բարելավվում և լրացվում են, ստեղծվում են նոր ծրագրեր ու նախագծեր։ Ավելի ու ավելի մեծ ուշադրություն է դարձվում ընթացիկ և ապագա աշխատանքի գիտական բաղադրիչին: Նյութերը համակարգված են, կատալոգավորվում և նկարագրվում են, իսկ արխիվային փաստաթղթերի հիման վրա պատրաստվում են ինտերակտիվ գրատախտակի համար ցուցադրական ծրագրեր:
Ցուցադրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Թանգարանային ցուցանմուշները թույլ են տալիս հետևել այս տարածաշրջանի պատմությանը նախապատմական ժամանակներից մինչև մեր օրերը: Թանգարանն ունի տասնմեկ սրահ, որտեղ ցուցադրվում են տարբեր դարաշրջանների և թեմատիկ նյութերին նվիրված իրեր։ Թանգարանի սրահներում պահվում են հետևյալ ցուցանմուշները.
- Ուշ նեոլիթ մ.թ.ա 5-4-րդ դարեր
- Վաղ միջնադար
- Մոսկվայի մեծ իշխանության ձևավորումը և, մասնավորապես, 1368 թվականի նոյեմբերի 21-ին Տրոսնա գետի վրա տեղի ունեցած ճակատամարտը Դմիտրի Մինին և Ակինֆ Շուբա նահանգապետերի հրամանատարությամբ Մոսկվայի պահակախմբի գնդի և Լիտվայի մեծ իշխան Օլգերդի լիտվական, սմոլենսկյան և տվերյան իշխանությունների գնդերի միացյալ բանակի միջև:
- 1812 թվականի Հայրենական պատերազմ
- Ռուս-ճապոնական պատերազմը և դրա մասնակից գեներալ Ն. Վ. Ռուզսկին,
- Առաջին համաշխարհային պատերազմ
- 1917 թվականի հեղափոխություն
- Գյուղացիական կյանքը 19-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարի սկիզբ
- Կոլեկտիվացում
- Հայրենական մեծ պատերազմ
- Խորհրդային ժամանակաշրջանի առաջին հետպատերազմյան տարիները
- Ցուցահանդես Բրիկետ գյուղի և նրա շրջակայքի կյանքի մասին առաջին հետպատերազմյան տարիներից մինչև մեր օրերը։
Ժամանակագրական առումով թանգարանը բացվում է հնագույն արտեֆակտների ցուցադրությամբ, որոնք պարունակում են նյութեր, որոնք հավաքվել են Տրոստնա լճի ավազանում և Օզերնա գետում (Ռուզա գետի ձախ վտակ): Նրանք պատմում են մ.թ.ա 5-րդ հազարամյակից սկսած այս տարածքում ապրած մարդկանց մասին։
Թանգարանի առանձին ցուցադրությունը նվիրված է պատմական հայտնի «մատենագրության» միջնադարյան շրջանին։ Տրոստնան առաջին անգամ հիշատակվել է Իվան Կալիտայի հոգևոր կտակի (մոտ 1339 թվական) մեջ մեկ այլ բնակավայրի հետ միասին՝ «Սկիրմինովո», այժմ ՝ Սկիրմանովո, որտեղից էլ իր անունը ստացել է Ռուզյան ուեզդի Սկիրմանովյան բնակավայրը։ Սա Մոսկվայի հողերի արևմտյան այս բնակավայրերի մասին առաջին հիշատակումն է գրավոր աղբյուրներում։ Նաև 1328 թվականին այստեղ առաջին անգամ հիշատակվել են Ռուզա և Զվենիգորոդ քաղաքները։
Բացի հնագույն առարկաներից, թանգարանային արխիվները խնամքով հավաքել են 16-17-րդ դարերի արխիվային փաստաթղթերի պատճեններ, որոնք բնութագրում են վերը նշված ջրամբարների ավազանում գտնվող բնակավայրերի պատմության տարբեր կողմերը և պատմում ձկնորսության, փայտեղենի լաստառաքման, ջրաղացների և մահուդալմիչ մեքենաների համար նախատեսված ամբարտակների մասին։
Թանգարանային հավաքածուն պարունակում է արխիվային փաստաթղթերի մեծ թվով պատճեներ, որոնք պատմում են ամբարտակի կառուցման, ամբարտակի կառուցման մեջ օգտագործված նյութերի, կառուցվածքի և շահագործման առանձնահատկությունների մասին (ջրահեռացման գրաֆիկներ և այլն): Հետաքրքիր են խոտհարքների հեղեղման շուրջ գյուղացիների և ամբարտակաշինարարների միջև, գետի վրա պատնեշների տերերի և փայտյա հենարանների միջև և այլն իրավական պայքարի նյութերը:
Թանգարանի ոչ մեծ հատված նվիրված է 1812 թվականի Հայրենական պատերազմին։ Սակայն այն դեռ ձևավորման փուլում է. տեղեկություններ են հավաքվում տեղաբնակների մասին, ովքեր մասնակցել են Նապոլեոնի արմադայի ներխուժման դեմ պայքարին, ֆրանսիական բանակից բնակչությանը հասցված վնասների մասին և այլն։
