Jump to content

Սկզբնական սարքավորումների արտադրող

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սկզբնական սարքավորումների արտադրող
Type of business or company Խմբագրել Wikidata
Ենթակատեգորիաcontract manufacturer Խմբագրել Wikidata
Carbon footprint1075 tonne of carbon dioxide equivalent, 960 tonne of carbon dioxide equivalent, 5432 tonne of carbon dioxide equivalent, 5432 tonne of carbon dioxide equivalent, 7467 tonne of carbon dioxide equivalent Խմբագրել Wikidata
Մատակարարման շղթայի բուրգ

Սկզբնական սարքավորումների արտադրող (անգլ.՝ Original equipment manufacturer, OEM), ընկերություն, որն արտադրում է մասեր և սարքավորումներ, որոնք կարող են վաճառվել այլ ընկերության կողմից: Այնուամենայնիվ, տերմինը երկիմաստ է և ունի մի քանի այլ տարածված նշանակություններ. OEM-ը կարող է լինել մի համակարգի արտադրողը, որը ներառում է այլ ընկերությունների ենթահամակարգեր, վերջնական արտադրանքի արտադրող, ավտոմոբիլային մաս, որն արտադրվել է այն նույն ընկերության կողմից, որն արտադրել է ավտոմեքենայի հավաքման ժամանակ օգտագործված բնօրինակ մասը, կամ արժեք ավելացնող վերավաճառող (value-added reseller)[1][2][3]: OEM արտադրությունը լայնորեն կիրառվում է նաև փաթեթավորման արդյունաբերության մեջ, հատկապես գինու և ոգելից խմիչքների համար անհատականացված նվերների տուփերի արտադրության մեջ: Այս OEM արտադրողները թույլ են տալիս բրենդերին ստեղծել յուրօրինակ տոնական փաթեթավորումներ՝ առանց սեփական արտադրական հզորություններ ունենալու անհրաժեշտության[4]:

Պայմանագրային արտադրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սպառողական հատվածին ուղղված էլեկտրոնային արդյունաբերության մեջ OEM ասելով հաճախ հասկանում են այն ձեռնարկությունները, որոնք պատվիրատուի կոնստրուկտորական փաստաթղթերի համաձայն իրականացնում են միայն արտադրանքի հավաքումը[5], բայց չեն կատարում սեփական նախագծային ու կոնստրուկտորական աշխատանքներ: Այս պարագայում OEM տերմինին կից օգտագործվում է հստակեցնող «պայմանագրային» բառը՝ դրանով իսկ մատնանշելով ձեռնարկատիրական գործունեության երկու սուբյեկտների միջև տնտեսական հարաբերությունների ձևը (համեմատիր ODM-ի հետ)[6]:

Ավտոմեքենաների պահեստամասեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավտոպահեստամասերին հղում անելիս OEM-ը սովորաբար վերաբերում է սկզբնական սարքավորումների արտադրողին, այսինքն՝ այն մասերին, որոնք հետագայում հավաքվում և տեղադրվում են նոր մեքենայի կառուցման ժամանակ: Ի հակադրություն սրա, երկրորդային շուկայի (aftermarket) մասերը այն մասերն են, որոնք պատրաստվել են ոչ OEM ընկերությունների կողմից և կարող են տեղադրվել որպես փոխարինողներ կամ բարելավումներ այն բանից հետո, երբ մեքենան դուրս է գալիս գործարանից: Օրինակ, եթե Ford-ը մեքենա կառուցելիս օգտագործել է Autolite կայծամոմեր, Exide մարտկոցներ, Bosch վառելիքի ներսրսկիչներ և Ford-ի սեփական շարժիչի բլոկն ու գլխիկները, ապա ավտոմեքենաների վերականգնողներն ու կոլեկցիոներները դրանք համարում են OEM մասեր[7][8]: Այլ բրենդերի մասերը կհամարվեն երկրորդային շուկայի արտադրանք, ինչպիսիք են Champion կայծամոմերը, DieHard մարտկոցները, Kinsler վառելիքի ներսրսկիչները և BMP շարժիչի բլոկներն ու գլխիկները:

