Սլավոմիր Մրոժեկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սլավոմիր Մրոժեկ
լեհ.՝ Sławomir Mrożek
Slawomir Mrozek.JPG
Ծնվել էհունիսի 29, 1930(1930-06-29)[1][2][3][4][5][6]
ԾննդավայրԲոժենչին, Brzesko County, Lesser Poland Voivodeship
Վախճանվել էօգոստոսի 15, 2013(2013-08-15)[1][2][7][3][4][5][6] (83 տարեկանում)
Վախճանի վայրՆիս, Ֆրանսիա[1]
Մասնագիտությունգրող, դրամատուրգ, օրագրի հեղինակ, լրագրող, գիտաֆանստաստիկ գրող, նկարիչ և հեղինակ
Լեզուլեհերեն[2]
ԱզգությունԼեհեր
ՔաղաքացիությունFlag of Poland.svg Լեհաստան
Ժանրերպիես և արձակ
Ուշագրավ աշխատանքներEdek? և Q9253435?
ԿուսակցությունԼեհաստանի միացյալ աշխատավորների կուսակցություն
ՊարգևներՊատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ «Gloria Artis մշակույթում ունեցած վաստակի համար»ոսկե մեդալ Սամուիլ Բոգումիլ Լինդեի մրցանակ Կոսցելսկու մրցանակ Լեհաստանի վերածննդի շքանշանի աստղով կոմանդոր Վեածնունդի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ Ֆրանց Կաֆկայի մրցանակ և Եվրոպական գրականության Ավստրիական պետական պարգև[8]
ԱմուսինMaria Obremba?
Sławomir Mrożek Վիքիպահեստում

Սլավոմիր Մրոժեկ (լեհ.՝ Sławomir Mrożek, 29 հունիսի, 1930[9], Բոժենչին, Փոքր Լեհաստան վոևոդություն - 15 օգոստոսի, 2013, Նիցցա), լեհ գրող, դրամատուրգ, էսսեիստ, նկարիչ[10]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սլավոմիր Մրոժեկը ծնվել է 1930 թվականի հունիսի 29-ին Բոժենչինում, որ գտնվում է Կրակովի մոտ։ Նրա հայրը փոստատար էր։ Սլավոմիր Մրոժեկը սովորել է Կրակովի Բարթոլոմեյ Նովոդվորսկու անվան լիցեյում[11]: Նրա առաջին գրվածքները տպագրվել են Կրակովի «Ձեննիկ պոլսկի» թերթում։ Սլավոմիր Մրոժեկը գրել է տարբեր թեմաների նվիրված հոդվածներ, նկարներ է հրատարակել Պշեկրույ հայտնի թերթում։ Նրա առաջին ֆելիետոններն ու հումորային երկերը հրատարակվել են տպագրվել են 1950 թվականին: Պարբերականներում տպագրված ստեղծագործություններից հետագայում կազմվել է «Półpancerze praktyczne» ժողովածուն, որ լույս է տեսել 1953 թվականին։

1953 թվականին՝ Լեհաստանում ծավալված ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, Սլավոմիր Մրոժեկը նույնպես ստորագրել է լեհական իշխանություններին ուղղված բաց նամակը, որով իրենց աջակցությունն էին հայտնում Հասարակական անվտանգության նախարարությանը, որ ձերբակալել էր Լեհաստանի եկեղեցական առաջնորդներին։ Սլավոմիր Մրոժեկը մասնակցել է Կրակովի վանականների դեմ մեղադրանքների ներկայացմանը։ 1953 թվականի փետրվարին այդ վանականներից երեքը դատապարտվել են մահվան՝ առանց լուրջ հիմնավորման մեղադրվելով պետական դավաճանության մեջ։ Նրանց մահապատիժի չի իրականացվել, սակայն Յուզեֆ Ֆուդալին չպարզված հանգամանքներում մահացել է բանտում[12][13][14][15][16][17]:

1956 թվականին հրատարակվել է Սլավոմիր Մրոժեկի «Փոքրիկ ամառ» վիպակը, իսկ 1956 թվականին նա առաջին անգամ մեկնում է արտասահման, այցելում է ԽՍՀՄ, լինում է Օդեսայում[18]. 1950-ական թվականների վերջին Սլավոմիր Մրոժեկն թողել է լրագրոթյունը և սկսել է գրել դրամատիկական երկեր, և 1958 թվականին բեմադրվել է նրա առաջին պիեսը՝ «Ոստիկանություն»[19]:

1960-ական թվականների սկզբին Սլավոմիր Մրոժեկը Կրակովից տեղափոխվում է Վարշավա: 1963 թվականին նա հեռանում է Լեհաստանից, ապրում է Փարիզում, ԱՄՆ-ում, Գերմանիայում, Իտալիայում և Մեքսիկայւոմ: 1978 թվականին նա ստանում է Ֆրանսիայի քաղաքացիություն։ 1990-ական թվականների սկզբին Սլավոմիր Մրոժեկի պիեսները բեմադրվել են ԽՍՀՄ տարբեր թատրոններում, սակայն շուտով դադարեցվել է դրանց ցուցադրությունը հանդիսատեսի քիչ լինելու պատճառով։

1994 թվականին Սլավոմիր Մրոժեկը Gazeta Wyborcza թերթում հրատարակել է նոթագրություններ ու նկարներ։ 1996 թվականին նա վերադառնում է Լեհաստան։ 2002 թվականին տանում է կաթված, որի հետևաքն է դառնում աֆազիան: Դրանից հետո Սլավոմիր Մրոժեկը գրում է իր ինքնակենսագրությունը՝ Բալթասար (20062008 թվականին նա կրկին հեռանում է Լեհաստանից և բնակություն հաստատում Ֆրանսիայում։

Սլավոմիր Մրոժեկը մահացել է 2013 թվականի օգոստոսի 15-ին Նիցցայում։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կոսցելսկի հիմնադրամի գրական մրցանակ (1962)
  • Կրակովի պատվավոր քաղաքացի (1990)
  • Լեհսատանի Վերածննդի շքանշանի աստղի կոմանդոր (1997)
  • Պատվո Լեգեոնի շքանշան (2003)
  • Gloria Artis ոսկե մեդալ մշակույթում ունեցած ներդրման համար (2010)
  • Լեհական ՊԵՆ-ակումբի Յան Պարանդովսկու անվան մրցանակ (2010)
  • Սիլեզիայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր (2012)
  • Ecce Homo շքանշան (2012)

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատմվածքների ժողովածուներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Opowiadania z Trzmielowej Góry, 1953
  • Półpancerze praktyczne, 1953
  • Słoń, 1957
  • Wesele w Atomicach, 1959
  • Deszcz, 1962
  • Dwa listy i inne opowiadania, 1970
  • Opowiadania, 1981
  • Donosy, 1983
  • Śpiąca Królewna
  • Woda
  • Ostatni husarz
  • Zeszyt
  • Bałtazar, 2006

Դրամատուրգիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Policja, 1958
  • Męczeństwo Piotra Oheya, 1959
  • Indyk, 1960
  • Na pełnym morzu, 1961
  • Karol, 1961
  • Strip-tease, 1961
  • Zabawa, 1962
  • Kynolog w rozterce, 1962
  • Czarowna noc, 1963
  • Śmierć porucznika, 1963
  • Tango, 1964
  • Der Hirsch, 1965
  • Racket Baby, 1965
  • Poczwórka, 1967
  • Dom na granicy, 1967
  • Testarium, 1967
  • Profesor, 1968
  • Drugie danie, 1968
  • Szczęśliwe wydarzenie, 1971
  • Rzeźnia, 1973
  • Emigranci, 1974
  • Garbus, 1975
  • Serenada, 1977
  • Lis filozof, 1977
  • Polowanie na lisa, 1977
  • Krawiec, 1977
  • Lis aspirant, 1978
  • Pieszo, 1980
  • Vatzlav, 1982
  • Ambasador, 1982
  • Letni dzień, 1983
  • Alfa, 1984
  • Kontrakt, 1986
  • Portret, 1987
  • Wdowy, 1992
  • Miłość na Krymie, 1993
  • Wielebni, 2000
  • Piękny widok, 2000
  • Karnawał, czyli pierwsza żona Adama, 2008

Վիպակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Maleńkie lato, 1956
  • Ucieczka na południe, 1961

Ֆելիետոնների ժողովածուներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Małe listy, 1981
  • Dziennik powrotu, 2000
  • Małe listy, 2000

Ֆիլմերի սցենարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Wyspa róż, 1975
  • Amor, 1978
  • Powrót, 1994

Այլ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Rysunki, Seria: Biblioteka Stańczyka, Wydawnictwo: ISKRY, WARSZAWA 1982, wydanie I, ss. 108.
  • Baltazar, 2006 - ինքնակենսագրություն
  • Człowiek według Mrożka. Rysunki 1950—2000
  • Tango z samym sobą. Utwory dobrane Wydawnictwo: Noir sur Blanc, WARSZAWA 2009.
  • Dziennik. Tom 1. 1962—1969, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118737244 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 Itaú Cultural Enciclopédia Itaú CulturalSão Paulo: Itaú Cultural, 1987. — ISBN 978-85-7979-060-7
  5. 5,0 5,1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  6. 6,0 6,1 NooSFere
  7. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/395602/Slawomir-Mrozek
  8. https://www.kunstkultur.bka.gv.at/staatspreis-fur-europaische-literatur
  9. Պաշտոնական աղբյուրներում ու հանրագիտարանային հրատարակություններում որպես ծննդյան օր նշվում է հունիսի 26-ը, ինչի պատճառը եկեղեցական գրքում կատարված սխալ գրառումն է, որի հիման վրա էլ հետագայում լրացվել են փաստաթղթերը:
  10. «Славомир Мрожек»։ Library.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-08-20-ին։ Վերցված է 2013-08-16 
  11. Komunikaty
  12. Ks. Józef Fudali (1915–1955), kapłan Archidiecezji Krakowskiej Wayback Machine-ի միջոցով: (archived Հունվար 12, 2012). Institute of National Remembrance. Retrieved 11 October 2011.
  13. David Dastych, "Devil's Choice. High-ranking Communist Agents in the Polish Catholic Church." Canada Free Press (CFP), 10 January 2007.
  14. Wojciech Czuchnowski Blizna. Proces kurii krakowskiej 1953, Kraków 2003.
  15. Dr Stanisław Krajski, "Zabić księży." Katolicka Gazeta Internetowa, 2001-12-01.
  16. Damian Nogajski, WINY MAŁE I DUŻE – CZYLI KTO JEST PASZKWILANTEM. Polskiejutro.com, No. 227; 11 September 2006.
  17. Katarzyna Kubisiowska (interview with Sławomir Mrożek), "Wiem, jak się umiera," Rzeczpospolita, archiwum.
  18. «Мрожек, Славомир»։ Универсальная научно-популярная энциклопедия «Кругосвет»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-08-20-ին։ Վերցված է 2013-08-16 
  19. «Славомир Мрожек»։ OZON.ru։ Վերցված է 2013-08-16 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Mrożek i Mrożek: materiały z sesji naukowej zorganizowanej przez Zakład Teatru Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, 18-21 czerwca 1990/ Ewa Widota-Nyczek, Józef Opalski, eds. Kraków: Mrożek Festival, 1994
  • Sidoruk E. Antropologia i groteska w dziełach Sławomira Mrożka. Białystok: Tow. Literackie im. Adama Mickiewicza, 1995
  • Sugiera M. Dramaturgia Sławomira Mrożka. Kraków: Universitas, 1996
  • Stephan H. Transcending the absurd: drama and prose of Sławomir Mrożek. Amsterdam; Atlanta: Rodopi, 1997
  • Zmatlík I. Čechov a Mrożek, aneb, Listování v paměti. Praha: Artur, 2001
  • Gębala S. Teatralność i dramatyczność: Gombrowicz, Różewicz, Mrożek. Bielsko-Biała: Wydawn. ATH, 2005

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]