Բավականին փոքր դահլիճում ցուցադրություն է՝ նվիրված 20-րդ դարասկզբի ժամանակաշրջանին։ Այն պատմում է ռուս-ճապոնական և առաջին համաշխարհային պատերազմների իրադարձությունների, հեղափոխության մասին, պատմում է Նիկոլայ II-ի գահից հրաժարվելու մասին և այլն: Ցուցահանդեսը ներառում է այն ժամանակվա վավերական թերթեր և ամսագրեր, արխիվային փաստաթղթերի պատճեններ, զենքեր, հակառակորդ կողմերի զինվորների անձնական իրեր: Դրա ստեղծողները նպատակ ունեն պատմել տեղի բնակիչների մասին, ովքեր մասնակցել են խնդրո առարկա իրադարձություններին։
Օրինակ՝ ցուցահանդեսում մեծ տեղ է հատկացված հնագույն շոտլանդական Լերմոնտովների ընտանիքից ծագած հնագույն Ռուզսկիների ընտանիքի ներկայացուցիչ գեներալ Ն. Վ. Ռուզսկու անձին։
Առանձին ցուցահանդեսը նվիրված է խորհրդային իշխանության ձևավորման առաջին տարիներին։ Թանգարանը պարունակում է այս ժամանակի մասին բազմաթիվ նյութեր՝ իրադարձությունների մասնակիցների վկայություններ (ձեռագիր տեքստեր, լուսանկարներ), առաջին կոմսոմոլ կազմակերպությունների ստեղծման հիշողություններ, պիոներական ջոկատներ և կոլեկտիվացում։ Բավականին բնորոշ են այստեղ հավաքված կենցաղային իրերը, գործիքները և այլն։
.jpg)
Թանգարանի գլխավոր սրահները երեք սրահներ են՝ նվիրված Մոսկվայի ճակատամարտին, ավելի ճիշտ՝ 1941 թվականի աշնանը և ձմռանը քաղաքի հերոսական պաշտպանության ամենահետաքրքիր դրվագներից մեկին՝ Սկիրմանովյան բարձունքների մարտերին: Այստեղ, ըստ էության, ստեղծվել է մի տեսակ «մեկ ճակատամարտի թանգարան»։
Ցուցահանդեսը ներառում է արխիվային փաստաթղթեր, տեղի բնակիչների հիշողություններ, լուսանկարներ, քարտեզներ և գծապատկերներ, Կարմիր բանակի զինվորների և 1812 թվականի Հայրենական պատերազմում պարտիզանական շարժման մասնակիցների անձնական իրերն ու զենքերը: Բացի կենցաղային նյութերից, կան նաև հարուստ արխիվային փաստաթղթեր գերմանական ՍՍ-ի 10-րդ տանկային դիվիզիայից, ՍՍ-ի «Ռայխ» 2-րդ տանկային դիվիզիայից, քարտեզներ և գծապատկերներ, ինչպես նաև լուսանկարներ Սկիրմանովյան բարձունքներում կռված գերմանացի զինվորների մասնավոր արխիվներից, որոնք պահվում են նրանց ժառանգների մոտ:
Ցուցահանդեսը կազմակերպված է այնպես, որ այցելուն կարող է յուրօրինակ ժամանակային, աշխարհագրական և նույնիսկ «անձնապես կապված» ճշգրտությամբ մանրամասն հետևել ռազմական բախման ընթացքին։ Թանգարանի դիզայներներն իրենց ուշադրությունը կենտրոնացրել են Մոսկվայի պաշտպանների, խորհրդային զինվորի գործողությունների, նրա տոկունության վրա, որոնք նկատել են նույնիսկ գերմանացիները[13]։ Լուսանկարներով ստենդները նվիրված են «սիբիրյան վագրերին» (գերմանական զեկույցներից)՝ Խորհրդային 16-րդ բանակի ստորաբաժանումների հրամանատարներին և շարքային զինվորներին՝ Ժողովրդական միլիցիայի 18-րդ հրաձգային դիվիզիային, 78-րդ հրաձգային դիվիզիային, 28-րդ տանկային բրիգադին, 27-րդ բրիգադային դիվիզիային, 27-րդ տանկային դիվիզիային, 50-րդ հեծելազորային դիվիզիային Դովատորի կորպուսից, 31-րդ առանձին պահակային ականանետային դիվիզիային և Կատուկովի 4-րդ տանկային բրիգադին (որը 1941 թվականի նոյեմբերի 11-ին դարձել է Գվարդիական բրիգադ)։ Հենց նրանց շնորհիվ է, որ 1941 թվականի նոյեմբերի 12-ից 14-ը գերմանացիները դուրս են մղվել Սկիրմանովյան բարձունքներից։
Սրահները պարունակում են խորհրդային և գերմանական զենքեր, համազգեստներ, քարտեզներ, դիագրամներ և շատ ավելին, որոնք վերականգնվել են Սերգեյ Դոկուչաևի կողմից: Հավաքածուն ներառում է նույնիսկ ավարառված մոտոցիկլետ[5][14]:
Թանգարանի մի առանձին սրահ նվիրված է 20-րդ դարի Ռուզայի շրջանի բնակիչների կյանքին։ Այսպես, այն պարունակում է անցյալ դարասկզբի գյուղացիական խրճիթի ինտերիեր և հյուրասենյակ՝ տորֆի բրիկետային արդյունաբերության բանվորական ավանի հիմնադրման ժամանակաշրջանից։ Սենյակի ինտերիերը լցված է 1940-ականների և 1950-ականների իսկական իրերով: Այստեղ կա նաև մի հետաքրքիր անկյուն, որը կոչվում է «Գյուղական կրպակ», որը հարդդարված է գյուղական վաճառականի կրպակի իրերով, որտեղ, ի դեպ, ցուցադրված են 20-րդ դարի սկզբից մինչև կեսերին բնորոշ իրեր։ Թանգարանի միակ ձևավորվող ցուցահանդեսն առայժմ խոստումնալից է, որը նվիրված է Ռուզայի շրջանում ծնված ինտերնացիոնալիստ զինվորներին:
Նշումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ NARA-National Archives and Records Administration, ԱՄՆ Ազգային արխիվներ, որտեղ պահում են 1945 թվականին ԱՄՆ բանակի կողմից գրավված Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի գերմանական բնօրինակ փաստաթղթերի առավել ամբողջական հավաքածուն:
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «Музей военной истории Сергея Докучаева». welcome.mosreg.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին.
- ↑ Рузский краеведческий музей 1906 (2018 թ․ սեպտեմբերի 17). «Рузские краеведы в музее военной истории: к 690-летию Рузы». Рузский краеведческий музей 1906 (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին.
{{cite web}}: CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link) - 1 2 «Сергей Докучаев: «Предметы старины я собирал всю жизнь»». Подмосковье сегодня (ռուսերեն). 2017 թ․ ապրիլի 26. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 25-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 25-ին.
- ↑ Галина Белозерова (2017 թ․ սեպտեմբերի 29). «Округ безграничных возможностей». Красное знамя. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 10-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին.
- 1 2 «Музей военной истории Сергея Докучаева». Путь-дорога: туризм в Московской области (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 25-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 25-ին.
- 1 2 3 4 Турицын Игорь Викторович Частный музей истории Сергея Докучаева: новые тенденции в отечественном музейном делЕ // Современная научная мысль. — 2018. — В. 3. — С. 144–153. — ISSN 2308-264X. Архивировано из первоисточника 25 օգոստոսի 2021.
- 1 2 3 Любовь Скачкова (2021 թ․ փետրվարի 15). «Музей-клуб "Скирмановские высоты"». www.i-podmoskovie.ru. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 25-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 25-ին.
- ↑ «Незабываемая поездка в частный музей военной истории С. Докучаева – Новости – Отдел социальной защиты населения г. Лотошино». lot.msr.mosreg.ru. 2020 թ․ հունվարի 16. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին.
- ↑ Сергей Айнбиндер (2017 թ․ մայիսի 17). «Энтузиаст, собиратель, реставратор». Красное знамя. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին.
- ↑ «Новости Рузского городского округа | Научно-практическая конференция состоялась в краеведческом музее Рузского округа». ruzaregion.ru. 2018 թ․ հոկտեմբերի 29. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին.
- ↑ «Новости Рузского городского округа | Ружане посетили музей Сергея Докучаева». ruzaregion.ru. 2021 թ․ մայիսի 7. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին.
- ↑ «Уникальный музей военной истории. — 123ru.net». 123ru.net. 2021 թ․ հուլիսի 19. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին.
- ↑ «Частный музей военной истории Сергея Докучаева (посёлок Брикет Рузского района Московской области)». SmolBattle (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 25-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 25-ին.
- ↑ «Музей военной истории Сергея Докучаева на Профсоюзный проезде(поселок Брикет МО)». detinform.ru (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 26-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Турицын Игорь Викторович Частный музей истории Сергея Докучаева: новые тенденции в отечественном музейном деле // Современная научная мысль. — 2018. — № 3.