Ավտոպահեստամասեր արտադրող շատ ընկերություններ մասեր են վաճառում բազմաթիվ խողովակներով, օրինակ՝ ավտոարտադրողներին՝ նոր մեքենաների կառուցման ժամանակ տեղադրելու համար, ավտոարտադրողներին՝ որպես ավտոարտադրողի բրենդով փոխարինող մասեր վերավաճառելու համար, և ընդհանուր առևտրային մատակարարման շղթաների միջոցով: Ցանկացած տվյալ բրենդի մաս կարող է լինել OEM որոշ մեքենաների մոդելների համար և երկրորդային շուկայի արտադրանք՝ այլ մոդելների համար[9][10]:

Ոչ բոլոր ավտոպահեստամասերն են հասանելի OEM տարբերակներով: Որոշ դեպքերում տրանսպորտային միջոցների արտադրողները պահպանում են որոշակի բաղադրիչների վաճառքի բացառիկ իրավունքները: Այս մասերն արտադրվում են պայմանագրային մատակարարների կողմից և կրում են ավտոարտադրողի բրենդը, սակայն մատակարարներին թույլ չի տրվում դրանք ինքնուրույն վաճառել իրենց սեփական անվան տակ[11]:

Սպառողական շուկա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հետխորհրդային տարածքի համակարգչային բաղադրիչների և ծրագրային ապահովման մանրածախ շուկայում «OEM» հապավումը, մի շարք պատճառներով, ձեռք է բերել հատուկ մարքեթինգային ու կենցաղային նշանակություն և ամրապնդվել է սպառողների ու վաճառողների շրջանում՝ դառնալով ավանդական. այս համատեքստում «OEM»-ը արտադրանքի այն տարբերակն է, որը արտադրողի կողմից մատակարարվում է նվազագույն անհրաժեշտ լրակազմով (կոմպլեկտավորմամբ) և այդ տեսքով էլ մտնում է մանրածախ առևտուր: Ընդ որում, ապրանքը նախատեսված չէ վերջնական սպառողի համար, և անմիջական արտադրողը չի ապահովում դրա տեխնիկական աջակցությունը. երաշխիքային պարտավորությունները և դրանց ծավալն իրենց հայեցողությամբ ստանձնում են մանրածախ վաճառողները: Ծրագրային ապահովման դեպքում OEM և retail (մանրածախ) տարբերակները կարող են էապես տարբերվել լիցենզիոն պայմանագրերի դրույթներով:

OEM ապրանքները, որոնք մատակարարվում են արդյունաբերական արտադրողների համար նախատեսված տեսքով (բուն OEM), բայց վաճառվում են մանրածախ ցանցում, սովորաբար առաքվում են առանց ուղեկցող նյութերի ու լրացուցիչ բաղադրիչների, առանց ձևավորման փաթեթավորմամբ, որը երաշխավորում է միայն դրանց անվտանգ տեղափոխումը: Ավելի փոքր չափսերի, նվազագույն լրակազմի և մարքեթինգային լուծումների վրա արտադրողի կրճատված ծախսերի հաշվին OEM ապրանքները 10-40%-ով ավելի էժան են, քան սովորական retail ապրանքները: Որոշ երկրներում OEM ապրանքների մանրածախ վաճառքն արգելված է:

Համակարգչային ծրագրային ապահովում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Windows

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Microsoft-ը հանրահայտ օրինակ է այն ընկերության, որն թողարկում է իր Microsoft Windows օպերացիոն համակարգերը OEM համակարգիչներ արտադրողների կողմից օգտագործման համար՝ Windows-ի փաթեթային վաճառքի միջոցով: OEM ապրանքային բանալիների (product keys) գներն ավելի ցածր են, քան դրանց մանրածախ տարբերակները, հատկապես, քանի որ դրանք գնվում են մեծ քանակությամբ, թեև օգտագործում են նույն ծրագրային ապահովումը, ինչ Windows-ի մանրածախ տարբերակները: Դրանք հիմնականում նախատեսված են PC արտադրող OEM-ների և համակարգեր հավաքողների (system builders) համար, և որպես այդպիսին սովորաբար վաճառվում են ծավալային լիցենզավորման գործարքներով տարբեր արտադրողների (Dell, HP, ASUS, Acer, Lenovo և այլն):

Այս OEM-ները սովորաբար օգտագործում են մի ընթացակարգ, որը հայտնի է որպես Համակարգով կողպված նախատեղադրում (System Locked Pre-installation, SLP), որը նախապես ակտիվացնում է Windows-ը այն համակարգիչների վրա, որոնք պետք է վաճառվեն զանգվածային բաշխման միջոցով: Այս OEM-ները նաև սովորաբար ներառում են լրացուցիչ ծրագրեր, որոնք տեղադրված չեն Windows-ի հիմնական տարբերակում, սակայն տեղակայվում են իրենց համակարգիչների հետ (համապատասխան սարքավորումների դրայվերներ, հակավիրուսային և սպասարկման ծրագրեր, տարբեր հավելվածներ և այլն):

Անհատները նույնպես կարող են ձեռք բերել OEM «համակարգ հավաքողի» լիցենզիաներ անձնական օգտագործման համար (ներառյալ վիրտուալ սարքավորումների համար) կամ իրենց կողմից հավաքված համակարգիչների վաճառքի/վերավաճառքի համար: Համաձայն Microsoft-ի լիցենզիոն պայմանագրի (EULA)՝ ապրանքային բանալին կապված է այն համակարգչի մայրական պլատայի հետ, որի վրա այն սկզբնապես տեղադրվել է, և սովորաբար հնարավոր չէ բանալին հետագայում փոխանցել այլ համակարգչի: Սա հակասում է մանրածախ բանալիներին, որոնք կարող են փոխանցվել՝ պայմանով, որ դրանք միաժամանակ ակտիվացված լինեն միայն մեկ համակարգչի վրա: Սարքավորումների զգալի փոփոխությունը կառաջացնի վերաակտիվացման մասին ծանուցում, ճիշտ այնպես, ինչպես մանրածախ տարբերակների դեպքում[12]:

Ուղղակի OEM-ները պաշտոնապես պատասխանատվություն են կրում տեղադրման/վերականգնման կրիչների համար, և որպես այդպիսին դրանք սովորաբար տրամադրվում էին մինչև 2000-ականների վերջը: Դրանք աստիճանաբար դուրս եկան գործածությունից՝ զիջելով իրենց տեղը վերականգնման բաժիններին (recovery partitions), որոնք գտնվում են համակարգչի հիմնական կրիչի վրա (և հասանելի են արտադրողի հարցմամբ)՝ օգտատիրոջ կողմից համակարգը նախնական գործարանային վիճակի բերելու կամ վերանորոգելու համար: Սա ոչ միայն նվազեցրեց ծախսերը, այլև արդյունք էր 2010 թվականից սկսած օպտիկական կրիչների աստիճանական հնացման և դուրսմղման: Համակարգ հավաքողները նույնպես ունեն տեղադրման կրիչների այլ պահանջներ, որոնք տարբերվում են ուղղակի OEM-ների պահանջներից[13][14]:

Թեև Windows-ի մաքուր մանրածախ կրիչը կարող է տեղադրվել և ակտիվացվել այս սարքերում OEM բանալիներով (ամենից հաճախ օգտագործելով համակարգի որոնվածում (firmware) արդեն իսկ ներկառուցված SLP բանալին), համակարգիչ արտադրողի կողմից ստեղծված իրական OEM վերականգնման կրիչները սովորաբար աշխատում են միայն այն համակարգչի մոդելային շարքի վրա, որի համար նախագծվել են: Օրինակ, Toshiba Satellite P50-B-ի համար ստեղծված վերականգնման սկավառակը/USB-ն կաշխատի միայն այդ մոդելի վրա և չի աշխատի Satellite S55T-ի վրա:

Android

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սմարթֆոնների OEM արտադրողները, ինչպիսիք են Samsung-ը, Sony-ն և Xiaomi-ն, սմարթֆոնների սարքավորումների և ծրագրային ապահովման արտադրողներ են: Նման արտադրողները սովորաբար հարմարեցնում և ադապտացնում են Android օպերացիոն համակարգը՝ ավելացնելով արտադրողի սեփական բաղադրիչները, ինչպիսիք են One UI-ը և HyperOS-ը:

Սքեյթբորդներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սքեյթբորդների տախտակները (decks) հիմնականում արտադրվում են մի քանի մասնագիտացված OEM-ների կողմից, ինչպիսիք են PS Stix-ը, BBS-ը և Dwindle-ը[15]: Այս արտադրողները իրականացնում են արտադրական ողջ գործընթացը, ներառյալ բարձրորակ փայտանյութի հայթայթումը, կաղապարների պատրաստումը, նրբատախտակի բազմաթիվ շերտերի սոսնձումն ու մամլումը, ինչպես նաև տախտակների վրա բրենդերի կողմից նախագծված գրաֆիկայի տպագրումը[16]: Ավարտվելուց հետո պատրաստի արտադրանքը բաշխվում է սքեյթբորդինգի բրենդերին, որոնք դրանք վաճառում են իրենց համապատասխան պիտակների ներքո:

Էլեկտրոնիկա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ներկայումս համակարգչային, մասնագիտական ​​և սպառողական էլեկտրոնիկայի արդյունաբերության շատ համաշխարհային ճանաչում ունեցող ընկերություններ չունեն իրենց սեփական արտադրական հզորությունները (fabless companies), փոխարենը զբաղվում են միայն հետազոտություններով և մշակումներով, իրենց արտադրանքի վաճառքով և գովազդով, պատվերներ տարբեր արդյունաբերական ընկերություններից, ինչպիսին է աշխարհի ամենամեծ պայմանագրային արտադրողը՝ թայվանական Foxconn-ը։

Այլ օրինակներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Foxconn-ը OEM-ի ևս մեկ օրինակ է, որն օգնում է վերին օղակի (upstream) ընկերություններին, ինչպիսիք են Nokia-ն և Hewlett Packard Enterprise-ը՝ արտադրելու սերվերներ: Նախագծված մտավոր սեփականությունը սովորաբար պատկանում է այդ վերին օղակի ընկերություններին:

Մասշտաբի էֆեկտ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

OEM-ները հիմնվում են արտադրության ծախսերը նվազեցնելու իրենց կարողության վրա՝ շնորհիվ մասշտաբի էֆեկտի (economies of scale): OEM-ի օգտագործումը նաև թույլ է տալիս գնորդ ընկերությանը ձեռք բերել անհրաժեշտ բաղադրիչներ կամ արտադրանք՝ առանց սեփական գործարան ունենալու և շահագործելու անհրաժեշտության:

Տես նաև

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ «DFARS § 202.101 Definitions». acquisition.gov. U.S. General Services Administration. 2025 թ․ հոկտեմբերի 24. Վերցված է 2025 թ․ նոյեմբերի 15-ին.
  2. ↑ Kidder, John Tracy (1981). «1. How to Make a Lot of Money». The Soul of a New Machine (անգլերեն). United States: Little, Brown and Company. ¶ 17. ISBN 9780316491709. «Many customers, such as the Department of Defense, wanted to buy complete systems, all put together and ready to run with the turn of a key; hence the rise of companies known as original equipment manufacturers, or OEMs—they'd buy gear from various companies and put it together in packages.»
  3. ↑ «Original Equipment Manufacturer (OEM)». Practical Law. Արխիվացված օրիգինալից 2024 թ․ հունիսի 19-ին. Վերցված է 2024 թ․ հունիսի 19-ին.
  4. ↑ «5 Creative Ideas for Holiday Wine Gift Boxes That Impress». Fordico OEM. 2025 թ․ հունիսի 25. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 4-ին.
  5. ↑ Օրինակ՝ հավաքված տպասալը (printed circuit board), համաձայն ընդունված տերմինաբանության (ԳՕՍՏ 15105-69), չի հանդիսանում ամբողջական արտադրանք, քանի որ համարվում է չքանդվող և չունի ինքնուրույն ավարտուն տարրեր: Այնուամենայնիվ, դրա արտադրողն այս դեպքում կոչվելու է OEM:
  6. ↑ Дубов, Максим. Цель оправдывает средства : Приложение к Коммерсантъ : [арх. 25 ապրիլի 2019] // Business (IT). — 2006. — № 190 (3521) (11 հոկտեմբերի). — С. 38.
  7. ↑ Khartit, Khadija; Kvilhaug, Suzanne (2015 թ․ ապրիլի 15). «What Is an Original Equipment Manufacturer (OEM)? Definition». Investopedia. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ հունվարի 24-ին. Վերցված է 2024 թ․ հունիսի 19-ին. «OEM stands for Original Equipment Manufacturer. The OEM is the original producer of a vehicle's components, and so OEM car parts are identical to the parts used in producing a vehicle. Aftermarket parts are produced by other vendors and do not necessarily have a consistent level of quality or compatibility with the vehicle.»
  8. ↑ «OEM - Encyclopedia». Automotive Fleet. Արխիվացված օրիգինալից 2020 թ․ սեպտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2024 թ․ հունիսի 19-ին. «In the automotive industry, OEM refers to the company that designs and manufactures the original components and systems used in vehicles during their initial assembly.»
  9. ↑ Kagan, Julia; և այլք: (2005 թ․ հունիսի 20). «Original Equipment Manufacturer (OEM): Definition and Examples». Investopedia. Արխիվացված օրիգինալից 2024 թ․ հունվարի 4-ին. Վերցված է 2024 թ․ հունիսի 19-ին. «In the auto repair industry, OEM parts are those products used by a car manufacturer. Aftermarket parts are made by a third-party manufacturer but may be compatible with the same vehicles.»
  10. ↑ Delbridge, Emily; և այլք: (2013 թ․ հուլիսի 29). «OEM Parts vs. Aftermarket Parts: What's the Difference?». The Balance. Արխիվացված օրիգինալից 2022 թ․ սեպտեմբերի 19-ին. Վերցված է 2024 թ․ հունիսի 19-ին. «OEM parts are made by the car manufacturer, and aftermarket parts, which may cost less, are made by another company.»
  11. ↑ «OEM vs Original vs Aftermarket Auto Parts: Complete Guide 2025». AAASTAND. 2025 թ․ հուլիսի 12. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 24-ին.
  12. ↑ «General Info on Microsoft OEM COA's, CDs, Ect». eBay. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ փետրվարի 12-ին. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  13. ↑ «Licensing FAQ: System builder licensing». Microsoft. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հոկտեմբերի 2-ին. Վերցված է 2015 թ․ հոկտեմբերի 1-ին.
  14. ↑ «OEM System Builder Licensing Guide» (PDF). Microsoft. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2014 թ․ մարտի 8-ին. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 9-ին.
  15. ↑ Gifted Hater (2022 թ․ մայիսի 25). Skateboard Woodshops w/ Ben Degros. Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 18-ին – via YouTube.
  16. ↑ Touring PS Stix with Professor Schmitt! (անգլերեն). Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 18-ին – via YouTube.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Սկզբնական_սարքավորումների_արտադրող&oldid=10763402» էջից